کاخ سلیمانیه کرج بنایی تاریخی در محله مصباح و در محوطه دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران است که به مناسبت روز کرج از ۱۳ تا ۲۰ مهر برای بازدید رایگان عموم به طور موقت باز بود و پس از آن دوباره بسته شد.
کاخ سلیمانیه از یادگارهای دوره فتحعلی‌شاه قاجار است که بین سال‌های ۱۲۲۴ تا ۱۲۲۷ هجری قمری به دستور او و به دست صدر اصفهانی، از معماران مشهور آن دوره، در ییلاق خوش‌آب‌وهوای کرج ساخته شد و بعدها به نام پسر فتحعلی‌شاه، سلیمان، نام گرفت. از ویژگی‌های شاخص این بنا، دو دیوارنگاره در تالار مرکزی آن است؛ یکی تنها تصویر از آغامحمدخان بنیانگذار سلسله قاجار به همراه سران ایل قجر و دیگری تصویری از فتحعلی‌شاه بر تخت در میان فرزندانش که هر دو اثر عبدالله‌خان نقاش، از هنرمندان دوره قاجار، است.
استقبال پرشور مردم از کاخ سلیمانیه نشان می دهد بازگشایی مستمر این کاخ علاوه بر اینکه می‌تواند مقصدی برای گردشگران و همچنین معرفی میراث کرج باشد. درآمدزایی برای اقدامات مرمتی و حفاظت هر چه بیشتر از مجموعه را نیز به دنبال دارد. اما بازگشایی مستمر این کاخ بنابر گفته کارشناسان و مسئولان این حوزه نیاز به فراهم ساختن زیرساخت های فنی و نیروی انسانی و هم‌افزایی مسئولان شهری برای معرفی بیشتر مجموعه دارد.
بازگشایی کاخ سلیمانیه اقدامی ارزشمند برای کرج
یکی از بازدیدکنندگان که ۳۷ سال است در محله مصباح زندگی می‌کند، در گفتگو با ایسنا می‌گوید: از طریق کانال خبری محله از بازگشایی کاخ مطلع شد و تصمیم گرفت برای بازدید به کاخ برود.
او با ابراز خوشحالی از بازشدن درهای کاخ حتی برای چند روز می‌گوید: بازگشایی رایگان کاخ به مناسبت روز کرج اقدام بسیار خوبی بود، اما امیدوارم این امکان به همین مناسبت‌ها محدود نشود و مردم در دیگر روزهای سال هم بتوانند از این مجموعه بازدید کنند.
نوروزی با تأکید بر ظرفیت تاریخی و گردشگری این بنا می‌افزاید: به نظرم اگر کاخ در طول سال باز باشد و حتی برای ورود آن بلیت فروخته شود، باز هم مردم استقبال می‌کنند. در زندگی پرمشغله شهری، همین فضاهای تاریخی می‌توانند محیطی آرامش‌بخش برای مردم باشند. از طرف دیگر، بازدید از این بنا فرصتی برای آشنایی بیشتر با تاریخ کرج و رویدادهای مرتبط با آن فراهم می‌کند.
او همچنین حضور راهنمایان گردشگری و ارائه توضیحات درباره مجموعه را از نکات مثبت بازدیدداز این کاخ عنوان کرد.
نیاز به معرفی موثرتر ظرفیت گردشگری کاخ سلیمانیه
یکی دیگر از بازدیدکنندگان کاخ سلیمانیه کرج، با اشاره به ظرفیت‌های مغفول‌مانده گردشگری این بنای تاریخی می‌گوید: من بعد از سال‌ها زندگی در کرج، برای نخستین بار متوجه شدم که چنین کاخی در دل بافت شهری وجود دارد. به نظرم همین موضوع نشان می‌دهد که اطلاع‌رسانی درباره ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری کرج نیاز به ارتقا و چندمنظوره شدن دارد تا تمام اقشار را شامل شود.
زهرا هاجری با اشاره به اینکه وجود تعداد زیاد بازدیدکنندگان نشان داد اگر اطلاع‌رسانی‌ها متناسب با شرایط امروز و ظرفیت شبکه‌های اجتماعی باشد با استقبال گسترده مردم همراه می‌شود، می‌افزاید: استقبال خوب مردم، به‌ویژه در ساعات ابتدایی صبح روز جمعه، واقعاً قابل توجه بود. از کودکان و جوانان گرفته تا افراد مسن و از گروه‌های مختلف اجتماعی، همه برای بازدید آمده بودند.
