آرزو ولیپور استاد دانشگاه و رئیس پیشین دانشگاه فرهنگیان، در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داد، درباره فواید هنر بر سلامت روح نوشت: هر فردی در جامعه میتواند از فواید هنر بر سلامت روان خود بهرهمند شود و مهم نیست افراد در چه سطحی از مهارتهای مختلف هنری هستند.
گاهی یک نقاشی ساده یا گوش دادن به موسیقی مورد علاقه میتواند روح هنر را در وجودتان زنده کند و نشاط را به جریان بیندازد.
در شرایط کنونی که به دلیل فشارهای ناشی از جنگ و کشته شدن بسیاری از عزیزان و فرزندان این سرزمین، روح و روان جامعه مجروح است، استفاده از ابزار مهم و کارگشای هنر در کنار سایر مؤلفهها میتواند حتی در مؤثر بودن حماسه میدانداری مردمِ برانگیخته در شبهای حماسه، بسیار نقشآفرین باشد.
الحمدلله برنامههای تدبیرشده در تمامی کشور با علم به همین موضوع چینش شده است.
در کنار اجراهای حماسی، شعرخوانی، نقالی، تئاتر خیابانی، نمایشگاههای آثار تجسمی، خوشنویسی، نقاشی و... در میادین بسیار چشمنواز است.
اینکه مردم با هر گرایش و سبک و سیاقی در این ایام پرشور و پر هیجان در میدان حاضر میشوند، نشاندهنده نقش بسزای هنر در حماسه است که شور را با شعور میآفریند و معجزه میکند.
افزایش خلاقیت و نوآوری، بهبود مهارتهای مقابلهای، ارتباط مؤثر با همنوعان و ایجاد حس تعلق، افزایش خلقوخو و شادی اجتماعی، تقویت عزت نفس و اعتمادبهنفس، کاهش استرس و اضطراب، هنر را فراتر از یک ابزار، بهعنوان عاملی مؤثر بر تقویت سلامت روان به حساب میآورد.
از گذشته، هنر درمانگرها با تلفیق هنر و روانشناسی، بهعنوان یکی از شیوههای رواندرمانگری فعالیتهای مؤثری داشته و دارند.
سایمون، نویسنده کتاب «تصاویر نمادین در هنر به عنوان درمان»، یادآوری کرده که هنردرمانی «کاربرد هنر در درمان است نه درمان هنرمندانه». در واقع هدف از فعالیتهای هنردرمانگرانه، رشد هویت، شخصیت و احساس موفقیت، مخصوصاً در کودکان و نوجوانان، از طریق فعالیتهای هنر محورِ مبتکرانه است.
پرواضح است که هنر نقش مهمی در افزایش تابآوری روانی و اجتماعی افراد و جوامع ایفا میکند. فعالیتهای مختلف هنری از طریق مکانیسمهای گوناگون به تقویت سلامت روان، ایجاد ارتباطات اجتماعی و بهبود توانایی مقابله با چالشها کمک میکنند.
شاخههای مختلف هنر بهعنوان ابزاری مؤثر در افزایش تابآوری روانی و اجتماعی افراد و جوامع شناخته میشوند.
این فعالیتهای هنری در قالب هنرهای نمایشی، موسیقی، شعر و ادبیات، خوشنویسی، نقاشی و تجسمی و... فرصتی برای ابراز احساسات و تجربیات فراهم میکنند و به افراد کمک میرسانند تا با چالشها و بحرانها بهتر کنار بیایند.
همچنین مشارکت در این فعالیتها، حس تعلق و همبستگی اجتماعی را تقویت میکند و روابط بین فردی را بهبود میبخشد.
به عنوان مثال، حتی عدهای از افراد جامعه که شبها در میادین با شور و شوق و هیجان به همخوانی ترانههای انقلابی و حماسی میپردازند، میتوان در سیمایشان نوعی کاهش و تسکین استرس و تقویت سلامت روان و نشاط اجتماعی را مشاهده کرد.
این معجزه هنر در تابآوری است؛ که از طرفی تنش و استرس را کاهش میدهد و از طرفی منجر به تقویت خلاقیت و حل مسئله میشود.
این توانایی به افراد کمک میکند با انعطافپذیری بیشتر، در مورد چالشها و مشکلات پیش رو با تفکر انتقادی و خلاقانه به ابراز بیان و ایدههای خود بپردازند و آزادانه از حقوق و حریم خود دفاع کنند. چیزی که در تمام این مدت در میادین و اجتماعات شاهد آن هستیم و این مهم سبب ارتقای کارآمدی و اعتمادبهنفس افراد در جامعه خواهد شد؛ چیزی که معنابخشی به زندگی را حتی در شرایط جنگی با تزریق امید دوچندان میکند.
در این میان، هنر انقلابی به نقش مهم خود که انتقال فرهنگ و ارزشهای ناب اسلامی ـ ایرانی است میپردازد و به جامعه کمک میکند تا با الگو گرفتن از تجربیات گذشته، در مواجهه با چالشها و بحرانها درس بگیرد و انسجام اجتماعی خود را حفظ کند.
در حقیقت، هنر ابزاری قدرتمند برای تقویت تابآوری روانی و اجتماعی است.
فعالیتهای هنری نه تنها به بهبود سلامت روان جامعه کمک میکنند، بلکه با بهبود روابط اجتماعی قوی و تقویت هویت جمعی، جوامع را در مقابل چالشها مقاومتر میسازند.
بنابراین حمایت از فعالیتهای هنری و ترویج مشارکت در آنها میتواند به ایجاد جامعهای سالمتر و تابآورتر منجر شود.
انتهای پیام
