مستند «به دنبال به‌روز» به کارگردانی علی ملاقلی‌پور و با الهام از صحبت‌های پدرش، رسول ملاقلی‌پور، به زندگی هنری و اجتماعی شخصیت به‌روز (بهروز) می‌پردازد.

ملاقلی‌پور در گفت‌وگو با ایسنا درباره شکل‌گیری ایده فیلم گفت: با پدرم درباره آقای «به‌روز» صحبت می‌کردم و به یاد دارم هر وقت از او حرف می‌زد، چشمانش برق می‌زد. همیشه می‌گفت: «علی، به خدا به‌روز آینده را می‌دید.» همین روایت‌ها و علاقه پدرم به این شخصیت، انگیزه اولیه من برای شناخت بیشتر او شد. به‌روز برای من شخصیتی بسیار عجیب و چندوجهی است؛ انسانی که هم معلم بود، هم هنرمند و در رشته‌هایی مانند عکاسی، خطاطی، نقاشی و مجسمه‌سازی فعالیت می‌کرد و هم روحیه مبارزه و اعتراض داشت. پدرم هم در زندگی و نگاه او تأثیر زیادی گذاشته بود.

او درباره انتخاب به‌روز به‌عنوان شخصیت اصلی فیلم و دلیل نام‌گذاری آن توضیح داد: به نظرم شخصیت چندوجهی به‌روز می‌تواند برای جامعه رنگارنگ و طیف‌های مختلف جذاب و قابل‌درک باشد. تلاش من این بود که فیلمی جست‌وجوگرانه بسازم؛ به همین دلیل نام آن را «به دنبال به‌روز» گذاشتم. خودم در مسیر ساخت فیلم به دنبال کشف و شناخت این آدم بودم و می‌خواستم مخاطب هم همراه این جست‌وجو شود. انتخاب این موضوع از علاقه و تشنگی خودم برای شناخت شخصیت به‌روز می‌آمد.

کارگردان «راه طی شده» درباره روند تحقیق و تولید مستند گفت: تولید فیلم حدود سه سال طول کشید و در این مدت ۱۴ جلسه تصویربرداری داشتیم که هرکدام با فاصله زمانی انجام شد. پیش‌تولید، مصاحبه‌های اولیه و تحقیق هم زمان زیادی برد. در چهار شهر خرمشهر، اهواز، قم و تهران تصویربرداری کردیم و در بازه‌های زمانی مختلف با افراد گوناگونی گفت‌وگو کردیم. هرکدام از این افراد ابعاد متفاوتی از شخصیت به‌روز را برای ما روشن می‌کردند.

او درباره دشواری‌های تولید، به‌ویژه جلب اعتماد افراد برای گفت‌وگو، اظهار کرد: همه حاضر نبودند مقابل دوربین بنشینند و صحبت کنند. اعتمادکردن برای بعضی از آن‌ها دشوار بود. گاهی از من می‌پرسیدند چرا درباره شخصیتی که پیش از این فیلمی درباره‌اش ساخته نشده، مستند می‌سازی و می‌خواهی چه چیزی بگویی. یکی از افرادی که می‌خواستم با او گفت‌وگو کنم، صریحاً گفت با هیچ‌کس مصاحبه نمی‌کند. حدود یک سال صبر کردم تا به من اعتماد کند و حاضر به صحبت شود. این مسئله یکی از چالش‌های اساسی تولید بود.

کارگردان «قندون جهیزیه» ادامه داد: از ابتدا نمی‌خواستم مستندی صرفاً مصاحبه‌محور بسازم. برایم مهم بود که فیلم حالت جست‌وجوگرانه داشته باشد و از مسیر مواجهه با آدم‌ها و روایت‌های مختلف، به شناختی از شخصیت به‌روز برسد.

او درباره تفاوت تجربه خود در سینمای داستانی و مستند نیز گفت: در سینمای مستند، بیشتر از دنیای پیرامونمان یاد می‌گیریم و در پایان به درک عمیق‌تری از موضوعات می‌رسیم. ذخایر فکری ما در این مسیر رشد می‌کند. اما در سینمای داستانی، فیلم‌ساز به مخاطب می‌گوید این فیلم را ببین، این جهان و روایت را باور کن. هر دو شیوه برای من انتخاب هستند و فکر می‌کنم در هر دو می‌توان یاد گرفت و رشد کرد.

این مستندساز با تشبیه مستندساز به غواص، درباره ضرورت عمیق‌شدن در موضوع گفت: مستندساز شبیه غواصی است که در اعماق هر چیزی فرو می‌رود؛ اگر نخواهد فیلمش سطحی باشد، باید این مسیر را طی کند. در این عمق است که می‌توان دُر و گوهر را پیدا کرد. مستندسازانی که به دنبال حقیقت ماجرا هستند، معمولاً آدم‌های عمیق‌تری‌اند؛ شاید شهرت و مجال نمایش کمتری داشته باشند، اما دریافت‌هایشان بیشتر و موضوعاتی که به سراغشان می‌روند عمیق‌تر است.

ملاقلی‌پور در بخش دیگری از صحبت‌هایش درباره اهمیت تماشای مستند و جایگاه جشنواره سینماحقیقت گفت: به اعتقاد من دو عامل می‌توانند انسان را عمیق‌تر کنند؛ یکی مطالعه و دیگری تماشای فیلم مستند. خودم از علاقه‌مندان جدی مستند هستم، به‌خصوص مستندهای تاریخی و اندیشه‌محور. سینماحقیقت هم بی‌تردید مهم‌ترین جشنواره مستند کشور است و جشنواره‌ای با اعتبار آن در این حوزه نداریم. البته عیار این رویداد را فیلم‌هایی که در آن به نمایش درمی‌آیند و مستندسازانی که برای حضور در آن اثر تولید می‌کنند، مشخص می‌کنند.

عوامل مستند «به دنبال به‌روز»: نویسنده، کارگردان و راوی: علی ملاقلی‌پور؛ تهیه‌کننده: سعید صفار؛ مدیر فیلم‌برداری: مجتبی یزدی‌زاده؛ تدوین‌گر: میلاد مهدوی؛ صداگذار: امیر اسماعیلی؛ دستیار کارگردان: سهیل پریانی؛ مدیر تولید: محمد اشرفی؛ عکاس: سمیه میری؛ گرافیک و پوستر: مریم وراوی‌پور.

«به دنبال به‌روز» متقاضی حضور در بیستمین جشنواره «سینماحقیقت» است.

انتهای پیام