به گزارش ایسنا، دکتر حسن نوری امروز در نشست خبری «هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها» که امروز (۳ آبان) برگزار شد، اظهار کرد: مسمومیت‌ها، یکی از فوریت‌های پزشکی است که با رعایت چند نکته ساده و افزایش آگاهی عمومی در بسیاری موارد می‌توان از بروز مسمومیت‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از آن جلوگیری کرد.
وی افزود: آمار و ارقام نشان می‌دهد حدود ۱۰هزار مورد از ماموریت‌های سازمان اورژانس در ارتباط با مسمومیت است. اگرچه شاید تعداد ماموریت‌ها در مقایسه با حجم عملیات اورژانس عدد بالایی به نظر نرسد، اما به دلیل اینکه بسیاری از این موارد قابلیت پیشگیری دارند، اهمیت زیادی دارد.
معاون آموزش سازمان اورژانس تصریح کرد: اگر برنامه‌ای منظم برای پیشگیری از مسمومیت‌ها و اطلاع‌رسانی مناسب به مردم اجرا شود، می‌توان از بروز بسیاری از مسمومیت‌ها جلوگیری کرد. همچنین آگاهی از اقدامات به موقع و اگاهی در زمینه درمان مسمومیت‌ها نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.
افزایش مسمومیت با قارچ‌های سمی در فروردین و اردیبهشت
این متخصص اورژانس درباره نوع مسمومیت‌ها در بازه زمانی‌های مختلف گفت: اعداد و ارقام نشان می‌دهد موارد مسمومیت با قارچ‌های سمی در فروردین و اردیبهشت افزایش می‌یابد ، قارچ‌های سمی انواع مختلفی دارند؛ برخی موجب تحریک دستگاه گوارش و بروز علائم گوارشی می‌شوند و برخی دیگر می‌توانند کشنده باشند. پیشگیری از این نوع مسمومیت بسیار ساده است و مردم نباید قارچ‌های موجود در طبیعت را بدون اطمینان از ایمن بودن جمع‌آوری و مصرف کنند.
مسمومیت مونوکسید کربن با سرماخوردگی اشتباه گرفته شود
نوری درباره مسمومیت با مونوکسید کربن در فصل سرد سال گفت: مونوکسید کربن، گازی بی‌رنگ و بی‌بو است؛ افرادی که در معرض این گاز قرار می‌گیرند، نمی‌توانند از طریق رنگ، بو یا مزه متوجه مسمومیت شوند. متاسفانه، موضوعی خطرناک در ارتباط با مسمومیت مونوکسید کربن مطرح است و این مسمومیت علائم اختصاصی ندارد. این احتمال وجود دارد که مسمومیت مونوکسید کربن با سرماخوردگی اشتباه گرفته شود. سردرد، بی‌حالی، تهوع، استفراغ، سرگیجه و خواب‌آلودگی از علائم مسمومیت مونوکسید کربن هستند که ممکن است در ابتدا حساسیت کافی نسبت به آن ایجاد نشود.
وی با بیان اینکه مسمومیت با مونوکسید کربن می‌تواند قدرت قضاوت و تصمیم‌گیری فرد را مختل کند، توضیح داد: در چنین شرایطی، این احتمال وجود دارد که فرد متوجه وخامت وضعیت خود یا اعضای خانواده‌اش نشود و نتواند برای دریافت کمک اقدام مناسبی انجام دهد. همین مسئله می‌تواند خطر این نوع مسمومیت را افزایش دهد.
این پزشک درباره مسمومیت با مونوکسید کربن توضیح داد: امار و ارقام نشان می‌دهد حدود ۸۳۰ مورد مسمومیت با مونوکسید کربن طی سال گذشته داشته‌ایم که این میزان برای دو سال گذشته حدود ۸۵۷ مورد بود. حدود ۹۲ درصد مسمومیت‌های مونوکسید کربن که نیروهای اورژانس برای رسیدگی به اعزام شده‌اند، در منازل رخ داده و نیمی از این موارد با آبگرمکن یا بخاری ارتباط داشته‌اند.
نوری با بیان اینکه بسیاری از این حوادث مسمومیت‌های مونوکسید کربن با رعایت اصول ایمنی قابل‌پیشگیری است، توضیح داد: استفاده از بخاری‌های بدون دودکش در اتاق‌ها به‌ویژه اتاق کودکان می‌تواند خطرآفرین باشد و حتی به مرگ افراد منجر شود. متاسفانه، برخی افراد پس از ترخیص و بازگشت به منزل، دوباره در معرض همان خطر قرار گرفته‌اند. بنابراین، شناسایی عامل مسمومیت و اطمینان از ایمن بودن محیط پیش از بازگشت به آن اهمیت زیادی دارد.
