جواد خدائی در گفتوگو با ایسنا درباره ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر خراسان رضوی، اظهار کرد: در سال ۱۴۰۲، مجموع تولید نیروگاههای تجدیدپذیر اعم از بادی و خورشیدی در استان حدود ۵۰ مگاوات بوده است، اما طی دو سال اخیر و در حال حاضر، این عدد با رشدی چشمگیر به بیش از ۳۵۰ مگاوات رسیده است. این رقم نشاندهنده یک توسعه هفتبرابری طی تنها دو سال است، که این رشد در بخشهای مختلف از جمله سرمایهگذاری در پروژههای حوزه صنعت، کشاورزی، نیروگاههای خانگی و اداری محقق شده است.
وی افزود: در حال حاضر پروژههای متعددی را در دست اجرا داشته و برنامه جدی داریم که تا پیش از تابستان سال آینده، این عدد را به ۱۰۰۰ مگاوات برسانیم. تحقق این هدف بهویژه از طریق پروژههای بزرگمقیاس، از جمله نیروگاههای خورشیدی در سطح استان که ظرفیت آنها عمدتا بالای ۵۰ مگاوات است، میسر خواهد شد. این پروژهها در حال حاضر در مراحل مختلف پیگیری و اجرا هستند و طبق زمانبندی، طی ماههای آینده به شبکه سراسری متصل خواهند شد.
مشاور عالی استاندار و مسئول پیگیری پروژههای کلان و طرحهای ویژه خراسان رضوی در ادامه در پاسخ به این پرسش که آیا این میزان تولید توانسته است بخشی از ناترازی برق استان را جبران کند، با تبیین ماهیت شبکه برق کشور تصریح کرد: باید توجه داشت که شبکه برق کشور یک شبکه سراسری و پیوسته است و برنامهها بهصورت تکجزئی و مستقل اعمال نمیشوند. هدف ما از توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر دو جنبه اصلی داشت؛ نخست افزایش حجم تولید برق و دوم توجه به شرایط زیستمحیطی استان و شهر مشهد تا با کاهش آلایندگی ناشی از سوختهای فسیلی، محیط زیست استان از آلودگی در امان بماند. اگر نگاهی به آمار داشته باشیم، مجموع تولید برق ما در سطح استان حدود ۴۰۰۰ مگاوات بوده است که سهم تجدیدپذیرها از ۵۰ مگاوات در سال ۱۴۰۲، اکنون به شکلی که گفتم هفت برابر شده است؛ به طوری که در حال حاضر نزدیک به ۸ تا ۹ درصد از مجموع تولید برق خود را از طریق تجدیدپذیرها تأمین میکنیم.
خدائی با بیان اینکه کاهش خاموشی یا قطع برق لزوما از مسیر تولید برق حاصل نمیشود، بلکه در برخی موارد از مسیر صرفهجویی باید مدیریت شود، گفت: دلیل این امر ماهیت شبکه برق است؛ شبکه برق مرز سیاسی و تقسیمات سیاسی نمیشناسد و مجموعهای از کلونیهای مستقل نیست که هر منطقه صرفا برای خودش تولید و مصرف کند. شبکه برق یک امر پیوسته و سراسری است که تولید در یک گوشه کشور ممکن است در گوشه دیگر مصرف شود. ما از حیث تراز بودن مصرف و تولید در خراسان رضوی شرایط نسبتا مناسبی داریم، اما به دلیل سراسری بودن شبکه، برنامههای وزارت نیرو و شرکت توانیر برای مدیریت خاموشیها، عملا به صورت ملی و کلان برنامهریزی میشود و نه صرفا به صورت استانی. بنابراین، درست است که ما تولید برق را افزایش میدهیم، اما در نهایت مدیریت این شبکه بر عهده وزارت نیرو است و تصمیمگیریهای کلان در آن سطح انجام میشود.
