هشت سال پایداری، تنها یک رویارویی در موازنه قوای خاورمیانه نبود؛ بلکه تجلی ایمان، وحدت ناگسستنی آحاد جامعه و امتداد عینی مکتب عاشورا در تاریخ معاصر به شمار میرود. حماسهای تاریخی که در آن، کرانههای مرزی کشور و بهویژه جغرافیای صبور و پایدار ایلام، به آوردگاه غیرت ایلیاتی، مقاومت کوخنشینان و صلابت زن و مرد و پیر و جوان تبدیل شد؛ نبردی که دستاوردهای بیبدیل آن، ستونهای اقتدار دفاعی، بازدارندگی راهبردی و عزت بینالمللی ایران امروز را بنیان نهاد.
جنگ تحمیلی، رجعتی معرفتی به واقعه نینوا در قرن بیستم بود. پایمردان میدان، از قلههای مهگرفته و استخوانسوز غرب تا کرانههای تبدار و نمکزار جنوب، با طنین نام سیدالشهدا پای در رکاب جهاد نهادند. پیوند دفاع مقدس با نهضت حسینی، نه یک همسانی نمادین و گذرا، بلکه هندسه فکری مستحکمی بود که مرگ در میدان عزت را به مقام سرخ رستگاری و پیروزی قطعی خون بر شمشیر تعالی بخشید. با اتکا به همین افق روشن بود که نامتوازنترین مصاف معاصر، جایی که بیش از ۴۰ کشور دنیا کارتلهای تسلیحاتی، منابع مالی و دادههای اطلاعاتی خود را به خدمت متجاوز درآورده بودند؛به بنبستی راهبردی برای اشغالگران مبدل شد.
در سپری شدن ۲ هزار و ۸۸۷ روز مقاومت، رزمندگان دهها طرح و عملیات پیروزمند را در کارزار پیاده کردند. در پهنه جنوب، خیزشهای ماندگاری همچون «ثامنالائمه» برای شکست محاصره آبادان، «فتحالمبین» در دشتهای سترگ خوزستان، «بیتالمقدس» که منجر به بازپسگیری خرمشهر خونین و احیای شوکت ملی گردید، و نبردهای تاریخساز «خیبر»، «بدر» و «والفجر ۸» در خروش اروند و شنزارهای فاو، توان و نبوغ فرماندهان مؤمن را در دیدگان ناظران گیتی به اثبات رساند.
همراستا با این میادین آتش، جغرافیای صبور و پیشمرگ ایلام با بیش از ۴۲۰ کیلومتر مرز مستقیم، سد نخستین پایداری کشور شد؛ خاکی که قدمبهقدم آن تطهیریافته از خون پاک فرزندان برومند وطن است. آزادسازی غرورآفرین ارتفاعات راهبردی میمک در عملیات «ذوالفقار» با رشادت دوشادوش دلاورمردان ارتش و شیرمردان ایل غیور خزل، نخستین ضربه محکم بر پیکر دشمن بعثی را پس از اشغال اولیه فرود آورد. پس از آن نیز، حماسه بیهمتای عملیات «کربلای ۱» و تصرف شیارهای سرسخت «قلاویزان» به آزادی شهر مظلوم مهران پیوند خورد؛ رویدادی که به بیان جاودانه پیر جماران، با ندای «مهران را هم خدا آزاد کرد» در تاریخ ثبت شد و توازن قدرت و روحیه را دگرگون ساخت. ارتفاعات «کلهقندی»، «شورشیرین»، دشتهای دهلران و موسیان نیز تا ابد گواه خواهند داد که خطه ایلام، هرگز قامت خویش را در هجوم ادوات و آتش خم نکرد.
بهای سنگین پاسداری از این تمامیت ارضی، اهدای کاروانی از پاکترین جوانان بود که هستی خود را در طبق اخلاص نهادند. تقدیم بیش از۲۰۰ هزار شهید والامقام در سطح کشور، متشکل از رزمندگان سپاه پاسداران، غیورمردان ارتش، بسیجیان مخلص، سنگرسازان بیسنگر جهاد سازندگی و شهدای مظلوم حملات هوایی، در کنار صدها هزار جانباز فداکار و دهها هزار آزاده سرفراز، گواهی خللناپذیر بر حقانیت این دیار است.

محمد رحیمی مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان ایلام در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: سهم دیار ایلام در این دفاع مقدس، درخششی استثنایی دارد؛ استانی که در روزهای دفاع مقدس با جمعیتی اندک، نزدیک به ۳۰۰۰ لاله گلگونکفن، بیش از۱۰هزار جانباز و صدها آزاده را به پیشگاه میهن هدیه کرد و از حیث نسبت جمعیت به ایثارگری، بر بلندای تارک افتخارات کشور نشست.
