مجید پیروی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: تحقق «جهاد علمی» در کشور، فراتر از برخورداری از سرمایه انسانی، مستلزم رفع موانع ساختاری، فرهنگی و مدیریتی است.
وی افزود: اگرچه جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت عظیم نخبگان، دانشگاهیان و پژوهشگران برخوردار است، اما بهرهبرداری کامل از این توانمندیها مستلزم اصلاح رویهها و تقویت زیستبوم علم، فناوری و نوآوری است.
مرگومیر علمی در گروِ ضعف خودباوری
پیروی مهمترین موانع در مسیر جهاد علمی، را«وابستگی فکری و علمی به خارج» و «ضعف خودباوری» برشمرد و افزود: از نگاه رهبر شهید، پیشرفت علمی زمانی شتاب میگیرد که پژوهشگران با اعتماد به توان داخلی، به دنبال تولید علم و فناوری بومی باشند و از نگاه «مصرفکننده دانش» فاصله بگیرند.
وی ادامه داد: تقویت روحیه «ما میتوانیم» و ایجاد انگیزه در میان جوانان، از مهمترین راهکارهای عبور از این مانع فرهنگی است.
گسل میان دانشگاه و صنعت
عضو هیئتعلمی دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی در ادامه به بررسی چالشهای ساختاری پرداخت و فاصله میان دانشگاه، صنعت و دستگاههای اجرایی را از دیگر موانع اساسی برشمرد.
وی با اشاره به دیدگاه رهبر شهید گفت: بخش قابل توجهی از ظرفیتهای علمی کشور به دلیل نبود ارتباط مؤثر میان مراکز علمی و بخشهای تولیدی، به نتایج کاربردی و اثرگذار تبدیل نمیشود.
وی همچنین مهاجرت نخبگان را پیامد مستقیم فراهم نبودن بستر مناسب برای فعالیتهای علمی و فناورانه دانست.
بروکراسی اداری؛ سد راه نوآوری
پیروی، بروکراسی اداری و پیچیدگی قوانین را از دیگر موانع پیشرفت علمی دانست و تصریح کرد: پژوهشگران و شرکتهای فناور نباید درگیر مقررات دستوپاگیر و فرآیندهای طولانی اداری شوند.
وی یادآورشد: برای تحقق واقعی جهاد علمی، اصلاح ساختارهای مدیریتی، تسهیل حمایتهای مالی، کاهش موانع قانونی و ایجاد یک «نظام تصمیمگیری چابک»، از الزامات حیاتی و غیرقابل چشمپوشی کشور است.
پیروی با اشاره به اینکه آینده ایران در گرو دانشگاههایی است که بر پایه پژوهشهای مسئلهمحور حرکت کنند، گفت:نقش محوری دانشگاهها حرکت به سمت اقتصاد دانشبنیان است.
وی راهکارهای تحقق گفتمان پیشرفت علمی بر اساس آموزههای رهبر انقلاب، را مستلزم تحول در ساختار دانشگاهها برشمرد و خاطرنشان کرد: دانشگاهها باید از نقش سنتی خود فراتر رفته و به پیشران توسعه تبدیل شوند.
عضو هیئتعلمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل بر ضرورت ارتباط میان دانشگاه و صنعت، اشاره کرد و افزود: پژوهشهای تقاضامحور که پاسخگوی نیازهای بخشهای کشاورزی، آب، سلامت و انرژی باشند، ارزشمندترین نوع فعالیت علمی هستند ما باید از پروژههای مشترک میان دانشگاه و دستگاههای اجرایی حمایت کنیم.
پیروی با تأکید بر اهمیت نخبگان، گفت: سرمایه انسانی مهمترین مزیت کشور است، ایجاد زیرساختهایی نظیر شتابدهندههای فناوری و حمایت مالی از فناوران، میتواند مسیر شکوفایی استعدادها را هموار کرده و از مهاجرت نخبگان جلوگیری کند.
وی با اشاره به نقش دانشگاهها در اقتدار ملی، تصریح کرد: دانشگاهها مهمترین نهادهای تربیت سرمایه انسانی هستند و آینده ایران در گرو آن دسته از دانشگاههایی است که بتوانند با تولید فناوریهای راهبردی، نقش خود را در استقلال علمی و اقتدار ملی ایفا کنند.
نقش استراتژیک شرکتهای دانشبنیان در تحقق اقتدار ملی و اقتصاد مقاومتی
وی در تحلیل نقش پیوند میان دانشگاه و صنعت در راستای منویات رهبر انقلاب یادآور شد: در مسیر دستیابی به رشد اقتصادی پایدار و استقلال فناوری، شرکتهای دانشبنیان به عنوان حلقه اتصال حیاتی میان دانشگاه، پژوهش، فناوری و اقتصاد شناخته میشوند.
پیروی یادآور شد: با توجه به تأکیدات مستمر رهبر انقلاب، تولید علم زمانی ارزش واقعی و عملیاتی پیدا میکند که از مرحله مقاله و آزمایشگاه فراتر رفته و به فناوری، محصول، اشتغال و در نهایت ثروت ملی تبدیل شود.
شرکتهای دانشبنیان؛ پل عبور از علم به ثروت
عضو هیئتعلمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل خاطرنشان کرد: امروزه رقابت میان کشورها بیش از آنکه بر پایه منابع طبیعی باشد، بر پایه دانش، نوآوری و فناوری استوار است.
وی ادامه داد: شرکتهای دانشبنیان با بهرهگیری از ظرفیت عظیم نخبگان و دانشگاهها، میتوانند نتایج پژوهشهای علمی را به مرحله تولید صنعتی و تجاریسازی برسانند این فرآیند نه تنها باعث ارتقای جایگاه ایران در اقتصاد جهانی میشود، بلکه با بومیسازی فناوریهای راهبردی در حوزههایی نظیر تجهیزات پزشکی، نانوفناوری، زیستفناوری، انرژی و فناوری اطلاعات، وابستگی کشور به واردات را به شدت کاهش میدهد.
مقابله با مهاجرت نخبگان از طریق توسعه زیستبوم نوآوری
پیروی یکی از چالشهای اساسی کشور، را حفظ سرمایههای انسانی برشمرد و افزود: توسعه شرکتهای دانشبنیان میتواند فرصتهای شغلی ارزشمندی برای دانشآموختگان و پژوهشگران فراهم کند و مانع از خروج استعدادها از چرخه تولید شود.
وی افزود: با ایجاد بستری برای بهکارگیری متخصصان داخلی، میتوان از این نخبگان در حل مسائل ملی و توسعه فناوری بهره برد.
ضرورت ایجاد زیستبوم یکپارچه برای تحقق جهاد علمی
عضو هیئتعلمی دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل تحقق منویات رهبر انقلاب در حوزه «جهاد علمی»،را مستلزم حرکت از رویکردهای تکبعدی به سمت شکلگیری یک «زیستبوم یکپارچه نوآوری» برشمرد و گفت: در این ساختار، دانشگاه، صنعت، شرکتهای دانشبنیان، دولت و سرمایهگذاران باید نقشهای مکمل یکدیگر را ایفا کنند.
پیروی گفت: تنها در صورت ایجاد این پیوند است که میتوان مسیر «پژوهش به فناوری، فناوری به تولید و تولید به ثروت» را طی کرد و به هدف نهایی یعنی توسعه پایدار، استقلال علمی و اقتدار اقتصادی دست یافت.
انتهای پیام
