به گزارش ایسنا، ابراهیم کریمی زنجانی -رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران- در نشست خبری این نهاد صنفی که روز شنبه -۲۳ آبان‌ماه- همزمان با آغاز هفته کتاب در محل اتحادیه برگزار شد، در سخنانی اظهار کرد: امیدوارم موضوع کتاب و کتابخوانی تنها به یک هفته محدود نشود، بلکه هفته کتاب نمادی برای توجه به این حوزه در تمام روزهای سال باشد تا همواره با کتاب مأنوس باشیم.
او با اشاره به برنامه‌های این اتحادیه در هفته کتاب گفت: در این ایام، کتابفروشان متناسب با امکانات و ظرفیت‌های خود از اهالی فرهنگ و فرهیختگان دعوت می‌کنند تا با حضور در کتاب‌فروشی‌ها، فرصتی برای دیدار و گفت‌وگو با مخاطبان فراهم شود.
کریمی با اشاره به تعاملات انجام‌شده با مجموعه مترو، افزود: در راستای ترویج فرهنگ مطالعه، پوسترهایی با موضوع تشویق و ترغیب مردم به کتابخوانی در فضاهای مترو نصب شده است.
او همچنین از برگزاری همایش صنفی در روز سه‌شنبه در فرهنگستان هنر خبر داد و گفت: در این همایش، جمعی از اهالی فرهنگ حضور خواهند داشت و ناشران، کتابفروشان و توزیع‌کنندگان به بررسی مسائل و دغدغه‌های صنفی خود می‌پردازند.
رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در ادامه با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تأمین کاغذ مورد نیاز ناشران همزمان با هفته کتاب تصریح کرد: معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پس از پیگیری‌های طولانی موفق به تأمین مقداری کاغذ با ارز مبادله‌ای شده است که قرار است در اختیار ناشران قرار گیرد. امیدواریم این اقدام به کاهش قیمت کاغذ منجر شود؛ چراکه افزایش سرسام‌آور قیمت کاغذ، فشار زیادی بر فعالان حوزه نشر وارد کرده است. کاهش قیمت کاغذ می‌تواند زمینه تولید و انتشار کتاب‌های بیشتر را برای ناشران فراهم کند.
او از آغاز مجدد فعالیت کارگروه صیانت اتحادیه با همکاری معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز خبر داد و گفت: این کارگروه فعالیت خود را از سر گرفته و در جلسات آن جمعی از مسئولان نیز حضور داشته‌اند. امیدواریم با همراهی و همدلی مسئولان و همکاری فعالان حوزه کتاب، زمینه مقابله با تولید و عرضه کتاب‌های غیرمجاز و سرقتی فراهم شود و از حقوق مؤلفان، ناشران و کتابفروشان صیانت شود.
تخفیف‌های غیر متعارف کتاب نوعی فریب مخاطب است
ابراهیم کریمی همچنین درباره برنامه‌های اتحادیه برای مقابله با عرضه کتاب با تخفیف‌های غیرمتعارف ۵۰ تا ۶۰ درصدی، گفت: متأسفانه در این نوع تخفیف‌ها نوعی فریب مخاطب نهفته است؛ چراکه عرضه یک کالای باکیفیت با تخفیف‌های بسیار بالا، منطقی به نظر نمی‌رسد.
او با اشاره به اقدامات کارگروه صیانت اتحادیه برای ساماندهی فروش اینترنتی کتاب نیز اظهار کرد: اتحادیه و به‌ویژه کارگروه صیانت، تعاملاتی را با برخی پلتفرم‌های فروش کتاب از جمله دیجی‌کالا، باسلام و اسنپ آغاز کرده و به توافق‌هایی نیز رسیده‌ایم تا با همکاری یکدیگر از عرضه کتاب‌های غیر مجاز، سرقتی و قاچاق در این بسترها جلوگیری کنیم.
کریمی با تأکید بر اینکه مقابله با عرضه کتاب‌های سرقتی و غیرمجاز در اولویت اقدامات اتحادیه قرار دارد، افزود: پس از پیگیری این موضوع، در گام بعدی به‌طور جدی‌تر به مسئله تخفیف‌های غیر متعارف در بازار کتاب خواهیم پرداخت تا کتاب‌ها با قیمت‌گذاری صحیح و متناسب با ارزش واقعی خود به دست مخاطبان برسند.
وی تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه، اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی مخاطبان است تا فریب تخفیف‌های غیرمتعارف را نخورند و برای خرید کتاب به کتابفروشیهای معتبر مراجعه کنند. مخاطبان باید در انتخاب کتاب دقت کنند و به جای توجه صرف به تخفیف‌های بالا، کیفیت و اعتبار کتاب را در نظر بگیرند تا پس از خرید دچار پشیمانی نشوند.
