به گزارش ایسنا، دکتر شاهین آخوندزاده، در مراسم رونمایی از داروی «سیترولیز-K» در بیمارستان لبافی نژاد با اشاره به بازدید اخیر خود از استان سیستان و بلوچستان گفت: هفته گذشته به مناسبت هفته دولت به استان سیستان و بلوچستان سفر کردم و از۴ تا۵ شهر این منطقه از جمله خاش، سراوان و چابهار بازدید داشتم. برداشت من از این سفر این بود که در سراسر استان، عملیات جادهسازی با سرعت در حال انجام است. من حدود ۱۰ سال پیش نیز به این منطقه سفر کرده و شهرهای مختلف آن را دیده بودم، اما اکنون شاهد احداث و توسعه بیمارستانها در این مناطق هستیم. بهطور مشخص، بیمارستان ایرانمهر سراوان از نظر زیبایی یکی از زیباترین بیمارستانهای کشور است.
آخوندزاده ادامه داد: این موضوع نشان میدهد که با وجود فشارها و مشکلات، عملیات عمرانی و روند پیشرفت کشور ادامه دارد. جوانان ما باید این واقعیتها را ببینند تا اعتماد به نفس آنها افزایش یابد و بدانند که کشور و مردم ایران زنده هستند و تلاش برای توسعه همچنان ادامه دارد.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به انتقادهایی که گاهی نسبت به عملکرد دانشگاهها مطرح میشود، گفت: گاهی دانشگاهیان را زیر سؤال میبریم و میپرسیم دانشگاه چه کاری انجام داده است، اما بسیاری از دانشگاههای علوم پزشکی کشور در حال حاضر دانشگاههای نسل سوم هستند. البته همه دانشگاهها در یک سطح نیستند و دانشگاهها و دانشکدههای کوچکتری نیز داریم که ممکن است هنوز ارتباط مؤثری با صنعت برقرار نکرده باشند و نتوانسته باشند منابع مالی خود را از صنعت جذب کنند.
آخوندزاده با بیان اینکه تعریف دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی این است که هر دانشگاه باید در حوزه جغرافیایی و جمعیتی تحت پوشش خود اثرگذار باشد و خیر و منفعت آن به مردم همان منطقه برسد، اظهار کرد: به همین دلیل، وقتی دکتر بصیری ربیس پژوهشکده بیماریهای کلیوی درباره تدوین و بومیسازی راهنماهای بالینی بیماریهای مختلف از جمله بیماریهای پروستات در کشور صحبت میکند، این همان چیزی است که میتوان آن را از مصادیق دانشگاه نسل چهارم دانست.
وی ادامه داد: حتی یک دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی کوچک مانند دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر نیز میتواند درجاتی از دانشگاه نسل چهارم را داشته باشد، اگرچه ممکن است هنوز بهطور کامل در این مسیر قرار نگرفته باشد.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به اهمیت تعاملات علمی و مطالعاتی بینالمللی گفت: امروز موضوع تعاملات علمی و مطالعاتی بینالمللی در کشور مطرح است. در یک دانشگاه خوب، بسیاری از ایدهها و روشها میتواند از تجربه دانشگاههای دیگر کشورها گرفته شود. برای مثال، ممکن است فردی ایده یک کلینیک را از یک دانشگاه در آمریکا بگیرد و آن را در کشور خود ایجاد کند.
وی افزود: علم به این معناست که انسان باید برای یادگیری به سراغ تجربیات دیگران برود. حتی میتوانیم کارهای خوب کشورهای رقیب یا دشمن را یاد بگیریم و آنها را متناسب با شرایط کشور خودمان به کار بگیریم. بدون همکاری بینالمللی نمیتوانیم در مسیر درست علمی حرکت کنیم.
سهم محققان ایرانی در تولید علم جهان
آخوندزاده با اشاره به سهم مقالات دارای همکاری بینالمللی در تولیدات علمی کشورها گفت: اگر درصد مقالات حاصل از همکاریهای بینالمللی را بررسی کنیم، میبینیم که در دهه ۹۰ و حتی اواخر دهه ۸۰ میلادی، همکاریهای بینالمللی علمی خوبی داشتیم.
وی با طرح این سوال که چرا در آن دوره همکاریهای بینالمللی تا این اندازه گسترده بود،. بخشی از این موضوع را به دلیل اعزام تعداد زیادی از اعضای هیأت علمی دانشگاههای کشور برای تحصیل به خارج از کشور عنوان کرد و یاداور شد: این افراد در کشورهای مختلف مانند انگلیس، استرالیا، آمریکا و کانادا دورههای دکتری، فلوشیپ یا تخصص خود را گذراندند و پس از بازگشت نیز برای مدت طولانی با استادان و دانشگاههایی که در آنها تحصیل کرده بودند، ارتباط علمی داشتند.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت ادامه داد: پس از آن دوره، شاهد افت همکاریهای بینالمللی بودیم و بخشی از آنچه امروز بهعنوان همکاری بینالمللی معرفی میشود، در واقع همکاری واقعی نیست و ممکن است جنبه صوری داشته باشد. برای مثال، ممکن است دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد یک مقاله مروری نظاممند یا فراتحلیل بنویسد و برای افزایش شانس انتشار مقاله، نام چند استاد خارجی را نیز بهعنوان همکار در مقاله قرار دهد، در حالی که آن استادان نقش واقعی در انجام پژوهش نداشتهاند.
