دکتر علی سعدالله در گفت وگو با ایسنا، درباره تأثیر قطعی اینترنت بر فعالیت‌های پژوهشی اظهار کرد: در بحث قطعی اینترنت، عدم دسترسی به سایت ژورنال‌ها باعث شد نتوانیم رصد کنیم و ببینیم مقاله‌مان در چه وضعیتی قرار دارد؛ اینکه آیا مقاله در حال داوری است یا اصطلاحاً Under Review است.
وی افزود: بعضی از مقاله‌ها پاسخشان به ایمیل استادان ارسال شده بود، اما به دلیل قطعی اینترنت، استادان به ایمیل‌های خود دسترسی نداشتند و نمی‌توانستند پاسخ مناسب را ارائه کنند. در حوزه پتنت‌ها نیز مشکلاتی در ارسال پتنت‌ها داشتیم.
سعدالله ادامه داد: بحث تحریم‌ها نیز تأثیرگذار بود و همه این عوامل در مجموع بر خروجی پژوهشی اثر گذاشت. از سوی دیگر، کشور با مسائل مالی مواجه شده بود و افزایش قیمت‌ها و محدود شدن گرنت‌های استادان و همچنین تأخیر در پرداخت آنها، بر فعالیت‌های پژوهشی اثر گذاشت.
وی تأکید کرد: وقتی بودجه تحقیقاتی قطع یا محدود می‌شود، طبیعی است که در طرف دیگر، خروجی‌های پژوهشی نیز کمرنگ‌تر شوند یا دست‌کم کیفیت آنها تحت تأثیر قرار بگیرد.
تحریم‌ها و تغییر سیاست ناشران علمی
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علم و فرهنگ با اشاره به تأثیر تحریم‌ها بر فعالیت‌های علمی گفت: بحث تحریم‌هایی که از آن طرف اعمال شده و محدودیت‌هایی که در برخی حوزه‌های علمی ایجاد کرده‌اند نیز در این موضوع تأثیرگذار بوده است. برای مثال، در برخی آزمون‌ها مانند آزمون تافل نیز محدودیت‌هایی ایجاد شده است؛ البته این موضوع شاید خیلی به بحث رتبه‌بندی دانشگاه‌ها مرتبط نباشد، اما می‌خواهم بگویم به طور کلی تحریم‌ها و محدودیت‌های ایجادشده در حوزه علمی، بر فعالیت‌های پژوهشگران نیز اثرگذار بوده است.
سعدالله بیان کرد: عمدتاً همین مسائل سیاسی باعث شد این تحریم‌ها اتفاق بیفتد و بسیاری از کشورها نیز به تبع این تحریم‌ها و سیاست‌ها، سیاست‌های خود را نسبت به پژوهشگران ایرانی تغییر دادند.
وی با اشاره به تغییر شرایط برخی ناشران بین‌المللی افزود: برای مثال، انتشارات وایلی که اخیراً برای برخی مجلات خود امکان انتشار رایگان برای ایرانی‌ها داشت، الان شرایط متفاوتی پیدا کرده است. من در چند روز اخیر ایمیلی دریافت کردم که در آن از من هزینه انتشار مقاله خواسته‌اند. در حالی که پیش از این، ایمیلی برای من ارسال کرده بودند که در آن هزینه انتشار مقاله یا APC را صفر اعلام کرده بودند.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علم و فرهنگ ادامه داد: من در پاسخ به آنها نوشتم که شما پیش از این نامه‌ای درباره APC برای من ارسال کرده بودید و در آن، هزینه انتشار مقاله را برای من صفر کرده بودید؛ حالا چرا دوباره از من هزینه APC می‌خواهید؟ هنوز منتظر پاسخ آنها هستم.
سعدالله خاطرنشان کرد: احتمال می‌دهم دلیل این تغییر، همان مسائل تحریمی و سیاست‌هایی باشد که تغییر کرده است، البته امیدوارم این‌طور نباشد و منتظر پاسخ آنها هستم.
فعالیت در مجلات داخلی برای حفظ مسیر پژوهشی
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علم و فرهنگ در پاسخ به این پرسش که در صورت ادامه این روند، آیا می‌توان از مسیرهای جایگزین استفاده کرد، گفت: در حوزه رتبه‌بندی بین‌المللی، قطعاً باید در مجلات بین‌المللی فعال باشیم. اما برای رتبه‌بندی داخلی و ملی، مشکلی وجود ندارد و می‌توانیم در مجلات داخلی فعالیت کنیم، مقاله منتشر کنیم و ارتقای علمی در همان مسیر انجام شود.
وی افزود: می‌توانیم در کشور به صورت جزیره‌ای عمل کنیم؛ یعنی رتبه‌بندی ملی داشته باشیم و مجلات ملی و داخلی خودمان را داشته باشیم و از این نظر مشکلی وجود ندارد.
سعدالله تأکید کرد: اما در رتبه‌بندی بین‌المللی، چون با دانشگاه‌های همه کشورهای جهان سنجیده می‌شویم، قطعاً باید در شاخص‌های بین‌المللی قرار بگیریم و در رتبه‌بندی‌های آنها حضور داشته باشیم. بنابراین باید در مجلات بین‌المللی مقاله منتشر کنیم، پتنت بین‌المللی داشته باشیم، قراردادهای بین‌المللی منعقد کنیم و تبادل استاد و دانشجو داشته باشیم؛ همه این موارد در ارزیابی‌های بین‌المللی دیده می‌شود.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علم و فرهنگ ادامه داد: اگر این ارتباطات را از دست بدهیم، طبیعتاً بخش بین‌المللی فعالیت‌های پژوهشی و در نتیجه جایگاه دانشگاه در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی را نیز از دست می‌دهیم. در قسمت داخلی و ملی، هیچ مشکلی وجود ندارد و رتبه‌بندی‌ها در جای خود قرار دارند و همین الان نیز این روند در حال انجام است.
افت رتبه‌بندی داخلی مشترک است، اما در عرصه بین‌المللی رقابت ادامه دارد
سعدالله خاطرنشان کرد: در رتبه‌بندی‌های داخلی خدشه‌ای ایجاد نمی‌شود، چون همه دانشگاه‌های کشور با یکدیگر مقایسه می‌شوند و اگر شرایط کشور باعث افت عملکرد شود، این افت برای همه دانشگاه‌ها به صورت یکسان اتفاق می‌افتد؛ بنابراین شرایط کشور در این بخش عادلانه و یکسان است.
وی در پایان گفت: اما در بحث بین‌المللی، کشورهای دیگر چنین مشکلاتی را ندارند و طبیعتاً اگر ما به دلیل این مسائل عقب بمانیم، آنها می‌توانند به سرعت از ما جلو بیفتند.
انتهای پیام
