شامگاه شنبه بیست‌وسوم آبان‌ماه ۱۴۰۵، واژگونی یک دستگاه اتوبوس مسافربری حامل بیست‌وهشت سرنشین از کارکنان بومی تأسیسات نفتی NGL دهلران در محور فرعی دشت‌عباس به مورموری، به جان باختن دردناک ۱۲ تن و مصدومیت شدید ۱۷ نفر دیگر انجامید تا بار دیگر افکار عمومی و کارشناسان حوزه حمل‌ونقل شاهد به بار نشستن تلخ عدم توازن میان توسعه صنایع سنگین نفت و گاز و عقب‌ماندگی زیرساخت‌های مواصلاتی در استان ایلام باشند.
این سانحه خونین که به اعلام عزای عمومی در شهرستان آبدانان و استان ایلام انجامید، تنها یک رخداد تصادفی ساده نبود، بلکه گواهی آشکار بر بهای سنگینی است که مردم این خطه به دلیل فرسایشی شدن پروژه‌های عمرانی، انفعال دستگاه‌های اجرایی و تعلل در ایمن‌سازی راه‌ها با جان خود می‌پردازند؛ فاجعه‌ای که در آن هم‌وطنانی چون امین محمدولی، محمدرضا محمدی، سعید غلامی، لطف‌الله مرادی، روح‌الله علیجانی، فریبرز هادی‌زاده، سجاد نصراللهی، بهرام طهماسبی، محمد رحیمی، موسی رحیمی، احمد تقی‌زاده و ایوب حسنوند قربانی سوءمدیریت‌های ساختاری شدند.
این حادثه مرگبار در کیلومتر ۱۰ محور فرعی دشت‌عباس به سمت مورموری، یعنی در محدوده حساس منطقه چاه‌های نفت سگر رخ داد؛ مسیری که در اصل با مشخصات یک راه روستایی درجه‌دو طراحی شده بود اما سال‌هاست بدون برخورداری از استانداردهای هندسی، عرض کافی، روشنایی شبانه، خط‌کشی استاندارد و شانه خاکی هم‌سطح، زیر بار ترافیک سنگین صنعتی و سرویس‌های پرسنلی قرار دارد.
وقوع این فاجعه در حالی است که نگاهی کارشناسانه به وضعیت کلان شبکه راه‌سازی ایلام تا تاریخ ۲۴ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که اکثر شریان‌های حیاتی استان در چرخه‌ای از تأخیرهای سنواتی، بودجه‌های قطره‌چکانی و کارگاه‌های رهاشده گرفتارند.
به‌عنوان نمونه، محور ترانزیتی و موسوم به «جاده مرگ» میان دهلران و اندیمشک به طول ۸۷ کیلومتر، با وجود تمامی وعده‌های مسئولان برای اتمام تا پایان امسال، همچنان در حدود ۶۰ کیلومتر از مسیر خود به‌صورت دوطرفه، فرسوده و نیمه‌کاره باقی مانده است؛ وضعیتی که تنها چند هفته پیش از واژگونی اتوبوس مذکور، به مرگ هفت تن در حوادث پیاپی طی چند روز منجر شده بود.
حمید احمدی از ساکنان روستاهای مسیر دشت‌عباس به نوروزی در خصوص این جاده به ایسنا گفت: این نخستین تصادف و واژگونی خودروها در این مسیر نیست، ماهانه چند اتفاق بد در این مسیر دوطرفه پر پیچ‌وخم اتفاق می‌افتد.
وی افزود در برخی از پیچ‌های مسیر اصلا دید وجود ندارد و اگر ناآشنا باشی نمی‌دانی مسیر جاده پس از پیچ، رو به کدام طرف است.
رحیم محمدیاری کارشناس ارشد عمران در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: پروژه بهسازی و چهارخطه‌سازی محور راهبردی آبدانان به مورموری و دهلران پس از گذشت سال‌ها همچنان به قطعات بسیار کوتاه، منقطع و نامتقارن محدود شده و بخش عمده‌ای از مسیر بدون تعریض پل‌های قدیمی و با اختلاف سطح خطرناک آسفالت زیر بار ترافیک سنگین صنعتی رها شده است.
وی افزود: در همین راستا، سایر پروژه‌های کلیدی استان از جمله طرح احداث تونل دوم آزادی در محور ترانزیتی ایلام به حمیل و کرمانشاه که پیشرفت حفاری آن پس از سال‌ها به کندی پیش رفته و به کمتر از یک‌سوم رسیده است، به همراه تأخیرهای فرسایشی در چهارخطه‌سازی محور ایوان به قلاجه و ناتمام ماندن تقاطع‌های غیرهمسطح در مسیر ایلام به مهران، همگی گواه این حقیقت تلخند که کارگاه‌های عمرانی استان بیش از آنکه شتاب‌دهنده توسعه باشند، به نقاط بحرانی و تله‌های مرگ برای شهروندان تبدیل شده‌اند.
محمدیاری بیان کرد: ریشه این کندی کار مداوم را باید در زنجیره‌ای از قصورهای نهادی و ترک‌فعل‌ها جستجو کرد؛ جایی که از یک سو، هدایت غیراستاندارد ترافیک به سمت کارگاه‌های راه‌سازی فاقد علائم هشداردهنده و نیوجرسی، خودروها را در معرض خروج از مسیر و واژگونی آنی قرار می‌دهد و از سوی دیگر، شرکت‌های بزرگ نفت و گاز فعال در حوزه دهلران، با وجود انتفاع کلان اقتصادی از منابع منطقه، در قبال مسئولیت‌های اجتماعی خود مبنی بر ایمن‌سازی راه‌های پیرامونی تأسیسات کوتاهی کرده و گاه ناوگان فرسوده و استیجاری را به کار می‌گیرند.
این کارشناس ارشد عمران و فعال در راه‌سازی خاطرنشان کرد: دستگاه‌های متولی نیز به‌جای اولویت‌بندی نقاط پرحادثه بر اساس شاخص‌های فنی، درگیر روزمرگی، انفعال اعتباری و مطالبات انباشته پیمانکاران هستند.
خروج از این وضعیت، مستلزم اراده‌ای قاطع از سوی دستگاه قضایی برای تعیین سهم تقصیر دستگاه‌های مقصر، تزریق بی‌واسطه و اضطراری درآمدهای نفتی برای اتمام چهارخطه‌سازی شریان‌های جنوب ایلام، اعمال نظارت سخت‌گیرانه بر سلامت و استانداردهای ناوگان ترابری پرسنل، و ایمنی فوری مقاطع باز و رهاشده است تا خون جان‌باختگان دشت‌عباس نقطه پایانی بر رویکردهای فرمایشی و شعاری در توسعه زیرساخت‌های حیاتی استان ایلام باشد.
انتهای پیام
