رسول جعفریان در گفتوگو با ایسنا، با تأکید بر ضرورت دیجیتالیسازی پایاننامهها و منابع علمی، گفت: انتقال علم از قالب کاغذی خارج شده است. کاغذ امروز بیشتر برای رمانخوانها، پیرمردان و افرادی که به کتابخوانی بهعنوان تفریح نگاه میکنند و کسانی که همچنان به شکل سنتی کتاب میخوانند، کاربرد دارد. این در حالی است که علم به معنای واقعی کلمه وارد مرحله دیجیتال شده و حتی از آن نیز عبور کرده و به عصر هوش مصنوعی رسیده است.
وی با بیان اینکه کتابخانهها در چنین شرایطی تا حد زیادی حکم موزه پیدا کردهاند، افزود: البته کتاب چاپی همچنان منتشر میشود و ناشران نیز باید سهم و درآمد خود را داشته باشند. بحث بر سر حذف کتاب چاپی یا از بین رفتن ناشران نیست، بلکه باید واقعیتهای جدید در حوزه دسترسی به دانش را بپذیریم.
رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، با بیان اینکه سالها است بر دیجیتال کردن منابع تاکید دارد، ادامه داد: امروز تعداد افرادی که به دنبال فایلهای دیجیتال و استفاده از هوش مصنوعی هستند، هزاران برابر کسانی است که به کتابهای چاپی مراجعه میکنند. با وجود این، مسئلهای که حتی ۱۰ سال پیش نیز بر آن تأکید میکردم، هنوز در جامعه ما به یک ضرورت پذیرفتهشده تبدیل نشده است.
وی با انتقاد از عملکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمینه توسعه نشر دیجیتال گفت: وزارت ارشاد متأسفانه هیچ کمکی به توسعه حوزه کتاب دیجیتال و نشر دیجیتال نمیکند. به نظر من، نخستین اقدام باید این باشد که ناشران را ملزم کند در کنار انتشار کتاب چاپی، نسخه دیجیتال آن را نیز عرضه کنند و به آنها برای قرار گرفتن این کتابها در سرورهایی که ابزارهای هوش مصنوعی از آنها استفاده میکنند، کمک کند.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه توسعه دسترسی دیجیتال به منابع علمی به گسترش دانش کمک میکند، خاطرنشان کرد: باید ذهنیت خود را تغییر دهیم. همانطور که پس از ورود کاغذ نمیشد همچنان به پاپیروس و سنگنوشتهها متکی ماند، امروز نیز نمیتوان به شیوههای قدیمی انتشار و دسترسی به دانش پایبند ماند.
رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، درباره اقداماتی که این دانشگاه در زمینه دیجیتالسازی منابع و هوش مصنوعی انجام داده است، گفت: دانشگاه در درجه نخست محل آموزش است. تجربه سالهای فعالیت من نشان میدهد شرکتهایی هم که در دانشگاهها شکل میگیرند، اغلب جنبه تمرینی دارند.
وی افزود: اگر دانشگاه بتواند وظیفه آموزشی خود را بهدرستی انجام دهد، کار مهمی کرده است. متخصصان باید پس از کسب دانش و تجربه از دانشگاه خارج شوند، شرکتهای بزرگ تأسیس کنند و دولت نیز از این شرکتها حمایت کند تا به مجموعههای توانمند تبدیل شوند.
جعفریان تأکید کرد: اینکه تصور کنیم دانشگاه میتواند بهتنهایی مشکلات دیجیتالسازی و هوش مصنوعی کشور را حل کند، درست نیست. دانشگاه در درجه نخست وظیفه آموزش دارد و کار آن معلمی است.
انتهای پیام