وی خاطرنشان کرد: یکی از تأثیرگذارترین و ژرفترین فصول تاریخ دفاع جانانه، صبوری بیمثال پشت جبههها بود. مادران و همسران شهدا با صبری از جنس زینب کبری (س)، فرزندان و یاران خویش را عازم خطوط آتش ساختند و سالها با تابوتهای بینشان و پلاکهای مانده بر خاک، بیرق مقاومت را افراشته نگاه داشتند.
رحیمی بیان کرد: در خطه ایلام و مناطق مرزی، خطوط درگیری در عمق بافت مسکونی امتداد داشت، بمبارانهای هوایی رژیم متجاوز، لکههای سیاهی چون فاجعه زمین فوتبال چوار در۲۳ بهمن ۱۳۶۵ را رقم زد؛ جنایتی خونین که غمانگیزترین تراژدی تاریخ ورزش جهان به شمار میآید.
مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان ایلام شهرهای ایلام، مهران، ایوان، دهلران و آبدانان مکرراً در شعلههای آتش و دود فرو رفتند، اما ساکنان دلاور این مرزوبوم، خاک را رها نساختند؛ آنان کوهها، تنگهها و درهها را مأمن خویش قرار داده و زیر سیاهچادرهای ساده، زندگی را در میان صدای سوت موشکها به جریان انداختند تا شهرها از حضور وارثان اصلی خود تهی نشود.
وی افزود: در این میدان بیامان، ایستادگی عشایر و اقوام، بهویژه در استان ایلام، سیمایی ماندگار و اصیل یافت. غیورمردان ایلیاتی با تفنگهای برنو و شالهای بسته بر کمر، پیش از استقرار یگانهای زرهی و رسمی، سدی پولادین در برابر لشکرهای بعث افراشتند. تأسیس تیپ سرافراز حضرت امیرالمؤمنین (ع) و جانفشانی طوایف و ایلات خزل، ملکشاهی، دهبالایی، میشخاص، ارکوازی، زرینآباد چرداول، هلیلان، درهشهر، آبدانان، ایوان و سیروان و دیگر تیرهها و طوایف سلحشور غرب و جنوب، الگویی بدیع از اتکا به غیرت بومی در پاسداشت حریم وطن را به یادگار گذاشت و راهبردهای اتاق جنگ متجاوزان را عقیم ساخت.
عبدالرضا سیمایی از رزمندگان هشت سال دفاع مقدس در گفتوگو با ایسنا گفت: این عرصه، محدود به شناسنامه و سالهای سن نبود، نوجوانانی که دست در شناسنامه بردند تا خود را به جبهه برسانند، آموزگاران ایثار شدند. از شهامت شهید محمدحسین فهمیده تا عروج صدها دانشآموز ایلامی و سراسر کشور، نشان داد که غیرت دینی و اراده پولادین در سالهای نوجوانی نیز معادلات راهبردی قدرتها را بر هم میزند. در کنار آنان، زنان شجاع این سرزمین، استوانههای پشتیبانی و پایداری بودند.
وی بیان کرد: شیرزنان مسلمان ایرانی در کنار شکیبایی، به مرهمنهادن بر زخم مجروحان، مدیریت سنگرهای پشتیبانی و حتی رویارویی مستقیم با دشمن در خطوط هجوم پرداختند؛ چنانکه زنان ایلیاتی با پخت نان، فراوری توشه و تأمین نیازمندیهای خطوط رزم، شستن البسه مجاهدین راه حق، سهمی کمنظیر در پشتیبانی نبرد ایفا کردند.
سرانجام با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و پایان یافتن این هشت سال جهاد مقدس، حتی یک وجب از خاک میهن در چنگال بیگانگان باقی نماند؛ رخدادی بنیادین که در تاریخ دویست ساله اخیر این سرزمین بیسابقه بود. دفاع مقدس پایهگذار افقی نوین در عرصه خوداتکایی شد؛ صنایعی که در آغاز محاصره اقتصادی حتی از دستیابی به سادهترین ادوات اولیه بیبهره بودند، در گذر سالها به طراح و سازنده پیشرفتهترین سامانههای پدافندی، پرندههای هدایتپذیر و دستاوردهای راهبردی بازدارنده ارتقا یافتند.
از سوی دیگر، آمیختگی خون پاک شهیدان از اقوام کرد، لر، فارس، ترک، عرب، بلوچ و ترکمن، تاروپود وحدت ملی را گزندناپذیر ساخت و گزاره «ما میتوانیم» را به راهبرد اصلی بالندگی علمی کشور مبدل کرد. بدینگونه، هشت سال دفاع مقدس به کتابی ناگسستنی از شرف مبدل شد؛ کتابی که در آن، خطوط سرسخت قلاویزان و موجهای جاری اروند، یادمان کربلای ایران شدند و حقیقت ملتی را تصویر کردند که با اتکا به ایمان، عزت خویش را پاس داشت.
انتهای پیام
