مجموعهي باستاني و تاريخي «شوش» در استان خوزستان از نظر تداوم تاريخي كه در آن وجود دارد، يك محوطهي كمنظير در دنيا محسوب ميشود که در مقاطعي از تاريخ ما نقطهي عطف بوده و در متون و منابع كهن هم بسيار از آن ياد شده است. در واقع، وقتي تاريخچهي باستانشناسي را نگاه ميكنيم، يكي از مكانهايي كه باستانشناسي به مفهوم جديد از آن آغاز شده، بهجز مصر و بينالنهرين، جنوب غرب ايران است كه از حدود يكصد سال پيش، اروپاييها در آن مستقر شدند، آغاز به کاوش کردند و روشهاي علمي را با آزمون و خطا آموختند.
اما اكنون محوطهي باستاني و تاريخي شوش با وجود اينكه در فهرست آثار ملي کشور ثبت شده و در قالب پروژههاي بزرگ ملي تعريف شده است، وضعيت مناسبي ندارد. بلندمرتبهسازي، ساخت هتل، وجود انبوه زبالهها، درصد بالاي تخريب آثار، وضع نابهسامان كاخهاي آپادانا و شائور، مديريتهاي مقطعي و متعدد و ... گواهي بر اين ادعا هستند.
هر از چندي خبري دربارهي يكي از آثار يا وضعيت محوطهي شوش منتشر ميشود. از تغيير كاربري قلعهي شوش به مكاني اقامتي تا هتلسازي، برهم خوردن حريم منظري كاخ آپادانا و پوشاندن پايهستونهاي اين كاخ براي جلوگيري از تخريب بيشتر. در اين راستا، خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با يكي از باستانشناسان كه مدتي در اين محوطه فعال بوده است، گفتوگو كرد تا بهشكل اجمالي وضعيت کنوني محوطهي باستاني شوش شرح داده شود.
هتلسازي روي محوطهاي باستاني
شهرام زارع با اشاره به اينكه محوطهي شوش با محوطهاي مانند «پارتنون» در يونان همتراز است (كه در تاريخ و فرهنگ يونان بسيار اهميت دارد) با نشان دادن عكسهايي، توضيح داد: اواخر سال گذشته، رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري کشور، هتلي را در شوش كلنگ زد كه درون مجموعه و در حريمي كه بهتازگي تعيين شده است، قرار دارد. براي ساخت اين هتل، خاكبرداري بهاندازهي 100 متر در 100 متر و با عمق حدود چهار متر انجام شد؛ اما در ديوارهي اين خاكبرداري، لايههاي معماري و تدفين باستاني کاملا آشکار بودند. همچنين علاوه بر كشف خمرههاي اژدري متعلق به دورهي اشكاني ـ ساساني در پي اين هتل، در نزديكي آن، چند كوره و محوطهي آغاز دورهي اسلامي قرار دارند که ديدن آنها کار دشواري نيست. با وجود اين، رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري خوزستان مجوز ساخت هتل را در مجموعهي باستاني شوش صادر كرده است.
وي ادامه داد: مراسم کلنگزني اين هتل با حضور رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري کشور ـ رحيممشايي ـ و شماري از مسؤولان استاني انجام شد و طبعا هيچيک از آنها از اينکه اين هتل در عرصهي تاريخي مجموعهي باستاني شوش قرار است ساخته شود، مطلع نبودند و مسؤوليت آن برعهدهي رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان خوزستان است.
اين باستانشناس بيان كرد: در جبههي غربي كاخ آپاداناي شوش و در 30 متري اين آثار و عرصهي مسلم اثر، مجوز ساخت هتل ديگري به بخش خصوصي داده شده است. از آنجا كه اين هتلها مسلما بيش چند طبقه خواهند داشت و به ايجاد تأسيسات جانبي نيز نياز خواهد بود، اگر بخواهيم شوش را به ثبت جهاني برسانيم، از لحاظ منظري، مشكلات عديدهاي بهوجود خواهد آمد.
كاخ شائور؛ محل تجمع معتادان
به گفتهي زارع، كاخ شائور در شوش كه احتمالا به اردشير دوم هخامنشي تعلق دارد، اثري منحصربهفرد است که در كاوشهاي هيأت فرانسوي بيرون آمده است. پس از آن، براي حفا