غلامحسین مظفری ۲۱ مهرماه در مراسم رونمایی از پوستر و آغاز هفته خوشنویسی که در مجتمع فرهنگی هنری سلطانعلی مشهدی برگزار شد، با اشاره به اینکه مشهد به تنهایی از ۲۵ استان کشور جمعیت بیشتری دارد و خراسان رضوی حدود هشت درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است، اظهار کرد: وجه تمایز حوزه تمدنی خراسان با دیگر مناطق، رسالت و مسئولیتی است که این حوزه باید کماکان در بخش‌های مختلف، ازجمله هنر گران‌قدر خوشنویسی، ایفا کند.
وی افزود: رسالت سنگینی که امروز بر عهده ما قرار گرفته، ادامه همان مسیری است که سلطانعلی مشهدی در گذشته با تربیت شاگردان پیموده و امروز انجمن خوشنویسان خراسان با قریب به هزار هنرجو آن را دنبال می‌کند؛ هرچند این تعداد برای شهری مانند مشهد و استانی با این جایگاه، بسیار کم است.
مظفری با اشاره به ظرفیت‌های خالی فضاهای آموزشی استان گفت: از آغاز نهضت ساخت مدارس تا شهریور امسال، ۴۲۳ مدرسه ساخته شده و با احتساب پروژه‌های در دست احداث، این رقم به ۷۲۵ مدرسه می‌رسد. بخش قابل توجهی از این فضاهای نوین، در شیفت‌های بعدازظهر، غروب و شب بدون استفاده می‌ماند؛ در حالی که ظرفیت بالایی برای برگزاری کلاس‌های خوشنویسی، نقاشی، طراحی و تئاتر دارد.
استاندار خراسان رضوی تأکید کرد: با شعار «هر مدرسه یک پنجره به سوی خوشنویسی» باید در جلسه شورای آموزش و پرورش، با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد و انجمن خوشنویسان، پیش‌نویس و مصوبه‌ای تنظیم شود که آموزش و پرورش مکلف به در اختیار گذاشتن فضاهای مازاد خود برای انجمن خوشنویسان باشد. این الگو قابل تعمیم به سایر رشته‌های هنری نیز هست؛ چرا که پرداخت هزینه‌های اندک برای روشنایی و نگهداری، بسیار منطقی‌تر از پرداخت اجاره‌بهای سنگین در فضاهای استاندارد است.
وی با تأکید بر لزوم پایداری فضای آموزشی خاطرنشان کرد: در ساختمان‌های اجاره‌ای، هر سال باید نگران تمدید یا عدم تمدید قرارداد بود و یک سال، زمان مناسبی برای برنامه‌ریزی فعالیت‌های هنری نیست. در حالی که فضاهای آموزشی جدید با رعایت کلیه آیین‌نامه‌های فنی و معماری ساخته می‌شوند و بهره‌گیری از آن‌ها می‌تواند هزینه‌های انجمن را به حداقل برساند.
ظرفیت شهرداری برای ایجاد فضاهای فرهنگی
مظفری در ادامه با اشاره به ظرفیت مجموعه شهرداری برای ایجاد فضاهای فرهنگی، به تفاهم‌نامه‌های در دست اقدام میان شهرداری و مراکز بهداشت اشاره کرد و افزود: شهرداری می‌تواند با ایفای مسئولیت اجتماعی خود، در ساخت فضاهای چندمنظوره فرهنگی و هنری مشارکت کند. در حوزه کتابخانه نیز باید سهم قانونی ۳ درصدی عمل شود؛ پول آن آماده است و تنها نیازمند یک تفاهم و همکاری بین‌بخشی است.
وی با اشاره به شرایط مالی کشور تصریح کرد: با وجود محدودیت تخصیص اعتبارات دولتی، منابع ارزشمندی در استان وجود دارد؛ از جمله ۳۸ هزار میلیارد تومان پول آماده در دستگاه‌ها که مسائل آن حل شده و قابل هزینه‌کردن و انعقاد با پیمانکاران است. باید از این ظرفیت برای ارتقای کیفیت فعالیت‌های هنری بهره گرفت تا استادان به جای درگیری با دغدغه‌های اجاره و بازسازی، ذهن خود را به کیفیت کار معطوف کنند.
