پارسا قنبری، خوانشگردان نمایشنامهخوانی «ضیافت» در گفتوگو با ایسنا، این اثر را متنی کاملاً سمبلیک و نمادین توصیف کرد و گفت: هر کاراکتر این نمایشنامه نماینده یک قشر و یک تیپ اجتماعی است. داستان درباره شبانی است که احساس خطر میکند و احتمال میدهد گرگی به گله حمله کند. او برای مقابله با این خطر، گله را به دهباشی میسپارد تا خود به جنگ گرگ برود، گرگی که حتی معلوم نیست وجود خارجی داشته باشد و بیشتر شبیه یک دشمن فرضی است.
وی با اشاره به زمان نگارش این نمایشنامه اظهار کرد: «ضیافت» در سال ۱۳۴۶ و همزمان با فضای سیاسی دوران نهضت ملی نفت و فعالیت محمد مصدق نوشته شده و حالوهوای همان دوران را دارد، اما به نظر من این متن همچنان برای امروز نیز قابل روایت است.
وی درباره نگاه سیاسی متن گفت: بیضایی نه کاملاً یک جریان را تأیید میکند و نه آن را رد میکند، بلکه مخاطب را در جایگاه قضاوت قرار میدهد. پیام اثر این است که مردم و کشور، امانت در دست حاکمان هستند و هیچ مسئولی حق ندارد برای حفظ یا گسترش قدرت خود، مردمش را قربانی کند. البته که این اثر برای یک جغرافیای خاص نیست و بر تمام جهان و جوامع دلالت دارد.
قنبری درباره دلیل انتخاب این نمایشنامه نیز بیان کرد: پس از درگذشت استاد بهرام بیضایی، تصمیم گرفتیم اثری از ایشان را به عنوان ادای احترام اجرا کنیم. این متن طی دو هفته تمرین فشرده آماده شد و اجراهای آن از هفته گذشته آغاز شده است.
این خوانشگردان جوان در بخش دیگری از سخنان خود خطاب به هنرجویان تئاتر گفت: هنرمندان نباید از اشتباه کردن بترسند. همه بزرگان تئاتر از نقطهای شروع کردهاند و مسیرشان بدون خطا نبوده است. اگر کسی میخواهد وارد این عرصه شود باید جسارت تجربه کردن داشته باشد.
سخنی با بازیگران و عوامل
کیارش کریمی، خوانشگر نقش دهباشی نیز در گفتوگو با ایسنا درباره جهانبینی نمایشنامه اظهار کرد: متن «ضیافت» اثری چندوجهی است و نمیتوان آن را در چند جمله خلاصه کرد. ما برای فهم دقیق متن بارها آن را خواندیم و هر بار به برداشت تازهای رسیدیم.
وی ادامه داد: برداشت شخصی من این است که فداکاری برای چند گوسفند ناچیز، سرانجامی جز نابودی ندارد، اما این فقط یکی از لایههای متن است. هر مخاطبی میتواند برداشت متفاوتی از نمایشنامه داشته باشد و همین چندلایگی، اثر را جذاب کرده است.
وی با اشاره به گسترش نمایشنامهخوانی در تبریز گفت: نمایشنامهخوانی بیش از آنکه برای مخاطب عمومی باشد، بستری مناسب برای اهالی تئاتر است. بسیاری از هنرمندان ممکن است فرصت یا حوصله خواندن نمایشنامهها را نداشته باشند اما از طریق این اجراها با متون مهم آشنا میشوند. همچنین گروههای نمایشی میتوانند با یکدیگر تعامل داشته باشند و حتی برای اجراهای آینده از این بستر استفاده کنند. حتی اگر تنها صد نفر یک نمایشنامه ارزشمند را از طریق نمایشنامهخوانی بشنوند، همین نیز اتفاق مهمی است.
این بازیگر جوان درباره انتظارش از نسل پیشین تئاتر تبریز نیز گفت: برخی هنرمندان باتجربه بهتر است در مقطعی بیشتر به سمت آموزش و انتقال تجربه بروند تا فضا برای نسل جوان بازتر شود. البته بسیاری از اساتید تبریز در سالهای اخیر راه را برای جوانان هموار کردهاند و ما از آنها آموختهایم.
وی با تأکید بر ضرورت ارتباط مردم با هنر گفت: حتی اگر روزی تئاتر را کنار بگذارم باز هم تماشاگر تئاتر و سینما خواهم بود. بسیاری از افراد تا زمانی که تجربه تماشای تئاتر را نداشته باشند، نمیتوانند درباره آن قضاوت کنند. امیدوارم کسانی که تاکنون تئاتر ندیدهاند، این فضا را تجربه کنند. در این اجراها نیز میخواهم افرادی که تا کنون تماشاگر تئاتر نبودند، لذت این هنر را بچشند.
