سید محمدعلی ابراهیم زاده موسوی در گفتوگو با ایسنا گفت: یکی از حوزههای تمرکز دانشکدگان، کاهش وابستگی کشور به نهادههای راهبردی کشاورزی است؛ از بذرهای هیبرید سبزی و صیفی گرفته تا نشاهای پیوندی. در حال حاضر، بخش عمده نیاز کشور به نشای پیوندی وارداتی است، در حالی که ظرفیت نیاز کشور حدود دو میلیارد قطعه برآورد میشود. دانشکدگان با همکاری بخش خصوصی، تولید نشای پیوندی را در مقیاس نیمهصنعتی آغاز کرده و اکنون این فناوری آماده توسعه در مقیاس ملی است.
وی با اشاره به اجرای پایلوتهای موفق در مناطق بحرانی کشور گفت: در سیستان و بلوچستان، در شرایطی با خاک شور، آب شور و ماسههای روان، نشای پیوندی را آزمایش کردیم و نتیجه گرفتیم. امروز کشاورزانی در همان منطقه محصولاتی تولید میکنند که به کشورهای اروپایی صادر میشود؛ آن هم با مصرف آب کمتر و ایجاد اشتغال محلی. این نمونهای روشن از نقش دانشگاه در حل همزمان مسئله معیشت، محیطزیست و امنیت غذایی است.
وی تاکید کرد: یکی از ضعفهای اساسی کشور، نگاه جزیرهای به کشاورزی است. کشاورزی یک زنجیره و یک اکوسیستم از نهاده و تولید ماده خام تا فرآوری، تجارت، اقتصاد و مصرف است.
وی با اشاره به اینکه میانگین ارزشآفرینی هر تن محصول کشاورزی در دنیا حدود ۲۰۰۰ دلار است، مطرح کرد: در حالی که سهم ماده خام از این رقم کمتر از نیمی از آن است و بخش عمده ارزش، در فرآوری، تجارت و اقتصاد شکل میگیرد؛ حوزههایی که در کشور کمتر به آنها توجه شده است.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران تأکید کرد: آینده جهان بدون زیستتوده قابل تصور نیست. منابع فسیلی و معدنی محدودند، اما زیستتوده تنها منبع تجدیدپذیر برای تأمین انرژی، مواد اولیه صنایع، دارو و حتی مصالح ساختمانی در آینده خواهد بود. از این رو، تربیت نیروی انسانی متخصص برای بهرهبرداری فناورانه از بایومس و ضایعات کشاورزی، یکی از مأموریتهای راهبردی دانشکدگان در دهههای آینده است.
ابراهیمزاده موسوی از راهاندازی سامانه هوشمند پایش کشاورزی کشور خبر داد و افزود: سامانهای مبتنی بر دادههای ماهوارهای، هوش مصنوعی، تحلیل خاک و مدیریت آب که برای پایش سطح زیر کشت، الگوی کشت و مصرف واقعی آب طراحی شده است.
وی گفت: نتایج پایلوت این سامانه در برخی استانها نشان داده که سطح زیر کشت واقعی در مواردی تا نصف آمارهای رسمی کمتر بوده است؛ موضوعی که اهمیت دادهمحوری در سیاستگذاری کشاورزی را دوچندان میکند.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، یکی از دلایل افت اقبال به رشتههای کشاورزی را توسعه کمّی بیبرنامه دانشگاهها دانست و گفت: در حالی که کشور در ابتدا تنها چند دانشکده کشاورزی داشت، اما امروز تعداد آنها به دهها دانشکده رسیده، بدون آنکه متناسب با نیاز کشور برنامهریزی شده باشد. نبود راهبرد ملی روشن در حوزه امنیت غذایی و نادیده گرفتن زنجیره کامل ارزش در امنیت غذایی، موجب تضعیف جایگاه اجتماعی و اقتصادی رشتههای کشاورزی شده است.
وی افزود: مأموریت اصلی ما از ابتدای تأسیس تاکنون، حرکت در مسیر امنیت غذایی و زیستی ایران بوده است؛ مأموریتی که امروز از آموزش و تولید دانش فراتر رفته و به تجاریسازی، سیاستگذاری و تأثیرگذاری مستقیم بر معیشت مردم رسیده است.
ابراهیم زاده موسوی ادامه داد: این دانشکدگان از ابتدا با مأموریت انتقال دانش نوین کشاورزی به کشور شکل گرفت و بهتدریج مأموریت آن به تولید، توسعه و کاربرد دانش در تمامی حوزههای کشاورزی، منابع طبیعی و محیطزیست گسترش یافت.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، در یک جمعبندی کلان مأموریت این مجموعه را حرکت در جهت امنیت غذایی و زیستی کشور عنوان کرد و گفت: پایههای این امنیت بر منابع زیستی همچون آب، خاک و پوشش گیاهی استوار است. در این بین آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص و توانمند، نخستین وظیفه دانشکدگان است،نیرویی که بتواند معضلات پیچیده کشور در حوزه کشاورزی، منابع طبیعی و محیطزیست را حل کند.
ابراهیم زاده موسوی بیان کرد: در گام بعد، تولید دانش و پژوهشهای مسئلهمحور برای ارتقای سطح علمی کشور و سپس توسعه فناوریهای مرتبط، در دستور کار قرار دارد. این مسیر در دانشگاه تهران به تولید مقاله و کتاب محدود نشده است. ما یک گام جلوتر رفتیم؛ از تولید دانش به تولید الگو، و از الگو به تجاریسازی و ورود به بازار رسیدیم.
وی با بیان اینکه دانشکدگان کشاورزی دانشگاه تهران با عبور از مدل سنتی دانشگاه نسل دوم، عملاً وارد الگوی دانشگاه نسل چهارم شده است، گفت: الگویی که در آن، دانش به محصول، ثروت و تأثیر اجتماعی تبدیل میشود. در همین راستا، حدود یک سال است که دهکده نوآوری در این دانشکدگان راهاندازی شده؛ فضایی که دستاوردهای آزمایشگاهی در مقیاس نیمهصنعتی و صنعتی نمونهسازی شده و با مشارکت بخش خصوصی به مرحله تجاریسازی میرسند.
ابراهیم زاده موسوی در ادامه بیان کرد: نهاده فقط خوراک دام یا کود و سم نیست، بلکه هر ورودی زنجیره ارزش کشاورزی را شامل میشود؛ از افزودنیها، پایدارکنندهها و ترکیبات پروتئینی تا مواد اولیه دارویی و مکملهای ورزشی. در این حوزه نیز چندین شرکت دانشبنیان از دل گروههای علمی دانشکدگان شکل گرفته که با همکاری نهادهایی همچون ارتش و صنایع مختلف، روی تولید پروتئینهای گیاهی، پپتیدهای فعال و احیای ضایعات کشاورزی کار میکنند.
وی با اشاره به اینکه دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران امروز تلاش میکند با تکمیل زنجیره دانش تا ثروت الگویی جدید برای دانشگاههای کشور ارائه دهد، افزود: الگویی که در آن آموزش، پژوهش، فناوری، تجاریسازی، سیاستگذاری و زیرساخت، در یک چرخه پایدار به هم متصلاند. در همین راستا، بیش از چهل هزار میلیارد ریال سرمایهگذاری بخش خصوصی در زیرساختهای دانشکدگان در حال انجام است و پروژههای بزرگی همچون کارخانه گیاهی، دهکده نوآوری و دهکده ورزشی در حال اجراست؛ پروژههایی که قرار است تا دههها به نسل های آینده خدمت کنند.
انتهای پیام
