مهدی اسکندری، رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس، در گفتوگو ایسنا، اظهار کرد: جهاددانشگاهی از زمان تأسیس با هدف تبدیل ظرفیتهای علمی دانشگاهها به راهکارهای عملی برای حل مسائل کشور، توسعه فناوریهای بومی و تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد شکل گرفت و امروز نیز با تکیه بر دانش، نوآوری و فناوری، در مسیر توسعه اقتصاد دانشبنیان و ارتقای جایگاه علمی و فناوری ایران گام برمیدارد.
وی افزود: جهاددانشگاهی طی بیش از چهار دهه فعالیت، با راهاندازی پژوهشگاهها و پژوهشکدههای تخصصی، اجرای پروژههای ملی، توسعه آموزشهای تخصصی و مهارتی، حمایت از شرکتهای دانشبنیان و تجاریسازی فناوری، نقش مؤثری در توسعه علم، فناوری و آموزش عالی کشور ایفا کرده و همواره تلاش داشته است حلقه اتصال میان دانشگاه، صنعت و جامعه باشد و پژوهش را به سمت رفع نیازهای واقعی کشور هدایت کند.
دستاوردهای جهاددانشگاهی تربیت مدرس در پژوهش و فناوری
اسکندری با اشاره به فعالیتهای جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس اظهار کرد: این واحد با بهرهگیری از ظرفیت علمی دانشگاه تربیت مدرس و اعضای هیأت علمی، در سالهای اخیر فعالیتهای مؤثری در حوزههای پژوهش، فناوری، آموزشهای تخصصی و ارتباط با صنعت انجام داده است.
وی ادامه داد: ایجاد و توسعه پژوهشکدههای تخصصی، اجرای پروژههای فناورانه، توسعه خدمات آزمایشگاهی، برگزاری دورههای آموزشی کاربردی و تعامل گسترده با صنایع مختلف، از مهمترین اقدامات این واحد به شمار میرود.
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس خاطرنشان کرد: این واحد در طول سالهای فعالیت خود تلاش کرده است با استفاده از توان علمی اعضای هیأت علمی و پژوهشگران، پژوهشهای کاربردی را به فناوریها و راهکارهای قابل استفاده در صنعت تبدیل کند و از طریق اجرای پروژههای پژوهشی و فناورانه، توسعه خدمات آزمایشگاهی، برگزاری آموزشهای تخصصی و گسترش ارتباط با صنعت، در حل مسائل کشور و توسعه فناوریهای بومی نقشآفرین باشد.
توسعه فناوریهای معدنی و استحصال فلزات راهبردی
وی با اشاره به فعالیتهای پژوهشکده فرآوری مواد معدنی گفت: این پژوهشکده در سالهای اخیر پروژههای شاخص متعددی در حوزه فرآوری مواد معدنی، استحصال فلزات راهبردی، بازیافت منابع ثانویه و توسعه فناوریهای نوین اجرا کرده است.
اسکندری افزود: از مهمترین این پروژهها میتوان به توسعه فناوری استحصال لیتیوم، منیزیم و کربنات منیزیم از شورابهها در مقیاس پایلوت اشاره کرد که گامی مهم در بومیسازی فناوریهای مرتبط با مواد معدنی راهبردی و تأمین مواد اولیه صنایع پیشرفته کشور به شمار میرود.
وی ادامه داد: پژوهشکده فرآوری مواد معدنی همچنین موفق شده است فناوری بازیابی طلا، نقره و مس از بردهای الکترونیکی را با استفاده از روشهای سبز و سازگار با محیطزیست توسعه دهد؛ فناوریای که علاوه بر کاهش آلودگیهای زیستمحیطی، ارزش افزوده قابل توجهی از پسماندهای الکترونیکی ایجاد میکند.
حرکت به سمت اقتصاد چرخشی در بخش معدن
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس اظهار کرد: بازیابی فلزات گروه پلاتین شامل پالادیوم، پلاتین و رودیوم از کاتالیستهای مستعمل خودروها از دیگر طرحهای راهبردی این پژوهشکده است که با هدف تأمین فلزات گرانبهای مورد نیاز صنایع و کاهش وابستگی به واردات در حال توسعه است.