او افزود: اتحادیه برای مقابله با تخفیف‌های غیرمتعارف نیز برنامه‌هایی دارد و با همکاری فعالان این حوزه، تلاش خواهد کرد تا ضمن ساماندهی بازار، از حقوق ناشران و کتابفروشان حمایت کند.
حذف قیمت پشت جلد کتاب راهکاری برای مقابله با تورم
ابراهیم کریمی در پاسخ به پرسش ایسنا درباره حذف قیمت پشت جلد برخی کتاب‌ها و تأثیر این روند بر اعتماد مخاطبان، توضیح داد: درج‌نشدن قیمت پشت جلد کتاب از سوی برخی ناشران، در شرایط فعلی و با هدف مقابله با تورم فزاینده صورت می‌گیرد؛ چراکه هزینه‌های تولید کتاب به‌شدت تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز قرار دارد.
او با اشاره به وابستگی هزینه‌های تولید کتاب به نرخ ارز اظهار کرد: بخش قابل‌توجهی از هزینه تولید کتاب، از جمله زینک، چاپ و حتی صحافی، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از نرخ ارز تأثیر می‌پذیرد. بنابراین کتاب نیز مانند بسیاری از کالاهای دیگر از شرایط اقتصادی و نوسانات ارزی تأثیر می‌گیرد.
کریمی با تشریح مشکلات ناشران و کتابفروشان در شرایط تورمی افزود: ناشران در گذشته نیز امکان تغییر قیمت کتاب یا درج برچسب قیمت جدید را داشتند، اما این مسئله برای کتابفروشان مشکلاتی ایجاد می‌کرد. به این ترتیب که کتابفروش، کتاب را با قیمت قبلی از ناشر خریداری کرده بود و ناچار بود آن را با همان قیمت بفروشد؛ درحالی‌که برای تأمین مجدد همان کتاب باید هزینه بیشتری پرداخت می‌کرد. در نتیجه، کتابفروش همواره از تورم عقب می‌ماند.
او سپس گفت: ناشران برای مقابله با این شرایط و فراهم کردن امکان جبران بخشی از افزایش هزینه‌ها برای کتابفروشان، مدتی است قیمت را روی کتاب درج نمی‌کنند. این تصمیم در واقع واکنشی به شرایط تورمی موجود است.
کریمی در پاسخ به پرسشی درباره بازار کتاب با بیان اینکه کتابفروشان به خاطر بروکراسی مالی از سازمان بازار کتاب چندان استقبال نمی‌کنند، گفت: پیشنهاد اتحادیه این است که طرح‌های فصلی خرید کتاب بار دیگر اجرا شود تا کتابفروشان بتوانند با سهولت بیشتری در این طرح‌ها مشارکت کنند و از یارانه‌ای که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای خریداران کتاب در نظر می‌گیرد، بهره‌مند شوند.
ابراهیم کریمی در ادامه این نشست خبری، در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت تأمین و تخصیص کاغذ به ناشران گفت: کاغذ مورد نیاز تأمین شده و کارگروه تخصیص نیز هفته گذشته تشکیل جلسه داده و فرایند تخصیص را آغاز کرده است. تعدادی از ناشران نیز برای دریافت کاغذ ثبت‌نام کرده‌اند، اما هنوز آمار دقیقی از تعداد متقاضیان و میزان کاغذ تخصیص‌یافته اعلام نشده است. مبنا این است که در مرحله نخست، کاغذ تأمین‌شده به‌صورت محدود و متناسب با تعداد متقاضیان ثبت‌نام‌شده میان ناشران توزیع شود تا همه آنها بتوانند فعالیت تولیدی خود را از سر بگیرند و انتشار کتاب‌های جدید را آغاز کنند.
کریمی افزود: امیدواریم این روند استمرار داشته باشد تا ناشران بتوانند با دشواری کمتری به تولید کتاب بپردازند؛ چراکه افزایش قیمت کاغذ در ماه‌های اخیر مشکلات زیادی برای فعالان حوزه نشر ایجاد کرده است. انتظار می‌رود قیمت کاغذی که در این طرح در اختیار ناشران قرار می‌گیرد، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد پایین‌تر از قیمت آن در بازار آزاد باشد.
