آیت‌الله عبدالله جوادی آملی در جلسه هفتگی درس اخلاق که با حضور اقشار مختلف مردم در مسجد اعظم قم برگزار شد، با بیان اینکه اسلام افزون بر عقاید و احکام، اصول اخلاقی متعددی دارد که برخی از آنها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و برخی کمتر تبیین شده‌اند، اظهار کرد: در کلمات نورانی امیرالمؤمنین(ع)، بر بعضی از این اصول اخلاقی تأکید ویژه‌ای شده است که از جمله آنها حریت و آزادی، غیرت و مردانگی و نیز دستورهای مربوط به سلحشوری در میدان جنگ است.
«حریت و آزادگی»، با فساد، اختلاس و گران‌فروشی سازگار نیست
جوادی آملی در تبیین اصل حریت و آزادگی، با اشاره به سخن حکیمانه امیرالمؤمنین(ع) گفت: حضرت می‌فرماید:«أَلَا حُرٌّ یَدَعُ هَذِهِ اللُّمَاظَةَ لِأَهْلِهَا؟ إِنَّهُ لَیْسَ لِأَنْفُسِکُمْ ثَمَنٌ إِلَّا الْجَنَّةَ، فَلَا تَبِیعُوهَا إِلَّا بِهَا.»
این مرجع تقلید با توضیح معنای «لماظه» بیان کرد: لماظه، باقی‌مانده غذایی است که لابه‌لای دندان‌ها می‌ماند؛ امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند آیا آزادمردی پیدا می‌شود که این باقی‌مانده را برای اهل آن واگذارد و به دنبال آن نرود؟
وی با تطبیق این آموزه بر زندگی اجتماعی، تصریح کرد: انسان نباید به دنبال آنچه دست‌به‌دست شده و دیگران از آن بهره برده‌اند، برود و زندگی خود را بر پایه باقی‌مانده‌های دیگران بنا کند؛ حضرت می‌فرماید کیست که آزادمرد باشد و در سطل زباله نسل قبل جست‌وجو نکند؟ این فساد و سوء استفاده ها و اختلاس و امثال آن، همان سطل زباله است! انسان آزاده نباید برای رسیدن به منافع مادی، به چنین رفتارهایی روی بیاورد.
این مرجع تقلید با اشاره به برخی آسیب‌های اقتصادی و اجتماعی، از جمله گران‌فروشی، اختلاس و سوءاستفاده‌های مالی، خاطرنشان کرد: آزادگی با اختلاس و فساد و گران سازی سازگار نیست، انسان باید از راه درست و تلاش خود زندگی کند و بداند که ارزش وجودی او بسیار بالاتر از آن است که خود را به امور پست و نادرست بفروشد.
جوادی آملی با تأکید بر اینکه بحث حریت و آزادگی، بابی مستقل در اخلاق اسلامی است، یادآور شد: همان‌گونه که احکام و مستحبات دینی هر یک جایگاه خود را دارند، حریت نیز مسئله‌ای اساسی است که باید به‌درستی تبیین شود.
«غیرت و مردانگی»، پاسداری از حریم و ایستادگی در برابر تجاوز است
آیت الله جوادی آملی در ادامه، با اشاره به روایات مربوط به غیرت و مردانگی، اظهار کرد: در منابع روایی، بر ضرورت دفاع از حریم و مقابله با تعرض مسلحانه تأکید شده است؛ اما این بخش از آموزه‌های دینی، به اندازه برخی دیگر از مباحث مورد توجه قرار نگرفته است.
وی با استناد به روایاتی از امام صادق(ع) و امام باقر(ع) درباره کسی که با قصد تعرض به جان و مال انسان وارد حریم او می‌شود، بیان کرد: در این روایات، بر دفاع در برابر مهاجم تأکید شده است، حضرت می‌فرماید: « اللص یدخل علی فی بیتی یرید نفسی و مالی قال اقتله فأشهد اللَّه و من سمع أن دمه فی عنقی»، و همچنین آمده است که «فاقتلوه فما دخل علیک فعلی»، یعنی اگر بیگانه ای مسلحانه وارد خانه تو شد، و میخواست به جان و مال تو آسیب بزند، بکش، خونش به عهده من، این غیرت و مردانگی است.
آیت‌الله جوادی آملی با اشاره به روایت نقل‌شده از ائمه معصومین (ع) بیان کرد: در این روایات، مسئولیت دفاع در برابر تعرض و تجاوز، با بیانی صریح مورد توجه قرار گرفته است؛ بنابراین، مسئله غیرت و مردانگی از موضوعات مهم اخلاق اسلامی است که باید بیشتر درباره آن سخن گفته شود.
وی با اشاره به تعرض قلدرانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران، این آموزه‌ها را در ارتباط با شرایط کنونی مورد توجه جدی قرار دادند و بر ضرورت پاسداری از حریم کشور و ایستادگی در برابر تجاوز آشکار این دو تأکید کرد.
