رامین اسمی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به اینکه در آستانه روز ملی زعفران باید بر تقویت ظرفیتهای این محصول راهبردی تمرکز کرد، اظهار کرد: ارتقای کیفیت در بخش فرآوری، یکی از الزامات اصلی برای افزایش ارزش افزوده، تقویت رقابتپذیری و توسعه صادرات است. همچنین کیفیت نهایی زعفران تنها به شرایط مزرعه محدود نمیشود؛ بلکه مدیریت صحیح در مراحل برداشت، انتقال گل، جداسازی کلاله، خشککردن، بستهبندی و حتی نحوه نگهداری، نقشی تعیینکننده در حفظ ویژگیهای کیفی و در نهایت ارزش اقتصادی محصول دارد.
وی همچنین بر ضرورت شناخت دقیق بازارهای هدف تأکید کرد و افزود: بستهبندی محصول باید علاوه بر حفظ عطر و کیفیت، از نظر فنی و بهداشتی کاملا استاندارد باشد. توسعه بستهبندیهای متنوع و جذاب که با نیاز بازار و قدرت خرید مصرفکننده همخوانی داشته باشد، در کنار درج اطلاعات معتبر و قابلیت رهگیری محصول، میتواند اعتماد مشتریان را جلب کرده و مسیر عرضه مستقیم زعفران ایران به بازارهای جهانی را هموار کند.
رئیس میز زعفران سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به ضرورت هوشمندسازی بازاریابی محصولات کشاورزی، بیان کرد: شناسایی و اولویتبندی بازارهای هدف داخلی و خارجی باید مبتنی بر مطالعات دقیق شامل الگوهای مصرف، میزان تقاضا، وضعیت رقبا، قیمتگذاری و مقررات وارداتی و استانداردهای بستهبندی هر کشور باشد.
اسمی با تأکید بر اهمیت بخشبندی بازار، تصریح کرد: تفکیک بازارها بر اساس نوع مشتری از مصرفکنندگان نهایی گرفته تا صنایع غذایی، شرکتهای فرآوری و داروسازی میتواند به طراحی محصولات متناسب و در نهایت افزایش قدرت رقابت پذیری زعفران ایران کمک کند. همچنین حضور در نمایشگاههای تخصصی، بهرهگیری از ظرفیتهای تجارت الکترونیک، همکاری با توزیعکنندگان معتبر و اجرای کمپینهای تبلیغاتی متناسب با فرهنگ بازارهای هدف از عوامل کلیدی در ایجاد ارزش افزوده برای این محصول است.
تأکید بر توسعه صنایع دارویی جهت ارتقای جایگاه اقتصادی زعفران ایران
رئیس میز زعفران سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، توسعه تحقیقات دارویی را یکی از مسیرهای افزایش ارزش افزوده این محصول دانست و اظهار کرد: در کنار ارتقای کیفیت فرآوری، بهرهگیری علمی از خواص دارویی و درمانی زعفران و توسعه محصولات دارویی مبتنی بر آن، یکی از فرصتهای مهم برای افزایش ارزش افزوده این محصول راهبردی است. زعفران از دیرباز در طب سنتی مورد توجه بوده و پژوهشهای علمی نیز آثار بالقوه آن را در برخی زمینههای سلامت بررسی کردهاند. بااینحال، تبدیل این ظرفیت به داروهای مؤثر و ایمن، نیازمند مطالعات علمی نظاممند، ارزیابی ایمنی و اثربخشی، انجام مطالعات بالینی معتبر و اخذ مجوزهای قانونی است.
اسمی افزود: در این مسیر، لازم است همکاری هدفمند میان دانشگاههای علوم پزشکی، مراکز تحقیقاتی، شرکتهای داروسازی، شرکتهای دانشبنیان و فعالان زنجیره زعفران شکل بگیرد تا زمینه تولید فرآوردههای دارویی استاندارد و در صورت تأیید نتایج علمی، داروهای مبتنی بر زعفران فراهم شود.
وی ادامه داد: همچنین، تبلیغات و اطلاعرسانی درباره خواص دارویی و درمانی زعفران باید بر شواهد علمی معتبر استوار باشد تا ضمن افزایش اعتماد مصرفکنندگان، از طرح ادعاهای درمانی اثباتنشده جلوگیری شود. توسعه این بخش میتواند زمینهساز ایجاد صنایع تخصصی، اشتغال دانشبنیان، تقویت برند زعفران ایران و افزایش سهم کشور از ارزش اقتصادی این محصول در بازارهای جهانی باشد و بهجای اتکای صرف به صادرات ماده خام، با سرمایهگذاری در پژوهش، فناوری، استانداردسازی و تولید محصولات نهایی، سهم بیشتری از ارزش افزوده زعفران در داخل کشور ایجاد شود.
ثبت زعفران ایران به نام کشورهای دیگر، یکی از چالشهای اصلی صادرات است
اسمی در ادامه با اشاره به چالشهای پیش روی این صنعت، تحریمها و محدودیتهای تجاری را در کنار رقابتهای ناسالم، از موانع اصلی مسیر صادرات دانست و اظهار کرد: انتقال زعفران ایران از طریق واسطهها و ثبت محصول به نام کشورهای دیگر، از مسائل جدی و آسیبزا در این حوزه است.
وی با پیشنهاد راهکارهایی برای مقابله با این بحران، افزود: رفع محدودیتهای تجاری و توسعه همکاریهای استراتژیک با کشورهایی که تولیدکننده زعفران نیستند، میتواند به کاهش این مشکلات کمک کند.
وی همچنین به اقدامات بخش کشاورزی برای بهبود تولید اشاره کرد و گفت: در بخش تولید، تمرکز اصلی بر افزایش میانگین عملکرد مزارع از طریق انتقال یافتههای علمی و پژوهشی به زعفرانکاران است. هدف این است که ضمن مقابله با اثرات سوء تغییر اقلیم، بهرهوری مزارع را افزایش داده و رقابتپذیری محصول را در سطح جهانی حفظ کنیم.
اسمی با اشاره به اقدامات عملیاتی برای ارتقای تولید، از آغاز طرح احداث باغات مادری زعفران خبر داد و افزود: از سال جاری، احداث این باغات با هدف تأمین بنه (گیاه) سالم و گواهیشده برای مزارع تولید گل زعفران آغاز شده است. دسترسی مستقیم مزارع به بنههای باکیفیت و اصیل، میتواند به طور مستقیم باعث افزایش میانگین عملکرد و ارتقای سطح رقابتپذیری زعفران ایران شود.
رئیس میز زعفران سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی بر ضرورت نگاه سیستمی به این صنعت تأکید کرد و گفت: زنجیره ارزش صنعت زعفران شامل تولید، فرآوری، بازاریابی، رعایت استانداردها و قوانین، حلقههایی کاملا بههمپیوسته هستند. تنها با ایجاد وفاق و همکاری مؤثر میان تمامی این بخشها است که میتوان زمینه افزایش ارزش اقتصادی محصول و تقویت جایگاه ماندگار زعفران ایران در بازارهای جهانی را فراهم کرد.
انتهای پیام