او ادامه داد: مردم باید بدانند که باز کردن پنجره به‌تنهایی به معنای رفع خطر نیست. مونوکسید کربن با قدرت زیادی به هموگلوبین خون متصل شده و مانع انتقال مناسب اکسیژن می‌شود؛ بنابراین، صرف تنفس هوای تازه برای اطمینان از رفع مسمومیت کافی نیست.
معاون آموزش اورژانس کشور گفت: رعایت نکات ایمنی در آغاز فصل سرما ضروری است. مردم باید از ایمنی بخاری‌ها، آبگرمکن‌ها و سایر وسایل دارای شعله اطمینان حاصل کنند و شرایط نصب و استفاده از این وسایل مطابق استانداردهای ایمنی باشد. همچنین اطمینان خاطر از عملکرد صحیح دودکش‌ها ضروری است. خطر تجمع مونوکسید کربن در پارکینگ‌ها و محیط‌های صنعتی نیز باید جدی گرفته شود.
نوری با اشاره به وقوع مسمومیت در چادرهای مسافرتی نیز گفت: اگرچه سهم این حوادث در مقایسه با مسمومیت‌های خانگی کمتر است، اما استفاده از شعله برای گرم کردن چادر در فصل زمستان می‌تواند خطرناک باشد و مواردی از مسمومیت در این شرایط نیز گزارش می‌شود.
او درباره اقدامات ضروری هنگام مواجهه با علائم احتمالی مسمومیت با مونوکسید کربن گفت: در صورت بروز علائمی مانند سردرد، بی‌حالی، تهوع و استفراغ، باید احتمال مسمومیت با این گاز را در نظر گرفت. نخستین اقدام، خروج فوری از محیط و تماس با اورژانس ۱۱۵ است. افراد نباید برای کمک به فرد مسموم در محیط آلوده باقی بمانند یا بدون اطمینان از ایمنی محل، دوباره وارد آن محل شوند.
نوری ادامه داد: اگر یکی از اعضای خانواده در منزل دچار مسمومیت شده است، سایر افراد نیز باید بلافاصله از محیط خارج شوند و با اورژانس تماس بگیرند. همچنین باید از ورود مجدد به محل تا زمانی که آتش‌نشانی ایمن بودن آن مکان را تایید نکرده است، خودداری کرد؛ چراکه باز کردن پنجره‌ها به‌تنهایی خطر را برطرف نمی‌کند و حضور در محیط آلوده می‌تواند افراد بیشتری را در معرض مسمومیت قرار دهد.
معاون اورژانس کشور درباره درمان مسمومیت‌ها توضیح داد: درمان اختصاصی یا پادزهر در برخی مسمومیت‌ها وجود ندارد. همچنین وادار کردن بیمار به استفراغ ممنوع است؛ چرا که ممکن است سطح هوشیاری کاهش یابد و مواد وارد ریه شوند. بنابراین، نمی‌توان یک اقدام واحد را برای تمام مسمومیت‌ها توصیه کرد.
او با بیان اینکه تماس با اورژانس در شرایط مسمومیت ضروری است، گفت: به جای اینکه از مردم بخواهیم فهرستی از اقدامات مربوط به انواع مسمومیت‌ها را حفظ کنند، ساده‌ترین راه این است که در چنین شرایطی با شماره ۱۱۵ تماس گرفت. این اقدام می‌تواند به انتخاب روش صحیح برخورد با بیمار و جلوگیری از اقدامات نادرست کمک کند.
معاون آموزش سازمان اورژانس کشور با بیان اینکه مرگ‌ومیر ناشی از مسمومیت با مونوکسید کربن گفت: افزایش آگاهی عمومی و استفاده از تجهیزات ایمن‌تر در منازل در روند کاهش مرگ‌ومیر ناشی از مسمومیت مونوکسید کربن نقش داشته است. اگرچه آمار مسمومیت مونوکسید کربن در حال کاهش است اما همچنان چندین نفر جان خود نفر بر اثر این مسمومیت از دست می‌دهند.
