دکتر سامان حیدری گوران از باستان‌شناسان پارینه‌سنگی ایران، در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به ظرفیت‌های باستان‌شناختی دره ناودرون کرمانشاه، اظهار کرد: بررسی‌های باستان‌شناختی این منطقه از سال ۱۳۸۹ و با هدف شناسایی و مستندسازی محوطه‌های دوره پارینه‌سنگی در استان آغاز شد و در جریان این بررسی‌ها، چند محوطه ارزشمند شناسایی شد.
وی با بیان اینکه دره ناودرون در شمال‌غرب شهرستان کرمانشاه و در مسیر کامیاران قرار دارد، افزود: این دره حدود ۱۴ کیلومتر طول دارد و رودخانه دائمی رازآور که از کوهستان‌های اطراف سرچشمه می‌گیرد، پس از عبور از داخل این دره وارد دشت می‌شود و در نهایت به رودخانه قره‌سو می‌پیوندد.
این باستان‌شناس با اشاره به وجود غارها و پناهگاه‌های صخره‌ای متعدد در کوه‌های پیرامون دره ناودرون، گفت: در شماری از این محوطه‌ها شواهدی از استقرار انسان در دوره پارینه‌سنگی شناسایی شده که اشکفت گلیمگوش یکی از این محوطه‌هاست که در سالهای گذشته در جریان بررسی‌های باستان‌شناختی منطقه مورد کاوش قرار گرفت.
گلیمگوش؛ غاری با شواهد استقرار انسان از ۳۸ هزار سال پیش
حیدری گوران با اشاره به ویژگی‌های طبیعی اشکفت گلیمگوش، اظهار کرد: این غار با عمق ۱۱۴ متر، پیشانی‌ای به ارتفاع بیش از ۳۰ متر و فضای داخلی وسیع، بزرگ‌ترین غار شناخته‌شده در منطقه است و احتمال می‌رود در شمار غارهای بزرگ استان کرمانشاه و زاگرس نیز قرار بگیرد، هرچند تعیین جایگاه دقیق آن به بررسی و مقایسه ابعاد سایر غارها نیاز دارد.
وی با بیان اینکه کاوش نظام‌مند در این غار طی سالهای گذشته به دلیل محدودیت بودجه و زمان تنها به مدت دو هفته به طول انجامید، افزود: با وجود محدود بودن کاوش‌ها، لایه‌هایی حاوی بقایای دوره تاریخی، عصر برنز و پارینه‌سنگی نوین شناسایی شد. در پایین‌ترین بخش کاوش نیز شواهد محدودی از پارینه‌سنگی میانی به دست آمد، اما کاوش در این بخش ادامه پیدا نکرد.
این باستان‌شناس ادامه داد: یکی از دستاوردهای مهم پژوهش در اشکفت گلیمگوش، سن‌سنجی رادیوکربن نمونه‌های مربوط به استقرار پارینه‌سنگی نوین در آزمایشگاه تخصصی دانشگاه آکسفورد بود. بر اساس اطلاعات موجود، این نخستین سن‌سنجی رادیوکربن مربوط به استقرار این دوره در استان کرمانشاه بود و نتایج نشان داد که انسان دست‌کم حدود ۳۸ هزار سال پیش در این غار حضور داشته است.
اجاق‌ها و ابزارهای استخوانی چه می‌گویند؟
حیدری گوران با اشاره به یافته‌های به‌دست‌آمده از لایه‌های پارینه‌سنگی نوین اشکفت گلیمگوش، اظهار کرد: در کنار ابزارهای سنگی، بقایای اجاق‌ها و استخوان‌های کارشده نیز شناسایی شد که هر یک می‌توانند اطلاعاتی درباره فعالیت‌های انسان در این محوطه فراهم کنند.
وی توضیح داد: بقایای اجاق‌ها نشان‌دهنده استفاده از آتش در فضای غار است و بررسی موقعیت آن‌ها در کنار پراکندگی ابزارها و دیگر یافته‌ها می‌تواند به شناخت نحوه سازمان‌دهی فعالیت‌های روزمره انسان کمک کند، البته وجود اجاق به‌تنهایی به معنای سکونت دائمی انسان در غار نیست.
این باستان‌شناس افزود: استخوان‌های کارشده نیز شواهدی از ساخت یا استفاده از ابزارهای استخوانی به دست می‌دهند. یافته‌هایی از این نوع پیش‌تر در محوطه‌هایی مانند غار یافته در استان لرستان و غار بوف در استان فارس نیز گزارش شده‌اند.
وی با اشاره به یکی دیگر از یافته‌های قابل توجه این محوطه گفت: در جریان کاوش، استخوانی متعلق به ناحیه شانه یا بال پرنده‌ای از خانواده کلاغیان به دست آمد که آثار بریدگی روی سطح آن شناسایی شد. پرندگان سیاه‌رنگ صخره‌زی از این خانواده امروزه نیز در محدوده غار مشاهده می‌شوند.
حیدری گوران افزود: آثار بریدگی نشان می‌دهد که انسان در پردازش لاشه این پرنده دخالت داشته، با این حال مشخص نیست که این فرایند با هدف استفاده غذایی از پرنده انجام شده یا برداشت پرهای آن مدنظر بوده است. برای تعیین دقیق‌تر این موضوع، شناسایی گونه پرنده، بررسی دقیق بخش اسکلتی و مطالعه محل و جهت آثار بریدگی ضرورت دارد.
انتهای پیام