وی افزود: توسعه فناوری بازیابی طلاهای تلوریدی و کانسنگهای طلای دیرگداز نیز از دیگر پروژههای شاخص این پژوهشکده محسوب میشود؛ کانسنگهایی که به دلیل ساختار پیچیده، استحصال طلا از آنها با روشهای متداول امکانپذیر نیست و نیازمند فناوریهای پیشرفته فرآوری هستند.
اسکندری با اشاره به دیگر نوآوریهای این واحد گفت: پژوهشگران جهاددانشگاهی تربیت مدرس موفق به تولید نانوکلکتورهای اختصاصی برای افزایش راندمان فلوتاسیون مس اکسیدی شدهاند؛ فناوریای که میتواند موجب افزایش بازیابی مس، کاهش مصرف مواد شیمیایی و ارتقای بهرهوری کارخانههای فرآوری شود.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: تولید ملاتهای ساختمانی و صنعتی از باطلههای معادن مس و طلا، با هدف ایجاد ارزش افزوده از پسماندهای معدنی و کاهش اثرات زیستمحیطی باطلهها، و همچنین تولید پیگمنتهای معدنی از قراضهها و پسماندهای آهنی برای استفاده در صنایع رنگ، ساختمان و سرامیک، از دیگر فناوریهای توسعهیافته در پژوهشکده فرآوری مواد معدنی است که در راستای توسعه اقتصاد چرخشی و افزایش بهرهوری منابع معدنی کشور دنبال میشود.
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس، گفت: پژوهشکده فرآوری مواد معدنی در کنار اجرای پروژههای فناورانه، با اجرای طرحهای متعدد در زمینه استحصال فلزات ارزشمند از باطلههای معدنی، طراحی فلوشیتهای فرآوری، اجرای پایلوتهای نیمهصنعتی، ارائه خدمات تخصصی آزمایشگاهی و انتقال فناوری به صنایع معدنی، همکاری گستردهای با شرکتهای بزرگ معدنی و صنعتی کشور داشته است.
وی افزود: جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس با اخذ مجوز اصولی مرکز نوآوری و شتابدهی معدن و صنایع معدنی، گام مهمی در حمایت از شرکتهای دانشبنیان، استارتاپها و ایدههای فناورانه برداشته و بستر توسعه فناوری و تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی را فراهم کرده است.
اسکندری ادامه داد: در حوزه حمایت از دانشجویان تحصیلات تکمیلی نیز، این واحد با فراهم کردن امکان اجرای پایاننامههای مسئلهمحور، استفاده از آزمایشگاهها و پایلوتهای تخصصی، مشارکت دانشجویان در پروژههای صنعتی، حمایت از فعالیتهای فناورانه و برگزاری دورههای مهارتافزایی، تلاش کرده است دانشجویان را برای ورود مؤثر به صنعت و بازار کار آماده کند.
وی خاطرنشان کرد: مجموعه این اقدامات، جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس را به یکی از مراکز پیشرو در توسعه پژوهشهای کاربردی، فناوریهای معدنی و تعامل مؤثر میان دانشگاه و صنعت تبدیل کرده است.
ایجاد زنجیره «ایده تا صنعت» برای تجاریسازی فناوری
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس با اشاره به رویکرد این واحد در حوزه تجاریسازی فناوری اظهار کرد: جهاددانشگاهی تربیت مدرس با این باور که پژوهش زمانی ارزشمند است که به فناوری، محصول و ثروت تبدیل شود، در سالهای اخیر رویکرد خود را از انجام صرف پژوهشهای دانشگاهی به سمت پژوهشهای تقاضامحور، توسعه فناوری و تجاریسازی دستاوردهای علمی سوق داده است.