نوری گفت: مسمومیت با مونوکسید کربن در مهرماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۷ درصد کاهش یافته است. مقایسه دقیق این آمار، مستلزم توجه به شرایط آب‌وهوایی است؛ چراکه دمای هوا و شرایط فصلی نیز می‌تواند بر میزان استفاده از وسایل گرمایشی و در نتیجه بروز این حوادث اثرگذار باشد.
او درباره ثبت آمار و ارقام مسمومیت‌ها گفت: نظام ثبت و شناسایی مسمومست‌ها با گذر زمان دقیق‌تر شده و هرچقدر که زمان می‌گذرد، نظام ثبت و شناسایی موارد دقیق‌تر می‌شود. این احتمال وجود داشت که موارد قابل‌توجهی از مرگ‌های ناشی از مسمومیت در بیست سال گذشته شناسایی نشوند و در آمارها قرار نگیرند.
معاون آموزش سازمان اورژانس کشور درباره همکاری همه‌جانبه برای پیشگیری از مسمومیت‌ها گفت: پیشگیری از مسمومیت‌ها به تلاش جمعی نیاز دارد؛ سازمان اورژانس کشور یک سازمان عملیاتی است و در کنار ارائه خدمات، برنامه‌های آموزشی نیز اجرا می‌کند، اما برای کاهش موارد مسمومیت باید تمام دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط در کنار یکدیگر فعالیت کنند.
او درباره پراکندگی برنامه‌های آموزشی در کشور اظهار کرد: یکی از مشکلات ما این است که هر دستگاه یا نهاد به‌صورت جداگانه برای آموزش اقدام می‌کند؛ درحالی‌که با همکاری مشترک می‌توان یک موضوع مشخص را به شکل منسجم آموزش داد. به طور مثال، اسپانیا از موفق‌ترین کشورها در کوزه مدیریت حوادث ترافیکی است و آموزش را از عوامل اصلی این موفقیت قلمداد می‌کند. آموزشی که با مشارکت تمام واحدهای مرتبط با حوادث انجام می‌شود، نه آموزشی که به‌صورت پراکنده است.
نوری درباره نقش رسانه‌ها در پیشگیری از مسمومیت‌ها اظهار کرد: رسانه‌ها به‌ویژه صداوسیما می‌توانند در پیشگیری از مسمومیت‌ها نقش محوری در گردهم آوردن دستگاه‌های مختلف و ایجاد یک برنامه آموزشی منسجم داشته باشند. تکرار یک پیام ساده و کاربردی در رسانه‌ها می‌تواند نقش قابل‌توجهی در پیشگیری از مسمومیت‌ها داشته باشد.
هشدار درباره مسمومیت دارویی با مصرف داروهای گیاهی فله‌ای
معاون آموزش سازمان اورژانس کشور درباره ضرورت نظارت بر عرضه داروهای گیاهی تصریح کرد: داروهای گیاهی که به‌صورت فله‌ای و بدون مشخصات روشن عرضه می‌شوند، باید نظارت شوند. این احتمال وجود دارد که میزان ماده موثر یک گیاه در دو منطقه مختلف، متفاوت باشد و مصرف‌کننده نیز از این تفاوت آگاه نباشد. در نتیجه، مشخص نیست چه مقدار از آن ماده مصرف می‌شود و چه اثری بر بدن خواهد داشت.
او درباره امکان تداخل داروهای گیاهی و شیمیایی با یکدیگر گفت: داروهایی که کاربرد درمانی مشخصی دارند، در صورت مصرف نادرست یا مصرف همراه با داروهای دیگر می‌توانند خطرناک باشند. به طور مثال، متادون دارویی است که در درمان وابستگی به مواد مخدر کاربرد دارد، اما ممکن است با برخی داروها مانند آزیترومایسین و داروهای دیگری که به‌طور معمول در دسترس هستند، تداخل داشته باشد. اگر پزشک از مصرف متادون توسط بیمار اطلاع داشته باشد، می‌تواند در تجویز داروهای دیگر این تداخلات را در نظر بگیرد. این مخاطرات درباره فرآورده‌های گیاهی ناشناخته نیز وجود دارد و این احتمال وجود دارد که مصرف‌کننده از میزان ماده موثره، ترکیبات محصول و تداخلات احتمالی اطلاعی نداشته باشد. بنابراین، خرید و مصرف خودسرانه فرآورده‌های گیاهی از عطاری‌ها یا منابع نامعتبر می‌تواند خطرآفرین باشد.
انتهای پیام