وی با تأکید بر اینکه سرمایهگذاری در حوزه تجدیدپذیرها میتواند یکی از ابزارهای کلیدی برای کاهش خاموشیها باشد، افزود: نوع قراردادهایی که طی چند سال اخیر پیشبینی شده، میتواند به رفع خاموشیهای بهصورت نقطهای کمک کند. به طور مثال، در حوزه کشاورزی، اگر کشاورزان قراردادی با «ساتبا» امضا کنند و حدود ۸۰ درصد از میزان مصرف خود را از طریق احداث نیروگاههای خورشیدی تأمین کنند، در واقع از قطع برق معاف خواهند شد. صنایع نیز میتوانند به همین نسبت عمل کنند. همچنین در بخش خانگی، استفاده از نیروگاههای هیبریدی که قابلیت ذخیرهسازی برق را دارند، میتواند بسیار مؤثر باشد؛ چراکه این سیستمها میتوانند در ساعات غیر از روز (شب) نیز از برق ذخیره شده استفاده کنند و در صورت بروز قطع برق در شبکه، این خانهها از قطع برق معاف شده یا برق پایدار خود را حفظ کنند. از این حیث، نیروگاههای خورشیدی و تجدیدپذیر پتانسیل بسیار بالایی برای کمک به پایداری دارند.
خراسان رضوی؛ پتانسیلهای متنوع از کریدور باد تا انرژی بیوگاز و هدف ۳۰۰۰ مگاوات تا سال ۱۴۰۷
مشاور عالی استاندار و مسئول پیگیری پروژههای کلان و طرحهای ویژه خراسان رضوی در پاسخ به این پرسش که برای تبدیل شدن استان به الگوی برق پاک، اولویت با توسعه نیروگاههای بادی است یا خورشیدی؟، خاطرنشان کرد: ما در هر دو بخش، سرزمین خراسان را به عنوان منطقهای بسیار مستعد میشناسیم. از دیرباز تاکنون، ما شاهد وجود کریدور بادی سنگان-خواف بودهایم که در سطح جهانی شناخته شده و راندمان بسیار بالایی دارد. شواهد تاریخی همچون آثار باستانی نشتیفان و مناطق جنوب خراسان، نشاندهنده این واقعیت است که مسئله باد در این منطقه از گذشتهها جدی بوده است. از سوی دیگر، سطح تابش آفتاب در خراسان نیز بسیار بالا و برای سرمایهگذاری در حوزه نیروگاههای خورشیدی بسیار مطلوب است.
وی با اشاره به تنوع منابع انرژی در استان افزود: ما علاوه بر دو بخش باد و خورشید، پروژههای مربوط به نیروگاههای بیوگاز را نیز در دستور کار داریم؛ نیروگاههایی که میتوانند با استفاده از کود حیوانی یا زباله، برق تولید کنند. در همین راستا، شهرداری مشهد نیز به عنوان یک شهرداری پیشرو در این حوزه عمل میکند و انتظار میرود طی هفتههای آینده، تفاهمنامهای برای احداث یک مجموعه بزرگ زبالهسوز در مشهد با سازمان انرژیهای تجدیدپذیر به امضا برسد. همچنین در بخش کشاورزی و دامداری، طرحهایی را برای دامداران در نظر گرفتهایم تا بتوانند از فضولات حیوانی برای تولید برق استفاده کنند. بنابراین، روشهای تأمین و تولید برق تجدیدپذیر در استان بسیار متنوع است.
مشاور عالی استاندار خراسان رضوی با ترسیم چشمانداز آینده انرژی در استان گفت: اگرچه مزیت جدی خراسان در بخش باد و خورشید است و ما برای هر دو برنامه داریم، اما هدف اصلی ما این است که طی دو سال آینده، یعنی تا سال ۱۴۰۷، بتوانیم ظرفیت تولید برق از منابع تجدیدپذیر و پاک را به حدود ۳۰۰۰ مگاوات برسانیم. نکته حائز اهمیت این است که ما هماکنون چندین برابر این ظرفیت، پروانههای احداث برای سرمایهگذاری صادر کردهایم که احتمالا مجموع آنها از ۱۰ هزار مگاوات نیز فراتر میرود. هرچند ممکن است برخی از این مجموعهها توان پیگیری پروژههای خود را نداشته باشند، اما برنامه استراتژیک ما این است که حداقل ۳۰۰۰ مگاوات را از مجموع انواع نیروگاهها محقق کنیم و امیدواریم با پروژههای در حال اجرا و زمانبندیهای موجود، به این هدف دست یابیم.