وی افزود: یکی از مهمترین ابتکارات این واحد، ایجاد زنجیره کامل «ایده تا صنعت» بوده است؛ بهگونهای که پس از شناسایی نیازهای واقعی صنایع، پژوهش از مقیاس آزمایشگاهی آغاز میشود، سپس در مقیاس پایلوت توسعه مییابد و در نهایت زمینه انتقال فناوری به صنعت و سرمایهگذاری برای تولید صنعتی فراهم میشود. این مدل، ریسک سرمایهگذاری صنایع را کاهش داده و مسیر تجاریسازی فناوری را کوتاهتر میکند.
اسکندری ادامه داد: اخذ مجوز اصولی مرکز نوآوری و شتابدهی معدن و صنایع معدنی نیز از اقدامات راهبردی این واحد در حمایت از تجاریسازی فناوری است. این مرکز با هدف شناسایی و حمایت از ایدههای نوآورانه، استارتاپها، شرکتهای دانشبنیان و پژوهشگران جوان ایجاد شده و خدماتی همچون منتورینگ، توسعه کسبوکار، شبکهسازی با صنایع، جذب سرمایه و حمایت از تجاریسازی فناوری ارائه خواهد کرد.
تعریف پروژهها بر اساس نیاز واقعی صنعت
وی اظهار کرد: از دیگر ابتکارات جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس، تعریف پروژههای پژوهشی بهصورت مشترک با صنایع و دستگاههای اجرایی است؛ بهگونهای که صنعت از ابتدای شکلگیری پروژه در کنار پژوهشگران قرار میگیرد و نتیجه نهایی، پاسخگوی یک نیاز واقعی و قابل بهرهبرداری در بخش تولید خواهد بود.
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس افزود: این واحد با راهاندازی پایلوتهای تخصصی فرآوری مواد معدنی، امکان ارزیابی فناوریها در مقیاس نیمهصنعتی را فراهم کرده است. اجرای موفق فناوریهایی مانند استحصال لیتیوم، منیزیم و کربنات منیزیم از شورابهها، بازیابی فلزات گرانبها از پسماندهای الکترونیکی و کاتالیستهای مستعمل و توسعه فناوریهای نوین فرآوری، نمونههایی از این رویکرد هستند که قابلیت ورود به مرحله تجاریسازی را دارند.
تربیت پژوهشگران مسئلهمحور و نوآور
اسکندری با اشاره به برنامههای این واحد برای توانمندسازی نیروی انسانی گفت: تلاش شده است دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران جوان در پروژههای صنعتی و فناورانه مشارکت مستقیم داشته باشند. حضور در پروژههای واقعی، استفاده از زیرساختهای آزمایشگاهی و پایلوت، همکاری با صنایع، آشنایی با فرآیندهای ثبت مالکیت فکری، تجاریسازی و کارآفرینی فناورانه، از جمله اقداماتی است که به تربیت پژوهشگران مسئلهمحور و نوآور کمک میکند.
وی تأکید کرد: هدف نهایی جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس، تبدیل پژوهش به فناوری، فناوری به محصول و محصول به ارزش افزوده و اشتغال است؛ رویکردی که میتواند ضمن رفع نیازهای کشور، زمینه توسعه اقتصاد دانشبنیان و افزایش رقابتپذیری صنایع داخلی را فراهم کند.
تعامل با دانشگاه تربیت مدرس؛ مزیتی برای توسعه پژوهشهای کاربردی
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس درباره همکاری این واحد با دانشگاه تربیت مدرس نیز گفت: همجواری و تعامل نزدیک جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس با دانشگاه تربیت مدرس، یکی از مهمترین مزیتهای این واحد در سالهای گذشته بوده است. این همکاری موجب شده ظرفیتهای علمی دانشگاه، توان پژوهشی جهاددانشگاهی و توانمندی دانشجویان تحصیلات تکمیلی در کنار یکدیگر قرار گیرند و بستری مناسب برای شکلگیری پژوهشهای کاربردی، توسعه فناوری و تربیت نیروی انسانی متخصص فراهم شود.