استعدادیابی سیستماتیک؛ از آموزش و پرورش تا قهرمانی جهان
استاندار خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت استعدادیابی سیستماتیک در حوزه هنر خوشنویسی گفت: آموزش و پرورش آغاز این چرخه است و با برنامه‌ریزی در بازه مهر تا آذر هر سال، می‌توان استعدادهای هنری را از میان خانواده‌های علاقه‌مند شناسایی کرد.
وی با اشاره به درخشش پیوسته جوانان ایرانی در المپیادهای جهانی نجوم افزود: در دنیایی که صنعت هوافضا و نجوم پیشرفت‌های چشمگیری کرده، جوانان ایران دو سال پیاپی تمام مدال‌های طلا را کسب کرده و اول جهان شده‌اند. این نشان می‌دهد اگر زیرساخت فراهم شود، استعدادها شکوفا خواهند شد.
مظفری با ذکر نمونه‌ای از استعدادیابی موفق در استان گفت: در نیشابور با نصب یک دیواره صخره‌نوردی، هم‌اکنون ۵۰ درصد اعضای تیم ملی سنگ‌نوردی از این شهرستان هستند. همچنین بانویی که از یک مدرسه شبانه‌روزی در منطقه‌ای محروم به قهرمانی جهان و نایب‌قهرمانی المپیک رسید، نمونه‌ای روشن از این ظرفیت نهفته است.
پیوند ناگسستنی خوشنویسی با هویت تمدنی ایران
استاندار خراسان رضوی با تأکید بر پیوند ناگسستنی هنر خوشنویسی با هویت ملی و تمدنی ایران اظهار کرد: بخش بزرگی از هویت تاریخی و تمدنی ما از طریق همین آثار هنری نسل به نسل منتقل شده و بدون تردید هیچ فناوری و ابزار مدرنی نمی‌تواند جایگزین اصالت این هنر شود. فناوری می‌تواند در تبلیغ و معرفی این آثار مؤثر باشد، اما هرگز جایگزین آن نخواهد شد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های حوزه تمدنی خراسان بزرگ و کشورهای آسیای میانه گفت: قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و مناطق شرقی آسیای میانه، قطعاً جزئی از این حوزه تمدنی هستند. در سفری که به قرقیزستان داشتیم، با وجود اینکه موضوع سفر اقتصادی بود، درباره مشترکات فرهنگی صحبت کردیم و بازخورد بسیار مثبتی دریافت کردیم؛ چرا که قهرمان افسانه‌ای آن‌ها ماناس به رستم شاهنامه بسیار نزدیک است.
مظفری با انتقاد از کوتاهی‌های گذشته در بزرگداشت فردوسی گفت: در جایی که فردوسی را داریم، واقعاً کوتاهی‌های زیادی کرده‌ایم. چقدر فضای شاهنامه‌خوانی در مدارس، محلات و میدان‌های ما ایجاد شده است؟ چه اشکالی دارد ۱۰ شاهنامه‌خوان معروف داشته باشیم؟ خانه‌های شاهنامه که در کشور راه‌اندازی شده، باید در خراسان نیز تقویت شود و ظرفیت‌های موجود به فعلیت برسند.
تأسیس دانشکده هنر در دانشگاه فردوسی به زودی
مظفری از موافقت وزیر علوم با تأسیس دانشکده هنر در دانشگاه فردوسی مشهد خبر داد و گفت: پیشنهاد اهالی فرهنگ و هنر استان با امضای گسترده هنرمندان در قالب نامه‌ای تقدیم شد و با استقبال وزیر مواجه شد. نامه مربوطه امروز ارسال می‌شود و به زودی دانشکده هنر در دانشگاه فردوسی مشهد تاسیس خواهد شد.
در ادامه محمدعلی فراستی، رئیس انجمن خوشنویسان خراسان رضوی، با اشاره به اینکه این انجمن در سال گذشته از جانب انجمن خوشنویسی ایران و در میان بیش از ۳۵۰ شعبه در کشور به عنوان انجمن برتر شناخته شد و لوح سپاس و تندیس دریافت کرد، اظهار کرد: این انجمن پتانسیل بسیار بالایی برای تبدیل شدن به یک مرکز مطالعاتی و نمایشگاهی دارد؛ اما برای تحقق این هدف، نیازمند ارتقای زیرساخت‌های فیزیکی هستیم تا بتوانیم ظرفیت پذیرش هنرمندان و گردشگران را افزایش دهیم.
