محمد پذیرا در گفت‌وگو با ایسنا درباره تأثیر افزایش دمای هوا بر بارش‌های پاییزی در مناطق مرتفع مشهد، اظهار کرد: افزایش دمای هوا حتی به اندازه ۲ درجه سانتی‌گراد می‌تواند آثار هیدرولوژیکی و اقلیمی محسوسی به همراه داشته باشد و یکی از مهم‌ترین پیامدهای آن، تغییر فاز بارش از جامد به مایع است.
وی ادامه داد: در اوایل تا اواسط پاییز، افزایش دما و بالا رفتن خط انجماد می‌تواند باعث شود در ارتفاعات بینالود و خلج، بخشی از بارش‌هایی که در شرایط سردتر به صورت برف می‌بارند، به شکل باران ظاهر شوند. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بارش برف، آب را به صورت تدریجی در طبیعت ذخیره می‌کند و با ذوب شدن تدریجی در ماه‌های بعد، امکان نفوذ آب به خاک و تغذیه منابع آبی را فراهم می‌کند، در حالی که بارش باران مستقیماً به روان‌آب تبدیل می‌شود.
رئیس اداره محیط زیست، سلامت و ایمنی شهرداری مشهد با اشاره به افزایش احتمال روان‌آب‌های ناگهانی در پی بارش باران، بیان کرد: زمانی که بارش به جای برف به صورت باران اتفاق می‌افتد، امکان ذخیره تدریجی آب کاهش پیدا می‌کند و بخشی از این آب بلافاصله به روان‌آب سطحی تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، حجم آب ورودی به شبکه هدایت آب‌های سطحی شهر نیز می‌تواند افزایش پیدا کند.
پذیرا یکی دیگر از پیامدهای گرم‌تر شدن هوا را کاهش حجم مفید نزولات برای ذخیره‌سازی بلندمدت دانست و گفت: پوشش برفی در ارتفاعات، یکی از منابع مهم تغذیه تدریجی سفره‌های آب زیرزمینی و منابع آبی در فصل بهار محسوب می‌شود. بنابراین، گرمایش پاییزی می‌تواند با کاهش ماندگاری پوشش برف، بر روند ذخیره و آزادسازی تدریجی آب اثر بگذارد.
وی با اشاره به تأثیر الگوهای جوی بر وزش باد و پدیده گردوغبار، خاطرنشان کرد: پدیده ال‌نینو با ایجاد تغییراتی در الگوهای گردش عمومی جو می‌تواند آثار مختلفی بر شرایط جوی داشته باشد و در کنار تغییرات بارشی، بر وضعیت وزش باد و ناپایداری‌های جوی نیز اثرگذار باشد. افزایش فعالیت امواج کوتاه‌مدت جوی و ناپایداری‌های همرفتی می‌تواند زمینه را برای شکل‌گیری تندبادهای لحظه‌ای و سامانه‌ای، به‌ویژه پیش از ورود جبهه‌های بارشی فراهم کند.
فعالیت کانون‌های گردوغبار در شمال شرق به دلیل جابه‌جایی توده‌های هوای ناپایدار در اوایل پاییز
رئیس اداره محیط زیست، سلامت و ایمنی شهرداری مشهد درباره احتمال بروز گردوغبار در مشهد طی ماه‌های ابتدایی پاییز، اضافه کرد: در اوایل پاییز، پیش از آنکه سامانه‌های بارشی مستقر شوند و خاک رطوبت لازم را به دست آورد، جابه‌جایی توده‌های هوای ناپایدار و وزش بادهای شدید می‌تواند کانون‌های گردوغبار در شمال شرق منطقه را فعال کند.
پذیرا با اشاره به کانون‌های گردوغبار منطقه، بیان کرد: کانون‌هایی مانند قره‌قوم ترکمنستان و دشت سرخس می‌توانند در صورت فراهم شدن شرایط جوی، در جابه‌جایی توده‌های گردوغبار نقش داشته باشند و در برخی مقاطع موجب کاهش کیفیت هوای مشهد شوند.
وی با بیان اینکه شرایط گردوغبار می‌تواند در طول فصل پاییز تغییر کند، خاطرنشان کرد: با تثبیت بارش‌ها در آبان‌ماه و افزایش رطوبت خاک، انتظار می‌رود پدیده‌های گردوغبار محلی کاهش پیدا کند، هرچند ناپایداری‌های موضعی همچنان می‌توانند در برخی مقاطع زمینه‌ساز وقوع طوفان‌های غبار کوتاه‌مدت شوند. بنابراین، افزایش دمای هوا تنها به تغییر عدد دما محدود نمی‌شود و می‌تواند در تعامل با سایر عوامل جوی، بر نوع بارش، میزان روان‌آب، ذخیره طبیعی آب، وزش باد و کیفیت هوای مشهد اثرگذار باشد.
رئیس اداره محیط زیست، سلامت و ایمنی شهرداری مشهد تصریح کرد: بررسی همزمان دما، نوع بارش، وضعیت رطوبت خاک، سرعت و جهت باد و شرایط کانون‌های گردوغبار برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت محیط زیست و کیفیت هوای مشهد در فصل پاییز اهمیت دارد.
انتهای پیام