بررسی ابزارهای تسهیلگری و مشوقهای دولتی؛ از اصلاح آییننامهها تا خط اعتباری ۵ میلیارد دلار
وی با اشاره به تسهیلات یا مشوقهای ویژه برای جذب سرمایهگذار، اظهار کرد: دولت در دو مقطع زمانی، آییننامه رفع موانع احداث نیروگاههای تجدیدپذیر را به تصویب رسانده است؛ نخست در سال ۱۴۰۲ و در نسخه جدید یا ویرایش جدید این آییننامه که در خرداد ماه ۱۴۰۵ (یعنی حدودا یک ماه پیش) به تصویب هیئت دولت رسید و ابلاغ شد. در این ویرایش جدید، مشوقها و ابزارهای تسهیلگری بسیار گستردهتری برای سرعت بخشیدن به احداث نیروگاههای تجدیدپذیر ایجاد شده است. علاوه بر این، در قانون برنامه هفتم توسعه نیز ظرفیتهای قانونی بیشتری برای این حوزه پیشبینی شده است. در واقع، اگر امروز شاهد هستیم که ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر در کل کشور طی یک سال اخیر بیش از چهار برابر شده است، یکی از دلایل اصلی آن بازگشت به این زیرساختهای قانونی و تسهیلاتی است که ایجاد شده است.
مشاور عالی استاندار و مسئول پیگیری پروژههای کلان و طرحهای ویژه خراسان رضوی در تشریح جزئیات این تسهیلات افزود: این مشوقها را میتوان در چند بخش دستهبندی کرد؛ بخشی از آنها مربوط به تامین زمین توسط دولت برای سرمایهگذاران است، بخشی دیگر مربوط به تسهیل در روند صدور مجوزهای قانونی است و بخش مهم دیگری نیز به ابزارهای تامین مالی اختصاص دارد. در این راستا، صندوق توسعه ملی نیز تسهیلاتی را پیشبینی کرده است. نکته بسیار کلیدی این است که در قانون آییننامه رفع موانع احداث نیروگاههای تجدیدپذیر، یک خط اعتباری پنج میلیارد دلاری برای این موضوع مصوب شده است که انتظار میرود طی چند سال پیش رو کارسازی شده و سرمایهگذاران بتوانند از آن بهرهمند شوند. همچنین، این مشوقها برای گروههای مختلف، متفاوت طراحی شده است؛ به طور مثال، اخیرا تسهیلات ویژهای برای نیروگاههای خورشیدی خانگی پیشبینی شده است که به هر نیروگاه پنج کیلوواتی خانگی، حدود ۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات بانکی اعطا میشود. هرچند ممکن است این ظرفیتها نامحدود نباشد، اما برای کسانی که شرایط احداث در محل منزل خود را دارند، این میزان تسهیلات میتواند حدود ۵۰ درصد هزینهها را پوشش دهد، در حالی که این مبلغ تقریبا معادل ۶۰ درصد هزینه کل یک نیروگاه پنج کیلوواتی است.
خدائی تاکید کرد: البته باید اشاره کرد که به دلیل جذابیتهای اقتصادی بالای این حوزه، بسیاری از سرمایهگذاران بدون استفاده از تسهیلات بانکی و صرفا با بهرهگیری از زمین و شبکهای که دولت در اختیارشان قرار میدهد و همچنین با استفاده از مجوزهای صادر شده، اقدام به احداث نیروگاه در مقیاسهای بسیار بزرگتر کردهاند. مجموع این ابزارها باعث شده است که سرعت احداث نیروگاههای تجدیدپذیر نسبت به سالهای گذشته بسیار بیشتر شده که نتایج آن را هم در سطح کشور و هم در استان خراسان رضوی مشاهده میکنیم. به پاس همین تسهیلگری در فرآیندها و سرعت در احداث نیروگاهها، از استاندار خراسان رضوی، در هفتمین دوره جایزه ملی انرژیهای تجدیدپذیر در برج میلاد تقدیر شد که این افتخاری برای استان ماست.
انتهای پیام
