شامگاه سهشنبه ۱۵ اسفند ۱۴۰۲ خبر تخریب شبانه خانه اقبالیان در حالی منتشر شد که این نخستین تخریب نبوده و نخواهد بود. روزی تخریبها توسط مدیریت شهری رقم میخورد مثل تخریب سه خانه تاریخی «شمسیان، بهرامی و اخلاصی» که در ۲۴ دیماه سال ۱۳۹۶ ضربهای مهلک بر قلب دوستداران میراث فرهنگی بود و پس از آن دهم مهر ۱۴۰۰ تخریب پرسر و صدای مدرسه تاریخی «ظفر» رخ داد و یکهفته پس از آن، خانه تاریخی دکتر «شیری» هم در حالی که مراحل ثبت در فهرست آثار ملی را میگذراند، تخریب شد و بعد از گذشت کمتر از ۱۰ روز از دومین تخریب، دو خانه تاریخی دیگر یکی منسوب به «خانجانی» در محله آقاجانی بیگ و دیگری خانه تاریخی «خوشبخت» در محله چُرچُره در کمتر از ۲۴ ساعت تخریب شدند.
و اما امروز به گفته مدیرکل میراث فرهنگی استان همدان، متأسفانه ملک واجد ارزش اقبالیان توسط مالک یا مالکان مورد تخریب شبانه قرار گرفت که عامل یا عاملان تحت پیگرد قانونی قرار میگیرند.
سوال اینجاست چرا فکری اساسی برای حفاظت از آثار تاریخی همدان نمیشود؟ چرا مدیریت ارشد استان در ادوار مختلف، بعد از تخریبهای صورت گرفته هیچ واکنشی از خود نشان نمیدهند؟ این در حالیست که بنا به گفته پژوهشگر دکتری ﻣﺮﻣﺖ و احیای ابنیه و بناهای تاریخی، رینگ اول همدان شامل میدان امام خمینی(ره) و شش خیابان متصل به آن، به عنوان هسته اول بافت تاریخی شهر شناخته میشود که اکثر بناها در این قسمت نوسازی شده و به ندرت بناهای تاریخی باقیمانده و باید برای این تک بناها جنگید و دیگر چیزی به نام بافت تاریخی در همدان باقی نمانده است.
بنا به گفته معاون میراث فرهنگی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان، تخریب کامل بنای اقبالیان صورت نگرفته و شامگاه سهشنبه مالک یا مالکان بدون مجور نسبت به تخریب قسمتی از دیوار بنا اقدام کردهاند که برایشان پرونده قضایی تشکیل شده و واحد حقوقی ادارهکل دنبال این موضوع است.
حمیدرضا حیدری در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به اینکه بنا به صورت کامل تخریب نشده و سرجای خود است، ادامه داد: بعد از تخریب، میراث فرهنگی به همراه شهرداری سر محل حاضر شده و با بیل مکانیکی عملیات رفع خطر از بالکن کاملاً تخریبشده و دیوار بیرونی ملک که احتمال ریزش فراوان داشت را انجام دادند که این عملیات به منظور جلوگیری از خطرات جانی برای عابران در پی سقوط دیوار صورت پذیرفت.
میراث فرهنگی پول برای خریداری بنا ندارد
وی در پاسخ به سوال مخاطب ایسنا مبنی بر اینکه میراثفرهنگی باید برایخرید ملک از مالک یا مالکان اقدام میکرد گفت: ادارهکل میراث فرهنگی استان پول ندارد که بتواند هر خانه واجد ارزشی را خریداری کند، قرار هم نیست این کار را انجام دهیم.
به گزارش ایسنا، خانه اقبالیان (حوائجی) با قدمت نزدیک به ۶۰ سال به عنوان یک اثر معماری پیشرو و مدرن در همدان معرفی میشد. این بنا ترکیباتی بسیار مدرن داشت، پروفیلهای فلزی اکسپوز با رنگهای شاخص، صفحات بزرگ سفید، کنسولهای چشمگیر، تراسهایی با سقف گشوده به آسمان و متریالهای سنگی و آجری، ترکیباتی از ویلا ساوا، خانه آبشار و خانه شرودر را به ذهن انسان متبادر میساخت. زندهیاد نیامی در این اثر هنری فاخر همزمان ما را به درون باغ در بامهای لوکوربوزیه، کنسولها و ترکیبات حجمی فرانک