وی ادامه داد: این حضور پرشور نشان داد که ظرفیت و علاقه لازم در مردم برای بازدید از چنین بناهایی وجود دارد و می توان از این ظرفیت به بهترین نحو استفاده شود. به عنوان مثال برگزاری رویدادهای مختلف در هم افزایی با دیگر دستگاه ها و یا برگزاری اردوهای مدارس می تواند به معرفی هر چه بیشتر این اثر کمک کند.
تقاضای باز بودن مستمر کاخ سلیمانیه
یکی دیگر از بازدیدکنندگان، که در نزدیکی کاخ سلیمانیه زندگی می کند با اشاره به استقبال مردم از بازگشایی کاخ نیاز به باز بودن مستمر این کاخ را در کنار معرفی آن موضوعی قابل تأمل عنوان کرده و می‌گوید: کاخ سلیمانیه به‌طور معمول برای بازدید عموم باز نیست و پس از سال‌ها بسته بودن در چند سال اخیر مقاطعی به صورت دوره‌ای آن هم بیشتر مطابق زمان کاری ادارات باز بود و دوباره پس از مدتی بسته شده است و بسیاری از مردم حتی نمی‌دانند چنین بنایی در کرج وجود دارد.
او با اشاره به اینکه از طریق صفحات اجتماعی مرتبط با کرج و بلاگرهای محلی از بازگشایی کاخ مطلع شده است، ادامه می‌دهد: وقتی صفحات شبکه های اجتماعی درباره این کاخ اطلاع‌رسانی کردند، مردم خیلی سریع استقبال کردند. کافی است نظرات کاربران را بخوانید؛ خیلی‌ها نوشته بودند که تازه متوجه شده‌اند چنین کاخی در کرج وجود دارد و حالا می‌خواهند برای بازدید بروند.
این بازدیدکننده با مقایسه کاخ سلیمانیه با مجموعه‌های تاریخی شناخته‌شده تهران، از جمله کاخ نیاوران، سعدآباد و گلستان، معتقد است کاخ سلیمانیه نیز می‌تواند به یکی از جاذبه‌های شناخته‌شده کرج تبدیل شود؛ به شرط آنکه امکان بازدید عمومی به صورت مستمر فراهم و این بنای تاریخی به شکل مؤثرتری معرفی شود.
صحبت‌های بازدیدکنندگان و استقبال مردم از بازگشایی کاخ سلیمانیه، نشان می‌دهد که این بنای تاریخی ظرفیت بسیاری برای حضور در زندگی فرهنگی و گردشگری شهر دارد. با برنامه‌ریزی برای باز بودن مستمر درب کاخ سلیمانیه، استفاده از ظرفیت رسانه‌های اجتماعی و ارائه خدماتی چون راهنمای گردشگری، می‌توان زمینه آشنایی بیشتر شهروندان با این اثر تاریخی را فراهم کرد.
استقبال گسترده مردم از کاخ سلیمانیه کرج
مسئول کاخ سلیمانیه کرج گفت: استقبال مردم از این بنای تاریخی در ایام بازگشایی به مناسبت روز ملی کرج بسیار گسترده بود.
نرگس اکبری در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: اطلاع‌رسانی از طریق خبرگزاری‌های رسمی، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی نقش مؤثری در افزایش بازدیدکنندگان کاخ سلیمانیه داشت. همچنین بازدید مدارس و مراکز آموزشی از این مجموعه، فرصتی برای معرفی تاریخ و فرهنگ کرج به نسل‌های مختلف فراهم کرد.
وی با اشاره به ادامه مرمت حوض جنوبی و تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز افزود: بازگشایی مستمر کاخ سلیمانیه و تبدیل آن به موزه نقاشی دوره قاجار، مستلزم فراهم شدن زیرساخت‌های فنی و تأمین نیروی انسانی است.
مسئول کاخ سلیمانیه با تأکید بر ظرفیت گردشگری این بنای تاریخی گفت: برگزاری رویدادها و جشنواره‌های فرهنگی و اجرای طرح‌های درآمدزایی می‌تواند به معرفی بیشتر این اثر تاریخی، جذب گردشگر و تأمین بخشی از هزینه‌های نگهداری آن کمک کند.
بازگشایی مستمر کاخ سلیمانیه کرج نیازمند تأمین زیرساخت‌های فنی و نیروی انسانی
کارشناس میراث فرهنگی البرز تأمین زیرساخت های فنی و نیروی انسانی را از الزامات بازگشایی مستمر کاخ تاریخی سلیمانیه دانست و گفت: این کاخ ظرفیت تبدیل شدن به موزه نقاشی دوره قاجار و جذب روزانه چند هزار بازدیدکننده را دارد.