وی افزود: دانشگاه تربیت مدرس بهعنوان دانشگاهی تحصیلات تکمیلیمحور، از ظرفیت ارزشمند دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری برخوردار است؛ دانشجویانی که ایدههای نو، انگیزه بالا و دانش روز را با خود به همراه دارند. جهاددانشگاهی تلاش کرده است این سرمایه انسانی را از همان دوران دانشجویی شناسایی، توانمند و در مسیر حل مسائل کشور هدایت کند.
فعالیتهای فرهنگی، نقطه آغاز مسیر دانشجویان به سوی پژوهش و فناوری
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس، گفت: یکی از ویژگیهای متمایز جهاددانشگاهی، توجه همزمان به ابعاد فرهنگی، آموزشی، پژوهشی و فناورانه است. فعالیتهای فرهنگی این نهاد، فرصتی برای شناسایی دانشجویان مستعد، مسئولیتپذیر و علاقهمند به فعالیتهای علمی و اجتماعی فراهم میکند.
وی افزود: بسیاری از دانشجویان ابتدا از طریق برنامههای فرهنگی، انجمنهای علمی، رویدادهای دانشجویی، مسابقات، دورههای مهارتی و فعالیتهای اجتماعی با جهاددانشگاهی آشنا میشوند و پس از شناسایی استعدادهایشان، وارد عرصه آموزش، پژوهش و فناوری خواهند شد.
اسکندری ادامه داد: جهاددانشگاهی مسیری را فراهم کرده است تا دانشجو صرفاً دریافتکننده آموزش نباشد، بلکه به پژوهشگر، فناور و حلکننده مسائل کشور تبدیل شود. حضور دانشجویان در پروژههای پژوهشی، فعالیت در آزمایشگاههای تخصصی، مشارکت در اجرای طرحهای صنعتی، همکاری در توسعه فناوری و حضور در تیمهای تحقیقاتی، موجب میشود آنان پیش از فارغالتحصیلی تجربه واقعی فعالیتهای پژوهشی و صنعتی را کسب کنند.
هدایت پایاننامهها به سمت نیازهای واقعی صنعت
وی با اشاره به حمایت جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس از دانشجویان تحصیلات تکمیلی اظهار کرد: این واحد همواره تلاش کرده است پایاننامهها و رسالههای تحصیلات تکمیلی را به سمت نیازهای واقعی صنعت و جامعه هدایت کند. بسیاری از دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری در قالب پایاننامه یا رساله خود در پروژههای مشترک با صنعت مشارکت کردهاند و نتایج پژوهشهای آنان مستقیماً در حل مشکلات صنایع و توسعه فناوریهای جدید به کار گرفته شده است.
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس خاطرنشان کرد: تعامل سهجانبه میان دانشگاه، جهاددانشگاهی و صنعت، علاوه بر ارتقای کیفیت پژوهشها، موجب افزایش مهارتهای حرفهای دانشجویان، تقویت روحیه کار تیمی، آشنایی آنان با محیط واقعی صنعت و افزایش فرصتهای اشتغال پس از فراغت از تحصیل شده است. بسیاری از پژوهشگران، اعضای هیأت علمی و مدیران شرکتهای دانشبنیان نیز فعالیت حرفهای خود را از همین مسیر در جهاددانشگاهی آغاز کردهاند.
دانشجویان، مهمترین سرمایه جهاددانشگاهی
اسکندری افزود: جهاددانشگاهی با برگزاری دورههای آموزشی تخصصی، کارگاههای مهارتافزایی، مدارس فناوری، رویدادهای نوآوری، حمایت از ایدههای فناورانه، ایجاد مرکز نوآوری و شتابدهی و فراهم کردن امکان حضور دانشجویان در پروژههای پژوهشی و پایلوتهای صنعتی، تلاش کرده است محیطی پویا برای شکوفایی استعدادهای جوان فراهم کند.