معاون تحقیقات وزارت بهداشت با بیان اینکه باید بپذیریم که بخش قابل توجهی از این موارد، همکاری بینالمللی واقعی نیست،تأکید کرد: ما باید همکاریهای بینالمللی واقعی را توسعه دهیم و ارتباطات علمی میان پژوهشگران و دانشگاههای کشور با مراکز علمی معتبر جهان را گسترش دهیم.
۵ کشور صدرنشین در همکاریهای بین المللی
وی با اشاره به کشورهای دارای بیشترین سهم مقالات حاصل از همکاریهای بینالمللی گفت: در میان پنج کشور نخست جهان از نظر تعداد مقالات نمایهشده در اسکوپوس که حاصل همکاریهای بینالمللی هستند، کشورهایی مانند انگلیس، آلمان، آمریکا، چین و هند قرار دارند.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت افزود: در کشورهای منطقه نیز تفاوتهایی در میزان همکاریهای بینالمللی مشاهده میشود و عربستان سعودی، مصر، عراق، ایران و ترکیه در این زمینه شرایط متفاوتی دارند.
وی با اشاره به وضعیت عربستان سعودی در همکاریهای علمی بینالمللی گفت: در عربستان سعودی، بخش قابل توجهی از تولیدات علمی با همکاری دانشگاههای معتبر جهان انجام میشود و دانشگاههای این کشور با مراکزی مانند دانشگاه ملی سنگاپور، مؤسسه کارولینسکا، دانشگاه آکسفورد، دانشگاه تورنتو و دانشگاه هاروارد همکاری دارند.
آخوندزاده با اشاره به تأثیر همکاریهای بینالمللی بر کیفیت پژوهش خاطر نشان کرد: بررسیها نشان میدهد همکاریهای بینالمللی میتواند تأثیر مثبتی بر کیفیت پژوهش داشته باشد. برای نمونه، در انگلیس که دانشگاههای قدیمی و ریشهداری دارد، همکاریهای بینالمللی در ارتقای کیفیت پژوهش نقش داشته است و حتی این کشور نیز از همکاریهای بینالمللی برای افزایش کیفیت تحقیقات خود استفاده میکند.
وی افزود: در مورد عربستان سعودی نیز تأثیر همکاریهای بینالمللی بر کیفیت پژوهش قابل توجه است و این کشور توانسته است با توسعه چنین همکاریهایی جایگاه خود را در برخی شاخصهای علمی ارتقا دهد.
مزایای همکاریهای بینالمللی علمی
آخوندزاده با تأکید بر اهمیت همکاریهای بینالمللی در پژوهش گفت: همکاریهای بینالمللی باعث میشود خطاهای مطالعات کاهش یابد؛ چراکه در مطالعات بینالمللی معمولا حجم نمونه افزایش پیدا میکند، دقت مطالعه بالاتر میرود و شانس انتشار مقاله نیز افزایش مییابد.
وی افزود: همکاریهای بینالمللی همچنین موجب افزایش استنادات علمی میشود و میتواند باعث شود پژوهش انجامشده در سطح جهانی بازتاب و برد بیشتری داشته باشد.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به نحوه تأمین منابع مالی پژوهش در کشورهای مختلف اظهار کرد: حتی کشوری مانند آمریکا بخش قابل توجهی از منابع مالی پژوهش خود را از خارج از کشور و از اتحادیه اروپا دریافت میکند و این موضوع نشان میدهد که تأمین مالی پژوهش نیز میتواند در چارچوب تعاملات و همکاریهای بینالمللی انجام شود.
وی ادامه داد: برای مثال، در مورد دانشگاه ملک عبدالعزیز عربستان سعودی نیز میبینیم که بخشی از منابع مالی یا همکاریهای پژوهشی از کشورهای مختلف تأمین میشود و در این همکاریها کشورهای مختلفی از جمله چین، هند و پاکستان مشارکت دارند. ممکن است سهم هر کشور متفاوت باشد، اما اصل مهم، وجود تعامل و همکاری است.
آخوندزاده با اشاره به وضعیت همکاریهای علمی و تأمین مالی پژوهش در برخی کشورها گفت: حتی دانشگاههای رژیم صهیونیستی نیز از نقاط مختلف جهان منابع مالی پژوهش دریافت میکنند، در حالی که در دانشگاه علوم پزشکی تهران، عمده منابع مالی پژوهش از داخل کشور تأمین میشود.
وی افزود: ما تا حدی از منابع مالی بینالمللی محروم هستیم که بخشی از این مشکل به تحریمهای علمی بازمیگردد، اما بخشی دیگر نیز به خود ما مربوط است؛ چراکه گاهی دستورالعملها و سازوکارهای داخلی را بهگونهای تنظیم میکنیم که امکان تعاملات بینالمللی را محدود میکند و باید در این زمینه بهصورت جدی و عاجل فکر کنیم.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت در جمعبندی سخنان خود گفت: دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، هم بهعنوان یک دانشگاه نسل سوم و هم در مسیر حرکت به سمت دانشگاه نسل چهارم، میتواند الگوی خوبی برای دانشگاههای علوم پزشکی کشور باشد. یکی از دلایل این موضوع، ارتباط میان بخشهای مختلف دانشگاه است؛ بهگونهای که شاهد ارتباط میان بخشهای کاملاً بالینی و دانشکده داروسازی هستیم و این ارتباط میتواند زمینهساز توسعه فعالیتهای پژوهشی و تولید محصولات مورد نیاز جامعه باشد.
آخوندزاده ابراز امیدواری کرد که این الگو در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تداوم پیدا کند و گفت: امیدواریم این تجربه و نمونه به سایر دانشگاههای علوم پزشکی کشور نیز تسری پیدا کند.
انتهای پیام
