مجید زارعی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: شهر فقط خیابان و ساختمان نیست، بلکه محیطی است که بر احساس امنیت، استقلال و تعلق اجتماعی افراد تأثیر می‌گذارد. به همین دلیل، نحوه طراحی فضاهای شهری می‌تواند نقش مهمی در کیفیت زندگی افراد دارای معلولیت داشته باشد.
وی افزود: وقتی فرد برای انجام کارهای روزمره خود بارها با موانع مختلف روبه‌رو می‌شود، رفت‌وآمد برایش دشوارتر می‌شود و ممکن است برای انجام ساده‌ترین کارها نیز به کمک دیگران نیاز پیدا کند. تکرار این تجربه‌ها می‌تواند فشار روانی زیادی به فرد وارد کند و احساس استقلال او را تحت تأثیر قرار دهد.
این مشاور و روان‌درمانگر با اشاره به پیامدهای روانی موانع شهری ادامه داد: فردی که نمی‌تواند به‌راحتی از پیاده‌رو عبور کند، وارد یک ساختمان شود یا از وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده کند، ممکن است به‌تدریج از حضور در اجتماع فاصله بگیرد. در چنین شرایطی، فرصت ارتباط با دیگران و شرکت در فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی و تفریحی نیز محدود می‌شود.
زارعی با بیان اینکه نامناسب‌بودن محیط شهری می‌تواند در شکل‌گیری احساس ناامیدی و انزوا نقش داشته باشد، گفت: نباید همه مشکلات روانی افراد دارای معلولیت را به وضعیت جسمی آنها نسبت داد؛ گاهی موانعی که در محیط وجود دارد، شرایط زندگی را دشوارتر می‌کند و بر روحیه و انگیزه فرد اثر می‌گذارد.
وی از این وضعیت به‌عنوان نوعی «طرد خاموش» یاد کرد و افزود: وقتی فرد نمی‌تواند وارد یک ساختمان شود یا از خدمات و امکانات عمومی استفاده کند، عملاً از بخشی از زندگی اجتماعی کنار گذاشته می‌شود؛ حتی اگر کسی مستقیماً او را طرد نکرده باشد. چنین تجربه‌هایی می‌تواند این احساس را در فرد ایجاد کند که نیازها و حضور او در جامعه مورد توجه قرار نگرفته است.
این مشاور و روان‌درمانگر تأکید کرد: تکرار این موقعیت‌ها ممکن است بر عزت‌نفس، احساس ارزشمندی و تعلق اجتماعی افراد دارای معلولیت تأثیر منفی بگذارد. دسترس‌پذیری فقط به معنای فراهم‌کردن امکان عبور و مرور نیست، بلکه به افراد کمک می‌کند مستقل‌تر زندگی کنند و حضور مؤثرتری در جامعه داشته باشند.
زارعی در ادامه با اشاره به مسئولیت مهندسان، معماران و طراحان شهری در مناسب‌سازی محیط گفت: اگر دسترس‌پذیری از همان مرحله طراحی مورد توجه قرار گیرد، بسیاری از موانعی که افراد دارای معلولیت هر روز با آنها روبه‌رو هستند، قابل پیشگیری خواهد بود.
وی در پایان بر ضرورت مشارکت افراد دارای معلولیت در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با طراحی و مناسب‌سازی فضاهای شهری تأکید کرد و گفت: شهری که نیازهای همه شهروندان را در نظر بگیرد، زمینه حضور برابرتر افراد را فراهم می‌کند و به بهبود کیفیت زندگی و افزایش مشارکت اجتماعی کمک خواهد کرد.
انتهای پیام