وی تأکید کرد: مهمترین سرمایه جهاددانشگاهی، دانشجویان و جوانان نخبه هستند. این نهاد همواره کوشیده است با ایجاد مسیری منسجم از فعالیتهای فرهنگی به آموزش تخصصی، از آموزش به پژوهش کاربردی و از پژوهش به نوآوری، فناوری و کارآفرینی، زمینه رشد نسل آینده دانشمندان، فناوران و مدیران کشور را فراهم کند.
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس تصریح کرد: این نگاه، جهاددانشگاهی را به نهادی منحصربهفرد در نظام آموزش عالی کشور تبدیل کرده است؛ نهادی که دانشجو را نه صرفاً مخاطب برنامهها، بلکه محور اصلی توسعه علمی، فناوری و آیندهسازی کشور میداند.
دانشجویان دوران تحصیل را به کسب مدرک محدود نکنند
اسکندری با تبریک سالگرد تأسیس جهاددانشگاهی گفت: سالگرد تأسیس جهاددانشگاهی، فرصت ارزشمندی برای تجلیل از نهادی است که با اندیشه بلند حضرت امام خمینی(ره) شکل گرفت تا علم، فرهنگ و فناوری را در خدمت پیشرفت کشور قرار دهد. این مناسبت را به همه جهادگران، اعضای هیأت علمی، پژوهشگران و بهویژه دانشجویان تبریک عرض میکنم.
وی افزود: اگر امروز از سرمایهای ماندگار برای آینده کشور سخن میگوییم، آن سرمایه چیزی جز دانشجویان و پژوهشگران جوان نیست. آینده ایران را نه منابع طبیعی، بلکه اندیشه، خلاقیت، نوآوری و تلاش نسل جوان خواهد ساخت. از همین رو، جهاددانشگاهی همواره دانشجو را محور اصلی فعالیتهای خود قرار داده و تلاش کرده است زمینه رشد علمی، فرهنگی، پژوهشی و فناورانه آنان را فراهم کند.
رئیس جهاددانشگاهی واحد تربیت مدرس خطاب به دانشجویان اظهار کرد: از دانشجویان عزیز میخواهم دوران تحصیل را تنها به کسب مدرک محدود نکنند. دانشگاه باید محلی برای اندیشیدن، پرسیدن، پژوهش، نوآوری و حل مسائل کشور باشد. جهاددانشگاهی نیز خانه دانشجویان است؛ نهادی که میکوشد استعدادهای آنان را شناسایی کند و با فراهم کردن فرصت حضور در پروژههای پژوهشی، فعالیتهای فناورانه، دورههای مهارتی، مراکز نوآوری و ارتباط با صنعت، آنان را برای نقشآفرینی در آینده کشور آماده سازد.
هر پایاننامه میتواند آغاز یک فناوری و یک صنعت جدید باشد
وی با توصیه به پژوهشگران جوان گفت: پژوهشهای خود را به سمت نیازهای واقعی جامعه و صنعت هدایت کنید. امروز کشور بیش از هر زمان دیگری به پژوهشهای کاربردی، فناوریهای بومی و ایدههای نوآورانه نیاز دارد. هر پایاننامه و هر طرح پژوهشی میتواند آغازگر یک فناوری، یک شرکت دانشبنیان و حتی یک صنعت جدید باشد.
اسکندری تأکید کرد: اطمینان دارم با روحیه جهادی، تلاش علمی و اعتماد به توان جوانان، میتوانیم گامهای مؤثری در مسیر توسعه علمی، فناوری و تحقق اقتصاد دانشبنیان برداریم. جهاددانشگاهی نیز همچون گذشته در کنار دانشجویان و پژوهشگران خواهد بود تا مسیر تبدیل ایده به فناوری و فناوری به ثروت و اشتغال را هموار سازد.
وی ابراز امیدواری کرد: نسل جوان دانشگاهی با امید، انگیزه و احساس مسئولیت، پرچمدار پیشرفت علمی و فناوری کشور باشد و آیندهای روشنتر برای ایران عزیز رقم بزند.
انتهای پیام
