روز جهانی سلامت استخوان و مفاصل کودکان هر ساله در ۱۹ اکتبر برگزار می‌شود و هدف آن افزایش آگاهی درباره تاثیر بیماری‌های اسکلتی‌عضلانی بر کودکان است. اختلالات اسکلتی‌عضلانی به بیماری‌هایی گفته می‌شود که مفاصل، رباط‌ها، اعصاب، عضلات و استخوان‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهند و مشکلات ناشی از آن‌ها در کودکان و نوجوانان رو به افزایش است.
وب سایت نشنال دی گزارش کرد، آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی)، شکستگی استخوان، التهاب تاندون، دیسپلازی تکاملی مفصل ران، دیستروفی عضلانی و پوکی استخوان ازجمله این اختلالات هستند که بر عملکرد بدن و توانایی حرکت تاثیر می‌گذارند. از شایع‌ترین علل بروز این مشکلات در کودکان می‌توان به تصادفات رانندگی، حوادث زمین بازی و آسیب‌های ورزشی اشاره کرد. چاقی، وضعیت نامناسب بدن و کمبود ویتامین دی نیز از دیگر عوامل موثر در بروز این اختلالات به شمار می‌روند.
پوکی استخوان بیماری زمانی ایجاد می‌شود که تراکم مواد معدنی و توده استخوانی کاهش یابد یا کیفیت و ساختار استخوان تغییر کند. این وضعیت می‌تواند استحکام استخوان‌ها را کاهش دهد و خطر شکستگی را افزایش دهد. شکل‌گیری استخوان‌های سالم در دوران کودکی از طریق تغذیه مناسب و عادت‌های سالم زندگی می‌تواند به پیشگیری از پوکی استخوان و شکستگی‌ها یا به تاخیر انداختن بروز آن‌ها در سال‌های بعد زندگی کمک کند.
چرا رشد استخوان‌ها در دوران کودکی اهمیت زیادی دارد؟
استخوان، بافتی زنده است که پیوسته تغییر می‌کند. بخش‌هایی از بافت استخوانی قدیمی به‌طور مداوم برداشته و با بافت استخوانی جدید جایگزین می‌شوند. در دوران کودکی و نوجوانی، همزمان با رشد اسکلت و افزایش تراکم استخوان‌ها، میزان تشکیل بافت استخوانی جدید بسیار بیشتر از میزان بافتی است که از بین می‌رود.
در بیشتر افراد، مقدار بافت استخوانی موجود در اسکلت یا همان توده استخوانی، در اواسط تا اواخر دهه سوم زندگی به اوج خود می‌رسد، زمانی که استخوان‌ها به حداکثر استحکام و تراکم خود می‌رسند. میزان توده استخوانی اوج که هر فرد به آن دست می‌یابد، می‌تواند به تعیین وضعیت سلامت استخوان‌های وی در ادامه زندگی کمک کند.
تغذیه کودک چگونه می‌تواند به حفظ سلامت استخوان‌های وی کمک کند؟
یکی از مهم‌ترین عادت‌هایی که باید از همین دوران برای حفظ سلامت استخوان‌ها در تمام طول عمر تقویت شود، تغذیه مناسب است. تغذیه برای ساخت استخوان‌های سالم به معنای داشتن رژیم غذایی متعادل و مصرف مقدار کافی مواد غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین دی، دو ماده مغذی مهم برای سلامت استخوان‌ها است.
رژیم غذایی متعادل همچنین می‌تواند به حفظ وزن کودکان در محدوده سالم کمک کند، موضوعی که برای سلامت استخوان‌ها اهمیت دارد. کودکان دارای اضافه‌وزن معمولا بیش از سایر کودکان در معرض خطر شکستگی استخوان قرار دارند زیرا احتمال کم‌تحرکی آنان بیشتر است و فشار بیشتری به استخوان‌هایشان وارد می‌شود. وزن بیش از حد پایین نیز برای سلامت استخوان‌ها خطرآفرین است. رژیم گرفتن یا ورزش بیش از حد برای کاهش وزن در دوران نوجوانی می‌تواند به از دست رفتن توده استخوانی منجر شود.
کلسیم
کلسیم فقط به ساخت استخوان‌های محکم کمک نمی‌کند بلکه برای عملکرد صحیح عضلات، قلب و اعصاب نیز ضروری است. اگر کلسیم کافی از طریق رژیم غذایی دریافت نکنیم، بدن کلسیم مورد نیاز خود را از استخوان‌ها دریافت می‌کند. این فرایند به‌مرور زمان استخوان‌ها را ضعیف می‌کند و خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می‌دهد. مصرف ناکافی لبنیات یا دریافت نکردن کلسیم کافی از مواد غذایی می‌تواند خطر شکستگی استخوان را در کودکان افزایش دهد.
