محمدرضا واعظ مهدوی، ۲۰ آبان در نخستین کارگاه آموزشی مؤلفه‌های اجتماعی موثر بر سلامت در زاهدان، با تشریح اهمیت عوامل اجتماعی تعیین‌کننده سلامت (SDH)، بر ضرورت تغییر نگاه نظام سلامت از تمرکز صرف بر خدمات درمانی به شناسایی و اصلاح ریشه‌های اجتماعی و اقتصادی بیماری‌ها تأکید و اظهار کرد: مشارکت مردم در شناسایی عوامل اجتماعی، اقتصادی و محیطی مؤثر بر سلامت، زمینه‌ساز طراحی مداخلات هدفمند و کاهش نابرابری‌های سلامت است.
واعظ مهدوی افزود: در برنامه‌ریزی نظام سلامت باید علاوه بر بررسی نیازهای درمانی، به این پرسش اساسی پاسخ دهیم که چه عواملی موجب بیمار شدن بیشتر مردم می‌شوند و چگونه می‌توان با شناسایی و اصلاح این عوامل، از بروز بیماری‌ها پیشگیری کرد.
وی با تاکید بر ضرورت مشارکت جوامع محلی در این فرایند تصریح کرد: باید از مردم درباره مسائل و مشکلات موثر بر سلامت محل زندگی‌شان سؤال کرد و این فرصت را در اختیار آنان قرار داد تا خودشان مسائل را شناسایی و اولویت‌بندی کنند، حتی اگر مسئولان و کارشناسان پاسخ برخی از این مسائل را بدانند، وی ادامه داد: مشارکت جامعه محلی در شناخت مسئله و تصمیم‌گیری، یکی از ارکان اصلی موفقیت برنامه‌های سلامت‌محور است.
نماینده تام‌الاختیار برنامه متغیرهای اجتماعی سلامت در سیستان و بلوچستان، دسترسی به آموزش و سواد، به‌ویژه سواد مادران، پوشش بیمه‌ای، دسترسی به آب سالم و باکیفیت، شرایط معیشتی و اشتغال و توجه به گروه‌های کم‌برخوردار را از مهم‌ترین متغیرهای اجتماعی موثر بر سلامت برشمرد و بر ضرورت تمرکز سیاست‌گذاری‌ها بر جمعیت‌های محروم و آسیب‌پذیر تأکید کرد.
وی در ادامه، نقشه راه ۱۲ مرحله‌ای اجرای این برنامه را تشریح کرد و گفت: تعیین وضعیت موجود شاخص‌های سلامت در مناطق مختلف، شناسایی جمعیت هدف با محوریت خانه‌های بهداشت و مشارکت بهورزان و پزشکان خانواده، تقویت نقش هماهنگ‌کننده شبکه‌های بهداشت و درمان، تشکیل شورای توسعه محله یا هیئت امنای سلامت و آموزش اعضای این شوراها از جمله مراحل اجرایی برنامه است.
واعظ مهدوی بررسی متغیر های اجتماعی، شناسایی داده‌های قابل اندازه‌گیری و اولویت‌بندی مسائل بر اساس نیازهای واقعی هر منطقه را از مراحل مهم این طرح عنوان کرد و افزود: پس از تعیین اولویت‌ها با مشارکت مردم، کمیته‌های تخصصی متناسب با مسائل هر منطقه تشکیل می‌شوند تا راهکارها و مداخلات اجرایی برای رفع مشکلات طراحی و عملیاتی شوند.
وی با بیان اینکه اولویت‌های سلامت در مناطق مختلف یکسان نیست، خاطرنشان کرد: ممکن است در یک منطقه تصادفات، در منطقه‌ای دیگر بیکاری و در منطقه‌ای دیگر قاچاق سوخت یا وضعیت رشد و تکامل کودکان در اولویت قرار گیرد؛ بنابراین مداخلات باید متناسب با شرایط و نیازهای هر جامعه محلی طراحی شوند و نمی‌توان برای همه مناطق نسخه واحدی در نظر گرفت.
مدیرعامل بنیاد خیریه هاسب، اجرای مداخلات، ارزیابی نتایج پس از یک دوره شش‌ماهه، سنجش میزان تغییر شاخص‌ها، ارائه گزارش نتایج به مردم و تبادل تجربیات میان مناطق را از دیگر مراحل این برنامه برشمرد و افزود: اثربخشی اقدامات باید بر اساس شواهد و نتایج واقعی سنجیده شود و در صورت محقق نشدن اهداف، مداخلات مورد بازنگری قرار گیرند.
واعظ مهدوی همچنین با اشاره به پیش‌بینی سازوکارهای تشویقی برای معرفی مداخلات موفق در این برنامه، ابراز امیدواری کرد با همکاری دستگاه‌های مسئول و مشارکت فعال مردم، چرخه نخست اجرای برنامه متغیرهای اجتماعی سلامت در استان طی ماه‌های آینده به نتیجه برسد.
انتهای پیام