وی افزود: ما با چالش پیوند میان هنر اصیل و صنعت فرهنگی مواجهیم. اگر بتوانیم با حمایت استانداری، این هنر را به بخش‌های معماری و صنایع کاربردی استان متصل کنیم، نه‌تنها از درآمدزایی هنرمندان حمایت کرده‌ایم، بلکه به ارتقای سطح زیبایی‌شناسی فضاهای عمومی استان نیز کمک خواهیم کرد. ما به دنبال ایجاد مدل‌های مشارکت مردمی و جذب حمایت‌های ویژه هستیم تا بتوانیم پروژه‌های بزرگ هنری را به انجام برسانیم.
فراستی با تأکید بر اینکه انجمن نهادی غیردولتی است و بودجه‌ای دریافت نمی‌کند، تصریح کرد: برای تأمین هزینه‌های فعالیت خود، اتکای زیادی به شهریه و کلاس‌های آموزشی داریم. یکی از مشکلات اصلی ما، نداشتن فضای آموزشی ثابت برای برگزاری کلاس‌هاست. ناچاریم از مکان‌های اجاره‌ای استفاده کنیم؛ لذا بخش قابل توجهی از درآمد آموزشی صرف پرداخت اجاره‌بهای مکان‌ها می‌شود و سهم محدودی برای حق‌التدریس استادان باقی می‌ماند.
رئیس انجمن خوشنویسان خراسان رضوی گفت: سهمی که با توجه به تجربه و جایگاه خوشنویسان، تناسب کافی ندارد. این شرایط، حفظ انگیزه مدرسان و جذب و نگه‌داشت استادان توانمند را با مشکل مواجه کرده و در نتیجه، مانع افزایش تعداد هنرجویان می‌شود. مضاف بر این، استادان ما تاکنون با عشق به کار، این مسیر سخت و فرسا را با حق‌التدریس بسیار اندک ادامه دادند و همچنان ادامه می‌دهند.
وی ادامه داد: انجمن خوشنویسان مشهد درخواست‌هایی از قبیل در اختیار گذاشتن یک ساختمان مستقل در مرکز شهر و فراهم کردن فضای مناسب و پایدار همراه با نشاط اجتماعی و هنری جهت برگزاری کلاس‌های خوشنویسی، ترجیحاً از میان ساختمان‌های مازاد اداری، تشکیل کارگروه هنری و معرفی نماینده‌ای از طرف استاندار، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش و انجمن خوشنویسان مشهد به منظور برنامه‌ریزی بلندمدت برای مناسبت‌هایی همچون اعیاد اسلامی، دهه‌های کرامت و ولایت، ایام محرم و صفر و نیز بزرگداشت مفاخر خراسان بزرگ دارد.
فراستی افزود: همچنین برقراری ارتباط با آموزش و پرورش به منظور جذب دانش‌آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی برای آموزش خط تحریری و کمک به معرفی فعالیت‌ها و کلاس‌های انجمن از طریق امکانات اطلاع‌رسانی رسانه‌های محلی و تبلیغات شهری و حمایت از طراحی و چاپ اقلام تبلیغاتی و محیطی، اختصاص بودجه‌ای برای برگزاری جشنواره بزرگ خوشنویسی کشور در خراسان به نام سلطان‌الخط، سلطانعلی مشهدی، در سال آینده، ساخت سردیس سلطانعلی مشهدی در محل همین مجتمع و نیز دیگر فضاهای فرهنگی و هنری مشهد با حمایت مالی استانداری و نظارت کاربردی تخصصی از دیگر درخواست‌های انجمن خوشنویسان است.
پیشنهاد برگزاری سالانه نگارگری ایران در مشهد
همچنین حسین مسگرانی، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، با اشاره به اینکه هر اقدام در حوزه هنر، ترویج اخلاق، مدارا و فرهنگ ایرانی و اسلامی است، اظهار کرد: پیشنهاد برگزاری سالانه نگارگری ایران در مشهد با حمایت استاندار مطرح شده است. این رویداد می‌تواند به یادگار بماند و گامی مؤثر در اعتلای هنر استان باشد.
انتهای پیام