در ادامه، محمدرضا عباسی، خوانشگر نقش شبان نیز در گفتوگو با ایسنا، شخصیت شبان را قهرمان اصلی داستان دانست و گفت: شبان چوپانی است که مسئولیت هدایت گله را بر عهده دارد و پس از حمله گرگ، به دنبال فردی میگردد تا گله را به او بسپارد و خود برای مقابله با خطر برود. این داستان روایتی تمثیلی از بخشی از تاریخ و جامعه است و در نهایت شبان قربانی سیاستها و تصمیمهای دهباشی و نوکر میشود و گله نیز نابود میشود.
وی درباره ویژگی شخصیت شبان اظهار کرد: شبان شخصیتی دلسوز دارد و نماد مردمی است که منافع جمعی را بر منافع شخصی ترجیح میدهند. او مانند بسیاری از قهرمانان تراژدی، با وجود تلاش برای رسیدن به هدفی والا، در نهایت شکست میخورد.
وی با اشاره به شرایط هنر و تئاتر در کشور گفت: هر هنرمندی وظیفه دارد تحت هر شرایطی کارش را ادامه دهد. البته حمایت از هنر، نه فقط در تبریز بلکه در کل کشور، کافی نیست اما هنرمندان نیز باید مخاطب خود را بشناسند و بتوانند با جامعه ارتباط برقرار کنند. نفس تئاتر به حضور تماشاگر وابسته است و اگر مخاطبی نباشد، هنر نمایش نیز معنا نخواهد داشت. مردم باید آثار مختلف را ببینند و خودشان قضاوت کنند.
عباسی همچنین با اشاره به ماهیت اعتراضی تئاتر گفت: هنر نمایش باید بازتاب شرایط اجتماعی زمانه خود باشد و هنرمند بتواند حرفش را بزند. امیدوارم محدودیتها و سانسور موجود در هنر، با همراهی خود هنرمندان و مردم کاهش پیدا کند. شرایط کنونی جز توسط مردم تغیر پیدا نمیکند و باید دست به دستم هم، فرهنگ درست را گسترش دهیم.
امین ملکیاصل، خوانشگر نقش نوکر نیز در گفتوگو با ایسنا، شخصیت نوکر را فردی ترسیده و آسیبپذیر توصیف کرد که همواره تحت آزار ارباب قرار دارد و گفت: این کاراکتر نمادی از مردمی است که زیر فشار ظلم و سوءاستفاده قرار میگیرند.
وی با اشاره به جایگاه بهرام بیضایی در ادبیات نمایشی ایران اظهار کرد: آثار استاد بیضایی همواره بازتاب دغدغههای جامعه بوده و مسائل اجتماعی را به شکلی غیرمستقیم مطرح میکند.
وی درباره برداشت مخاطبان از نمایشنامه نیز گفت: هر مخاطب با نگاه و تجربه شخصی خود به اثر نزدیک میشود و نمیتوان یک برداشت واحد برای همه تعیین کرد. هرکس باید خودش تصمیم بگیرد که در این نمایش، کدام شخصیت یا موقعیت را نزدیک به خود میبیند.
سارا جاهد، طراح پوستر این نمایشنامهخوانی نیز در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: تلاش کردم حالوهوای ایرانی نمایشنامه در پوستر نیز دیده شود و اصالت اثر حفظ شود. برای انتقال مفهوم نمایشنامه، تمرکز طراحی را به مرکز پوستر بردم تا جزئیات بیشتر به چشم بیاید.
وی افزود: سعی کردم به جای کلیگویی، جزئیات و مفاهیمی را که برایم در متن پررنگتر بود، تصویر کنم؛ از جمله گرگی که در قالب انسان عمل میکند و اهداف شوم خود را پیش میبرد. همچنین نام استاد بهرام بیضایی و بخشی از یک شعر را در طراحی گنجاندم تا پوستر در عین یکپارچگی، به اصالت اثر وفادار بماند.
جاهد درباره استفاده از هوش مصنوعی در هنر نیز گفت: استفاده از هوش مصنوعی تا زمانی که خلاقیت انسانی را از بین نبرد، اتفاق بدی نیست اما همچنان معتقدم حضور و اثر انسان در هنر اهمیت دارد و یک اثر هنری نباید صرفاً به یک محصول مکانیکی تبدیل شود.
به گزارش ایسنا، این نمایشنامهخوانی دو اجرا را پشت سر گذاشته است و برای اجرای سوم در روز سهشنبه ۲۶ خرداد، ساعت ۱۷، تمدید شده است.
انتهای پیام