برخورد با بساط گسترده کتاب‌های غیرمجاز
کریمی درباره همکاری اتحادیه با نیروی انتظامی، شهرداری و دستگاه قضایی برای مقابله با بساط گسترده فروش کتاب‌های غیرمجاز و سرقتی، نیز اظهار کرد: در تعامل میان کارگروه صیانت اتحادیه و معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جلساتی در وزارتخانه آغاز شده است و خوشبختانه نمایندگانی از دادسرای فرهنگ و رسانه، شهرداری، قوه قضاییه و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) در این جلسات حضور دارند. با ایجاد هماهنگی و همکاری نزدیک میان این دستگاه‌ها، می‌توان امیدوار بود که برخورد جدی‌تری با این پدیده صورت بگیرد. اقداماتی که تاکنون برای جمع‌آوری بساط‌های گسترده فروش کتاب در مقابل دانشگاه تهران و خیابان انقلاب انجام شده نیز قابل تقدیر است.
کریمی با تأکید بر ضرورت استمرار این اقدامات و اهمیت اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی به مخاطبان گفت: اتحادیه در کنار پیگیری برخوردهای قانونی، تلاش می‌کند درباره محل‌های تولید و عرضه کتاب‌های غیرمجاز اطلاع‌رسانی کند و از خریداران بخواهد کتاب‌های مورد نیاز خود را تا حد امکان از کتابفروشیهای معتبر تهیه کنند؛ به‌ویژه در تهران که کتابفروشیهای متعددی فعالیت دارند.
رئیس اتحادیه در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به برنامه‌های هفته کتاب توضیح داد: اتحادیه در روز کتابگردی که به‌طور سنتی در آخرین پنجشنبه هفته کتاب برگزار می‌شود، امسال نیز این برنامه را برگزار خواهد کرد. این سنت به همت احمد مسجدجامعی شکل گرفت و امیدواریم امسال نیز فرصت دیدار با همکاران کتابفروش فراهم شود تا از نزدیک با مسائل، مشکلات و دغدغه‌های آنها آشنا شویم و برای پیگیری و رفع مشکلات صنفی‌شان تلاش کنیم.
نگوییم قاچاق کتاب
کریمی در ادامه و در پاسخ به پرسش ایسنا درباره سوءاستفاده برخی ناشران از مجوزهای قانونی برای انتشار نسخه‌های رونویسی‌شده از آثار دیگران و احتمال استفاده از کاغذهای دولتی در این فرایند، گفت: به اعتقاد من بهتر است در این زمینه به‌جای واژه قاچاق، از تعبیر سرقت کتاب استفاده کنیم؛ زیرا در بسیاری از این موارد، حقوق عوامل تولید کتاب از جمله مؤلف، مترجم، ویراستار، طراح جلد و سایر دست‌اندرکاران پرداخت نمی‌شود. در واقع این افراد بخش مهمی از هزینه‌های تولید کتاب، از جمله حق‌الزحمه مؤلف و مترجم، ویراستاری، طراحی جلد و حروف‌چینی را پرداخت نمی‌کنند و در واقع حقوق دیگران را نادیده می‌گیرند. از این منظر، آنچه اتفاق می‌افتد نوعی سرقت حقوق مادی و معنوی فعالان صنعت نشر است.
کریمی با اشاره به تجربه حضور خود در کارگروه تخصیص کاغذ در دولت دوازدهم اظهار کرد: با توجه به سابقه حضورم در این کارگروه، می‌توانم گواهی بدهم که برای کتاب‌های سرقتی کاغذی اختصاص پیدا نمی‌کرد؛ هرچند ممکن است در برخی موارد، کتاب‌هایی که در واقع رونویسی یا نسخه‌های بدل آثار دیگر ناشران هستند، از این امکانات بهره‌مند شده باشند.
او با اشاره به پیگیری‌های اتحادیه در تعامل با معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: در این زمینه با معاونت فرهنگی گفت‌وگو و تعامل داریم تا راهکارهای لازم برای مقابله با این پدیده اتخاذ شود. برخی ناشران زمانی که می‌بینند کتابی از سوی یک ناشر معتبر با استقبال مخاطبان مواجه شده و به فروش بالایی رسیده است، نسخه‌ای مبتنی بر رونویسی از ترجمه همان اثر تهیه می‌کنند و برای دریافت مجوز ارائه می‌دهند. در چنین مواردی نمی‌توان از ترجمه مستقل سخن گفت، بلکه با رونویسی از ترجمه ناشر اولیه مواجه هستیم. مسئولان معاونت فرهنگی نیز درباره چگونگی مقابله با این مسئله در حال بررسی راهکارها هستند.
وی در پایان تأکید کرد: اگرچه ایران عضو کنوانسیون‌های بین‌المللی کپی‌رایت نیست، اما معتقدیم در داخل کشور باید تا حد امکان از حقوق پدیدآورندگان آثار حمایت و با این نوع تخلفات برخورد شود. اتحادیه نیز این موضوع را با جدیت از طریق تعامل با معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیگیری خواهد کرد.
انتهای پیام