آیت‌الله جوادی آملی با بیان اینکه غیرت یعنی غیر زدایی و به معنای اجازه ندادن به ورود بیگانه به حریم و مقابله با تعرض است، خاطرنشان کرد: همان‌گونه که درباره نماز، روزه، حج و دیگر احکام و مستحبات دینی بسیار سخن گفته شده، لازم است آموزه‌های مربوط به غیرت و مردانگی نیز بیشتر تبیین شود؛ چراکه این روایات، ناظر به یکی از مسائل مهم زندگی اجتماعی و مسئولیت انسان در پاسداری از حریم خود و جامعه است.
لزوم «سلحشوری» در میدان جنگ و «هوشیاری رزمندگان» در پاسداری از مرزها
آیت‌الله جوادی آملی در سومین محور سخنان خود، به دستورهای امیرالمؤمنین(ع) درباره رزمندگان و ضرورت هوشیاری در میدان جنگ پرداخت و با اشاره به نامه یازدهم نهج‌البلاغه، این بخش از آموزه‌های علوی را متناسب با شرایط کنونی دانست.
وی ضمن قدردانی از تلاش و ایستادگی رزمندگانی که در میدان دفاع از کشور حضور دارند، اظهار کرد: این عزیزان که در میدان جنگ هستند، در شرایطی خدمت می‌کنند که دشمن ممکن است هر لحظه دست به حمله بزند؛ ازاین‌رو، باید همواره مراقب باشند و آمادگی دفاعی خودشان را حفظ کنند و دستشان روی ماشه باشد؛ اینکه ما بارها درباره اینها گفتیم «سلام الله علیه» برای این است که کدام صحابی است که امامش را اینگونه یاری کند؟!
وی با اشاره به توصیه امیرالمؤمنین(ع) به رزمندگان در نامه یازدهم نهج‌البلاغه، به این عبارت استناد کردند «وَ لَا تَذُوقُوا النَّوْمَ إِلَّا غِرَاراً أَوْ مَضْمَضَةً»، حضرت به رزمندگان سفارش می‌کنند که خواب را جز اندک و به اندازه‌ای که ضرورت دارد، به خود راه ندهید. همان‌گونه که روزه‌دار می‌تواند آب را در دهان مضمضه کند، اما آن را نباید فرو ببرد، رزمنده نیز باید در هنگام نگهبانی و پاسداری از موضع خود، از خواب غفلت بپرهیزد و هوشیاری خود را همواره حفظ کند.
این مرجع تقلید با تأکید بر اینکه این دستور، ناظر به شرایط نگهبانی و مسئولیت رزمندگان در میدان دفاع است، خاطرنشان کرد: انسان نمی‌تواند شب و روز را بدون استراحت سپری کند و خستگی نیز امری طبیعی است؛ اما رزمنده در زمان مسئولیت و نگهبانی، نباید دست از روی ماشه بردارد، باید مراقب باشد که خواب و غفلت بر او غلبه نکند، در چنین شرایطی، استراحت باید به‌گونه‌ای باشد که آمادگی و هوشیاری لازم برای دفاع از دست نرود.
الگوگیری از حضرت ابراهیم(ع)؛ مبارزه با بت‌پرستی و ایستادگی در برابر دشمن،
آیت‌الله جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به آیه شریفه «وَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِیمَ» بر ضرورت الگوگیری از سیره حضرت ابراهیم(ع) تأکید کردند.
وی با اشاره به مبارزه حضرت ابراهیم(ع) با بت‌پرستی و شکستن بت‌ها بیان کرد: قرآن کریم، پیروان اسلام را به پیروی از آیین حضرت ابراهیم(ع) دعوت می‌کند؛ چرا که می‌فرماید شما وقتی اسلام آورده اید، پیغمبر زاده اید، آقا زاده اید، شما از نسل ابراهیم خلیل و فرزندان او هستید، همانطور که ابراهیم خلیل در برابر بت‌پرستی ایستاد و با تبر به مبارزه با بت‌ها پرداخت، شما نیز دست به تبر و بت شکن باشید.
به گزارش ایسنا و به نقل از دفتر اطلاع‌رسانی آیت‌الله جوادی آملی در روز چهارشنبه ۲۹ مهر، وی با تطبیق این آموزه بر شرایط امروز بیان کرد: حضرت ابراهیم(ع) با تبر به جنگ بت‌ها رفت و امروز نیز باید متناسب با شرایط، با ابزار و امکانات لازم مانند موشک به مقابله با دشمن پرداخت؛ همان‌گونه که آن حضرت در برابر بت‌پرستی ایستادگی کرد، پیروان او نیز باید در مسیر پاسداری از دین، عزت و استقلال خود، اهل ایستادگی و مقاومت باشند.
انتهای پیام
