مریم کلاهدوز در گفت‌وگو با ایسنا با تأکید بر اهمیت شکل‌گیری عادات غذایی سالم از دوران کودکی، اظهار کرد: توجه به میزان مصرف قندهای ساده، کنترل دریافت نمک و مواد غذایی حاوی سدیم پنهان و همچنین داشتن خواب کافی، از عوامل مؤثر در حفظ سلامت جسمی و روانی دانش‌آموزان به شمار می‌رود.
وی با اشاره به اهمیت تغذیه در دوران کودکی و نوجوانی اظهار کرد: سال‌های مدرسه یکی از دوره‌های مهم رشد جسمی، ذهنی و شکل‌گیری عادات غذایی افراد است و الگوی تغذیه‌ای که در این سال‌ها ایجاد می‌شود، می‌تواند در سال‌های بعد نیز ادامه پیدا کند. از این رو، خانواده‌ها و مدارس باید نسبت به کیفیت و میزان مواد غذایی مصرفی دانش‌آموزان توجه بیشتری داشته باشند.
وی افزود: افزایش اضافه‌وزن و چاقی در سنین پایین، ضرورت توجه به الگوی غذایی کودکان و نوجوانان را بیشتر کرده است و انتخاب مواد غذایی مناسب، در کنار فعالیت بدنی کافی و خواب منظم، می‌تواند در حفظ سلامت و پیشگیری از برخی مشکلات مرتبط با تغذیه نقش داشته باشد.
کلاهدوز با تأکید بر ضرورت کاهش مصرف قندهای ساده گفت: بخش قابل توجهی از قند دریافتی دانش‌آموزان ممکن است از طریق خوراکی‌ها و نوشیدنی‌هایی وارد بدن شود که ارزش تغذیه‌ای محدودی دارند. نوشابه‌های گازدار، آب‌میوه‌های صنعتی، بستنی، آبنبات و برخی تنقلات شیرین از جمله محصولاتی هستند که مصرف مکرر آنها می‌تواند میزان دریافت قندهای ساده را افزایش دهد.
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی نیشابور ادامه داد: بر اساس توصیه‌های تغذیه‌ای، بهتر است میزان دریافت قندهای آزاد به کمتر از ۱۰ درصد انرژی روزانه محدود شود و کاهش این میزان به کمتر از پنج درصد نیز می‌تواند فواید بیشتری برای سلامت داشته باشد؛ بنابراین، کنترل مصرف خوراکی‌های شیرین و نوشیدنی‌های حاوی قند افزوده باید بخشی از برنامه غذایی خانواده‌ها و دانش‌آموزان باشد.
وی خاطرنشان کرد: هدف از محدود کردن قند، حذف کامل مواد غذایی شیرین از برنامه غذایی نیست، بلکه باید میزان و دفعات مصرف آنها مدیریت شود و در مقابل، مواد غذایی با ارزش تغذیه‌ای مناسب، از جمله میوه‌ها، سبزی‌ها، غلات کامل و سایر گروه‌های غذایی مورد نیاز بدن، جایگاه مناسبی در برنامه غذایی دانش‌آموزان داشته باشند.
مراقبت از سدیم پنهان در مواد غذایی
کلاهدوز همچنین بر ضرورت توجه به میزان نمک و سدیم دریافتی دانش‌آموزان تأکید و خاطرنشان کرد: مقدار نیاز به سدیم با توجه به سن افراد متفاوت است و در برنامه غذایی کودکان و نوجوانان باید از دریافت بیش از نیاز این ماده جلوگیری شود.
وی با بیان اینکه بخشی از نمک مصرفی ممکن است به شکل آشکار به غذا اضافه نشود، افزود: برخی فرآورده‌های غذایی صنعتی حاوی مقادیر قابل توجهی سدیم هستند و به همین دلیل، توجه به ترکیبات مواد غذایی هنگام خرید اهمیت دارد. فرآورده‌های گوشتی فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس و همچنین انواع تنقلات شور صنعتی می‌توانند از منابع دریافت سدیم باشند و بهتر است مصرف آنها تا حد امکان محدود شود.