بهترین منابع غذایی کلسیم، شیر و سایر محصولات لبنی مانند پنیر و ماست هستند. نوشیدن یک لیوان شیر حدود ۲۳۷ میلی‌لیتر، ۳۰۰ میلی‌گرم کلسیم تامین می‌کند که تقریبا یک‌سوم مقدار توصیه‌شده برای کودکان کم‌سن‌تر و یک‌چهارم مقدار توصیه شده برای نوجوانان است. ماهی‌هایی مانند سالمون و تن، سبزیجات برگ‌سبز و مواد غذایی تهیه شده از غلات مانند نان نیز حاوی کلسیم هستند.
سایت هلث گزارش کرد، برخی میان‌وعده‌ها و غذاهای اصلی مناسب کودکان که منابع خوبی از کلسیم به شمار می‌روند شامل ساندویچ سالمون تهیه شده با ماهی سالمون کنسروی همراه با استخوان، نان با پنیر موزارلا، تکه‌های پنیر و سیب، کره بادام روی برش‌های سیب، اسموتی موز و کره بادام‌زمینی و پوره سیب‌زمینی تهیه‌شده با شیر غلیظ شده بدون شکر هستند.
ویتامین دی
ویتامین دی به حفظ سلامت استخوان‌ها در کودکان و بزرگسالان کمک می‌کند زیرا جذب کلسیم دریافتی از مواد غذایی را افزایش می‌دهد، به حفظ میزان کلسیم مورد نیاز بدن برای سلامت استخوان‌ها کمک می‌کند و در عملکرد صحیح عضلات و دستگاه ایمنی نقش دارد. بخش عمده ویتامین دی دریافتی از طریق مواد غذایی غنی شده تامین می‌شود، شیر، غلات صبحانه آماده مصرف، آب پرتقال و مارگارین ازجمله این مواد غذایی هستند البته سایر محصولات لبنی معمولا با ویتامین دی غنی نمی‌شوند.
برای افزایش ویتامین دی در رژیم غذایی کودکان می‌توان از روش‌های جذابی مانند تهیه اسموتی هندوانه و توت‌فرنگی با ماست، ترکیب لایه‌هایی از ماست، مغزها، غلات و انواع توت برای تهیه دسر ماست لایه‌ای، انواع توت، عسل و پوست رنده شده پرتقال یا لیمو برای کودکانی که نمی‌توانند لبنیات مصرف کنند، استفاده کرد. همچنین می‌توان با تخم‌مرغ آب‌پز سفت و سبزیجات خرد شده، شکل‌های بامزه حیوانات درست کرد یا نان تست فرانسوی را همراه با پنیر سرو کرد.
بسیاری از نوجوانان ویتامین دی کافی دریافت نمی‌کنند که احتمالا یکی از دلایل آن، مصرف کمتر شیر و سایر محصولات لبنی در مقایسه با کودکان کم‌سن‌تر است. کودکان مبتلا به چاقی نیز تراکم مواد معدنی استخوانی پایین‌تری دارند و بیشتر در معرض کمبود ویتامین دی هستند. مکمل‌های ویتامین دی ممکن است به بهبود سلامت استخوان‌های کودکان مبتلا به چاقی کمک کنند. اگر قصد دارید به فرزند نوجوان خود مکمل بدهید، با پزشک وی مشورت کنید.
فعالیت بدنی چگونه به سلامت استخوان‌های کودکان کمک می‌کند؟
همان‌طور که عضلات با استفاده و فعالیت قوی‌تر می‌شوند، استخوان‌ها نیز با فعالیت تقویت می‌شوند. ژن‌ها زمان رسیدن به اوج توده استخوانی را تعیین می‌کنند اما ورزش، به‌ویژه پیش از رسیدن کودک به بلوغ، برای رشد استخوان‌های سالم اهمیت دارد. کودکان فعال از نظر جسمی، در مقایسه با کودکان کم‌تحرک، توده استخوانی بیشتری به دست می‌آورند و این توده استخوانی معمولا در بزرگسالی نیز در سطح بالایی می‌ماند.
بهترین فعالیت‌های بدنی برای استخوان‌های کودکان، تمرین‌های تحمل وزن و تمرین‌های مقاومتی هستند. فعالیت‌هایی مانند لی‌لی کردن، جست‌وخیز و پریدن، از جمله طناب‌بازی، جودو، دویدن یا آهسته دویدن، ژیمناستیک و ورزش‌های گروهی مانند فوتبال و بسکتبال، ضمن سرگرم کردن کودکان به تقویت استخوان‌های آنان کمک می‌کنند.
موسسه ملی آرتریت و بیماری‌های اسکلتی‌عضلانی و پوستی آمریکا گزارش کرد که والدین نیز می‌توانند با الگو بودن، فرزندان خود را به فعالیت بدنی تشویق کنند برای مثال، همراه آنان در پارک پیاده‌روی کنند یا بدوند، با آنان ورزش کنند، مسئولیت انجام کارهای روزمره فعالی مانند پیاده‌روی یا جمع‌آوری برگ‌های خشک را به فرزندان خود بسپارند، چند نوبت کوتاه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای برای ورزش در ساعات مختلف روز در نظر بگیرند و فضای مناسبی را در یکی از اتاق‌های خانه برای فعالیت بدنی فراهم کنند.
انتهای پیام
