بختیار شعبانیورکی در گفتوگو با ایسنا درباره آموزش مجازی در دانشگاهها اظهار کرد: در دوران ماقبل کرونا، زمانی که در دانشگاه، مهندسان کامپیوتر به اساتید التماس میکردند که یک درس یا بخشی از یک درس را بهصورت مجازی ارائه کنند اما تنها دو یا سه نفر یکی از درسها یا بخشی از آن را بهصورت مجازی ارائه میکردند. همه نیز به این جمعبندی رسیده بودند که آموزش مجازی نمیتواند جایگزین آموزش حضوری باشد؛ تا اینکه کرونا آمد و هویت ما را تحریف کرد.
باهم بودن و برقراری جریان زندگی عناصر مهم هویت ما است
وی با بیان اینکه دو چیز در شکل دادن به هویت ما موثر است، یکی با هم بودن و دیگری برقرار بودن جریان زندگی، ادامه داد: در دوران کرونا، ما معلمان دانشگاه نه میتوانستیم با هم باشیم و نه توان انجام پروژهها را داشتیم. دو تا سه هفته طول کشید تا سیستمها برای آموزش مجازی راه بیفتد و در این بین هیچ کاری نمیتوانستیم انجام بدهیم. و این منجر به تهدید هویت شد. کرونا ما را وادار کرد که به چیزی رو بیاوریم که روزی برای آن التماس میکردند. خواهش کردیم که به ما یاد بدهند چگونه از این سیستم استفاده کنیم و بهسوی آموزش مجازی رفتیم.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد با تاکید بر اینکه در دورهای که هیچ راه دیگری وجود ندارد، آموزش مجازی بدیل مناسبی است، تصریح کرد: زمانی که کرونا تمام شد، آموزشعالی کشور بهطور حیرتانگیزی ناگهان ابلاغ کرد که کلاسها باید حضوری شود. ما در تئوری آموزش، حساسیتزدایی تدریجی و منظم داریم و دانشگاهها باید آمادگی داشته باشند. اما برگزاری کلاس مجازی ممنوع اعلام شد و توجهی به روند تدریجی آن نشد.
وی با اشاره به اینکه این وضعیت ادامه داشت تا شرایط کشور تغییر کرد، تشریح کرد: کشور با مشکل انرژی مواجه و این باعث شد تعطیلیها زیاد شود. وقتی تعطیلیها را رو به افزایش دیدند، بیان کردند که دوباره از آموزش مجازی استفاده کنیم. پیش از آن نیز گفته بودم که این زیرساختهایی را که آماده شده نباید از بین ببریم و باید از آنان حداقل استفاده را داشته باشیم. در بعضی درسها و حوزهها برکت آموزش مجازی بیشتر است. برخی دانشجویان مهندسی معتقدند که از طریق خودآموزی (سلف لرنینگ) یا یادگیری در فضای مجازی بهتر میتوانند یاد بگیریند. چه اصراری وجود دارد که دانشجو ۱۷ جلسه سرکلاس حضور داشته باشد؟
شعبانیورکی ادامه داد: آن زمان که معاون آموزشی بودم، مطرح کردم که این قانون غیبت ۳ جلسه از ۱۶ جلسه بی معنی است. اما گفتند باید حضور فیزیکی دانشجو رعایت شود و استادان باید حاضر و غایب انجام دهند. این مسئله باید به استاد واگزار شود؛ برای مثال، در درس زبان انگلیسی، دانشجویی که نمره تافل و آیلتس بالا دارد چرا باید در این کلاس بنشیند تا زبان یاد بگیرد؟ عمرش تلف میشود. فقط دانشجو بیاید امتحان بدهد. حتی گاهی بعضی امتحانهایی که در جای دیگری داده شده، به دلیل معتبر بودن منبع آن قابل استفاده است.
وی با تاکید بر اینکه ما نباید آموزش مجازی و آموزش حضوری را بدیل یکدیگر تلقی کنیم، خاطرنشان کرد: آموزش مجازی و حضوری مکمل همدیگر هستند. صرفنظر از شرایط اضطراری مانند جنگ، ناترازی انرژی، کرونا و آلودگیهوا، حتی در شرایط عادی زندگی نیز در برخی موارد لازم است که ما از بسترهای آموزش مجازی استفاده کنیم.
اجتماعی شدن با حضور در دانشگاه شکل میگیرد
این استاد دانشگاه با بیان اینکه «با هم بودن» و «اجتماعی شدن»، در نتیجه حضور در دانشگاه به وقوع میپیوندد، تاکید کرد: بر همین اساس، نمیتوانیم یکی را به قیمت حذف دیگری حفظ کنیم. از این زاویه، ممکن است استادی در حوزه آموزش مجازی الزامات لازم یا تعهدات کافی را نداشته باشد و در دوره آموزش مجازی از مجموعه امکانات موجود در این بستر استفاده نکند و فقط آن را مثل یک بلندگو یا یک کانال انتقال اطلاعات تلقی کند؛ خب طبیعی است که کیفیت آموزش پایین میآید.
وی بیان کرد: دانشگاه MIT در دهه نود میلادی، یعنی نزدیک به ۳۰ سال قبل از اینکه آموزش مجازی فراگیر شود، نمونه اولیه آموزش مجازی را طراحی کرده بود. تکنیکهای مختلفی برای ارزیابی، تکالیف دانشجویان، ارائه بحث، گفتوگو در کلاس درس و تعاملات پیشبینی کرده بود. بنابراین در دوران کرونا، آنها بسیار سریعتر از ما با آموزش مجازی سازگار شدند. بر همین اساس، آموزش مجازی بستری ارزشمند است که نمیتوانیم به آن پشت پا بزنیم. لازم است کمی تأمل کنیم درباره اینکه در شرایط عادی نیز آموزش مجازی را کاملا بایگانی نکنیم.
با توسعه فناوری مدل فعلی نظام آموزشی در آینده کنار گذاشته خواهد شد
وی با اشاره به اینکه پیشبینی میکنم که این مدل دانشگاه با این وسعت، ساختمانهای بزرگ و استخدام استاد، در آینده کنار گذاشته شود، تشریح کرد: ممکن است ۳۰ یا ۴۰ سال طول بکشد، اما در آیندهای نهچندان دور، انسانها میتوانند بهواسطه فناوری از هر جایی یاد بگیرند. شما ممکن است تصمیم بگیرید یک درس را در دانشگاهی دیگر بگذرانید که شاید حتی فضای فیزیکی بزرگی هم نداشته باشد. بنابراین این ۳۰۰ هکتار زمین برای یک دانشگاه، در آینده معنایی نخواهد داشت.
انتهای پیام