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی نیشابور تصریح کرد: عادت به طعم شور از دوران کودکی شکل می‌گیرد و کاهش تدریجی نمک مصرفی در خانواده می‌تواند به سازگاری ذائقه کودکان با غذاهای کم‌نمک کمک کند. در کنار آن، انتخاب مواد غذایی تازه و کمتر فرآوری شده می‌تواند به کاهش دریافت سدیم از منابع پنهان کمک کند.
خواب کافی؛ بخشی از سبک زندگی سالم دانش‌آموزان
کلاهدوز در ادامه با اشاره به نقش خواب در سلامت دانش‌آموزان گفت: خواب کافی تنها برای رفع خستگی اهمیت ندارد، بلکه با عملکرد مناسب جسمی و ذهنی، تنظیم اشتها و کیفیت زندگی کودکان و نوجوانان ارتباط دارد.
وی توضیح داد: کم‌خوابی می‌تواند ریتم شبانه‌روزی بدن و فرآیندهای مرتبط با تنظیم اشتها را تحت تأثیر قرار دهد. هورمون‌هایی مانند گرلین و لپتین در تنظیم احساس گرسنگی و سیری نقش دارند و اختلال در روند طبیعی خواب می‌تواند زمینه افزایش اشتها و دریافت بیشتر مواد غذایی را فراهم کند.
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی نیشابور ادامه داد: در شرایط کم‌خوابی، ممکن است تمایل فرد به مصرف خوراکی‌های شیرین و مواد غذایی پرکالری نیز افزایش پیدا کند؛ بنابراین، توجه به زمان خواب و ایجاد نظم در الگوی خواب دانش‌آموزان، در کنار اصلاح تغذیه، اهمیت دارد.
کلاهدوز، خاطرنشان کرد: سلامت دانش‌آموزان تنها با تمرکز بر یک عامل قابل تأمین نیست و مجموعه‌ای از رفتارهای روزمره، از جمله تغذیه متعادل، خواب کافی و فعالیت بدنی، باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند.
نقش خانواده و مدرسه در شکل‌گیری عادات سالم
وی با تأکید بر نقش خانواده‌ها و مدارس در شکل‌گیری رفتارهای غذایی دانش‌آموزان اظهار کرد: کودکان بخش مهمی از عادات غذایی خود را از محیط خانواده و مدرسه یاد می‌گیرند و رفتار بزرگسالان می‌تواند الگوی آنان قرار گیرد؛ بنابراین، آموزش تغذیه سالم زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که توصیه‌های آموزشی با رفتار روزمره خانواده و محیط مدرسه نیز هماهنگ باشد.
کلاهدوز افزود: فراهم کردن میان‌وعده‌های مناسب، کاهش دسترسی دانش‌آموزان به نوشیدنی‌های شیرین و تنقلات شور، توجه به مصرف آب و تشویق به استفاده از مواد غذایی سالم، از اقداماتی است که می‌تواند به ایجاد محیط غذایی مناسب‌تر برای کودکان و نوجوانان کمک کند.
وی همچنین بر اهمیت استمرار آموزش‌های تغذیه‌ای تأکید کرد و گفت: اصلاح الگوی غذایی یک فرآیند تدریجی است و نمی‌توان انتظار داشت با توصیه‌های کوتاه‌مدت، عادات غذایی به سرعت تغییر کند. آموزش مستمر و ایجاد شرایط مناسب در خانه و مدرسه می‌تواند زمینه نهادینه شدن رفتارهای سالم را فراهم کند.
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی نیشابور در پایان تأکید کرد: توجه همزمان به کیفیت تغذیه، میزان مصرف قند و نمک، انتخاب مواد غذایی سالم، خواب کافی و سایر اصول سبک زندگی سالم، می‌تواند به رشد بهتر جسمی و ذهنی دانش‌آموزان کمک کند و پایه‌های سلامت آنان را از سال‌های کودکی تقویت کند.
انتهای پیام