فرزان احمدنژاد در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: کاخ سلیمانیه از بناهای شاخص دوره قاجار در کرج و اثری منحصربه‌فرد در تاریخ معماری ایران است. این بنا به معماری محمدحسین‌خان نظام الدوله معروف به صدر اصفهانی، که همان معمار عمارت بادگیر کاخ گلستان است، ساخته شده و از ویژگی‌های آن، ساخت عمارت با این ابعاد بر روی پیلوت است؛ شیوه‌ای که نمونه‌ای پیشگام در ایران و حتی خاورمیانه و شاید جهان به شمار می‌رود.
وی افزود: نقاشی‌های دیواری کاخ سلیمانیه ارزش تاریخی ویژه‌ای دارند و تنها تصویر موجود از آغامحمدخان قاجار نیز در این بنا قرار دارد. از این رو، امیدواریم کاخ به موزه نقاشی دوره قاجار تبدیل شود و امکان بازدید عمومی از آن فراهم شود.
این کارشناس میراث فرهنگی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در محوطه کاخ گفت: حوض ضلع شمالی در کاوش‌های باستان‌شناسی دهه ۷۰ کشف و در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ بازسازی شد. حوض جنوبی نیز در سال ۱۳۹۶ شناسایی شد و امسال بازسازی آن با الگوگیری از شکل دوره قاجار در حال انجام است.
احمدنژاد با بیان اینکه مرمت‌های کاخ با اعتبارات ملی انجام شده است، تأکید کرد: اکنون برای بازگشایی مجموعه، تأمین اعتبار استانی و فراهم کردن زیرساخت‌های فنی و انسانی ضرورت دارد. برای اداره این مجموعه دست‌کم یک مدیر، سه راهنما، شش نیروی حفاظت، دو نیروی خدماتی و در صورت نیاز امین اموال لازم است؛ یعنی حدود ۱۳ تا ۱۴ نفر نیروی انسانی باید برای فعالیت آن در نظر گرفته شوند.
وی با اشاره به اینکه در ایام بازگشایی کاخ به مناسبت روز ملی کرج ، روزانه هزار تا ۱۵۰۰ نفر از کاخ بازدید کردند گفت: کاخ سلیمانیه می‌تواند به یکی از جاذبه‌های گردشگری مهم کرج تبدیل شود و با اجرای طرح‌های درآمدزایی، بخشی از هزینه‌های خود را تأمین کند. برای این مجموعه طرح‌هایی در زمینه درآمدزایی نیز در نظر دارم که با حمایت مسئولان استانی قابلیت اجرا دارند.
احمدنژاد افزود: وقتی درباره چرایی بازگشایی کاخ سلیمانیه پرسش می‌شود، باید به موانع موجود نیز توجه کرد؛ از جمله اینکه همکاری لازم برای معرفی آثار تاریخی و فراهم کردن زمینه بازدید از آن‌ها صورت نمی‌گیرد. هنوز برای معرفی برخی آثار تاریخی، از جمله کاخ سلیمانیه، اقداماتی مانند نصب تابلوهای راهنمای قهوه‌ای توسط شهرداری انجام نشده است. من شخصاً دست‌کم سه بار در این زمینه با شهرداری مکاتبه کرده‌ام و خواستار نصب تابلوهای معرفی کاخ سلیمانیه شده‌ام.
وی در پایان تأکید کرد: رونق گردشگری در استان البرز به هم‌افزایی میان دستگاه‌های مختلف، از جمله میراث فرهنگی و شهرداری، نیاز دارد. کرج ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و صنعتی فراوانی دارد و با معرفی درست این ظرفیت‌ها می‌توان زمینه توسعه گردشگری شهری و شناساندن پیشینه تاریخی این شهر را فراهم کرد.
بازگشایی رایگان کاخ به مناسبت روز کرج اقدامی ارزشمند بود، اما آنچه در میان سخنان مردم مطالبه می شود، برنامه ریزی برای باز بودن مستمر کاخ سلیمانیه است. این کاخ می‌تواند با تامین زیرساخت ها و رعایت ضوابط حفاظتی می تواند به مقصدی برای خانواده‌ها، گردشگران و علاقه‌مندان به تاریخ تبدیل شود.
انتهای پیام
