زهرا یارمرادی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: در تحلیل بارش‌های لرستان باید از یک برداشت ساده انگارانه پرهیز کرد و آن نسبت دادن مستقیم و قطعی ترسالی یا خشکسالی به پدیده ال نینو است .
وی با اشاره به تاثیر پدیده ال نینو در منطقه زاگرس بیان کرد: از دیدگاه اقلیم شناسی ال نینو یکی از عوامل اثرگذار بر الگوهای گردش عمومی جو و توزیع بارش در مقیاس منطقه ای و جهانی است، اما اثر آن بر بارش ایران به ویژه منطقه زاگرس تابع شرایط جوی و اقلیمی متعددی است و نمی‌توان برای آن یک رابطه ثابت و همیشگی در نظر گرفت .
یارمرادی ادامه داد: در ال نینو با تغییر دمای سطح آب‌های اقیانوس آرام استوایی بر الگوهای گردش جو و انتقال انرژی و رطوبت در جو اثر می‌گذارد. این تغییرات می‌توانند از طریق سازوکارهای دورپیوندی بر موقعیت و شدت سامانه‌های جوی مؤثر بر ایران تأثیر بگذارند با این حال اینکه این تأثیر در یک سال مشخص به افزایش یا کاهش بارش در لرستان منجر شود به نحوه برهم کنش این پدیده با سایر عوامل جوی بستگی دارد.بنابراین وقوع ال نینو به خودی خود به معنای افزایش قطعی بارش نیست همان طور که نمی‌توان از وقوع آن کاهش قطعی بارندگی را نتیجه گرفت .
این دکترای آب‌وهواشناسی اضافه کرد: نکته مهم دیگر تفاوت پاسخ اقلیم ایران در فصل‌های مختلف سال است. ارتباط میان نوسان جنوبی ال نینو و بارش در برخی دوره‌های پاییز و اوایل زمستان می‌تواند آشکارتر باشد اما این ارتباط در تمام فصل‌ها و مناطق از شدت و معناداری یکسانی برخوردار نیست.
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان تصریح کرد: افزون بر این نوع ال‌نینو و محل تمرکز ناهنجاری‌های دمای سطح اقیانوس آرام نیز اهمیت دارد به همین دلیل حتی دو رویداد ال‌نینویی با شدت نسبتاً مشابه ممکن است پیامدهای متفاوتی برای بارش ایران داشته باشند .
یارمرادی با اشاره به مسئله ال‌نینو در لرستان افزود: در مورد لرستان موضوع پیچیده تر است ؛ زیرا بارش‌های این منطقه به شدت از سامانه‌های باران‌زای مدیترانه‌ای الگوهای گردش جو در غرب آسیا و ویژگی‌های توپوگرافی زاگرس تأثیر می‌پذیرند. ارتفاعات جهت قرارگیری دامنه‌ها و تفاوت‌های مکانی می‌توانند نحوه صعود توده‌های هوای مرطوب و توزیع بارش را تغییر دهند . در نتیجه حتی هنگامی که یک الگوی اقلیمی در مقیاس بزرگ فعال است پاسخ بارشی در نقاط مختلف لرستان لزوماً یکسان نخواهد بود .
وی اضافه کرد: همچنین نباید از نقش سایر نوسان‌های اقلیمی غافل شد الگوهایی مانند نوسان اطلس شمالی نوسان قطبی و دو قطبی اقیانوس هند در کنار تغییرات درون فصلی گردش ، جو می‌توانند بر مسیر سامانه‌های بارشی و انتقال رطوبت به منطقه اثر بگذارند.
این دکترای آب و هواشناسی بیان کرد: برهم کنش این عوامل تعیین می‌کند که شرایط ناشی از ال‌نینو تا چه اندازه در منطقه لرستان نمود پیدا کند؛ به بیان دقیق‌تر ال‌نینو می‌تواند زمینه احتمال وقوع برخی شرایط جوی را تغییر دهد، اما به تنهایی تعیین کننده نتیجه نهایی نیست.
وی ادامه داد: از سوی دیگر در بررسی وضعیت بارش لرستان باید میان نوسانات طبیعی سالانه و روندهای بلندمدت اقلیمی تمایز قائل شد . اینکه در یک سال بارش افزایش یا کاهش پیدا می‌کند الزاماً به معنای تغییر در روند بلندمدت اقلیم نیست. برای ارزیابی وضعیت خشکسالی یا تغییرات بارش ، منطقه باید داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی در دوره‌های آماری مناسب توزیع زمانی و مکانی بارش شدت رخدادهای حدی و تغییرات دما به صورت همزمان بررسی شوند .
یارمرادی تاکید کرد: از نظر کاربردی پیش‌بینی فصلی بارش باید بر اساس مجموعه‌ای از شواهد و خروجی مدل‌های معتبر انجام شود. شاخص‌های دورپیوندی از جمله ال‌نینو در کنار تحلیل نقشه‌های جوی و پیش بینی‌های فصلی می‌توانند اطلاعات ارزشمندی فراهم کنند اما هیچ یک به تنهایی مبنای کافی برای اعلام قطعی ترسالی یا خشکسالی در یک استان نیستند.
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان در پایان افزود: در یک جمع بندی کلی علمی، ال‌نینو بر اقلیم ایران و به ویژه الگوهای گردش جوی مؤثر بر بارش اثرگذار است اما اثر آن بر بارش لرستان، قطعی مستقیم و یکسان در همه سال‌ها نیست. برای نتیجه گیری درباره وضعیت بارندگی این استان باید نوع و شدت ال‌نینو، زمان وقوع آن، شرایط سایر الگوهای جوی و ویژگی‌های جغرافیایی زاگرس را در کنار یکدیگر تحلیل کرد. در اقلیم شناسی آنچه اهمیت دارد صرفاً شناسایی یک پدیده نیست بلکه شناخت سازوکارهای اثرگذاری آن و ارزیابی شواهد برای تعیین میزان و جهت این اثر است.
انتهای پیام
