روز جهانی پوکی استخوان هر ساله ۲۰ اکتبر با هدف افزایش آگاهی درباره پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان این بیماری برگزار می‌شود. شعار این مناسبت در سال ۲۰۲۶، «استخوان‌های خود را برای تمام عمر بسازید، محافظت و تقویت کنید» است که بر اهمیت مراقبت از سلامت استخوان‌ها در تمام مراحل زندگی تاکید دارد.
پوکی استخوان زمانی ایجاد می‌شود که بدن استخوان بیشتری از دست بدهد یا نتواند به اندازه کافی بافت استخوانی جدید تولید کند. در نتیجه، استخوان‌ها ضعیف‌تر و شکننده‌تر می‌شوند و احتمال شکستگی در نواحی مانند لگن، ستون فقرات و مچ دست افزایش می‌یابد.
افزایش سن، تغییرات هورمونی به‌ویژه پس از یائسگی، کمبود کلسیم و ویتامین «دی» (D)، کم‌تحرکی، سابقه خانوادگی، وزن پایین، استعمال دخانیات و مصرف الکل از عوامل افزایش‌دهنده خطر این بیماری هستند. برخی بیماری‌ها، ازجمله آرتریت روماتوئید و پرکاری تیروئید همچنین مصرف طولانی‌مدت داروهای کورتونی نیز می‌توانند به کاهش تراکم استخوان منجر شوند.
ابن بیماری در مراحل اولیه معمولا بدون علامت است و بسیاری از افراد پس از شکستگی ناشی از یک ضربه خفیف متوجه ابتلا به آن می‌شوند. کاهش تدریجی قد، خمیدگی پشت، کمردرد مداوم و دشواری در حرکت نیز ممکن است از نشانه‌های پیشرفت بیماری یا شکستگی مهره‌ها باشند.
پیشگیری و درمان
متخصصان برای حفظ سلامت استخوان‌ها، مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم، دریافت کافی ویتامین «دی»، فعالیت بدنی منظم و تمرین‌های تقویت عضلات و تعادل را توصیه می‌کنند.
پرهیز از دخانیات و مصرف الکل نیز می‌تواند به کاهش خطر پوکی استخوان کمک کند. در افراد دارای عوامل خطر، بررسی تراکم مواد معدنی استخوان با روش سنجش تراکم استخوان می‌تواند به تشخیص زودهنگام کمک کند. درمان نیز با توجه به وضعیت بیمار ممکن است شامل دارو، اصلاح تغذیه و برنامه ورزشی متناسب با شرایط استخوان‌ها باشد.
بر اساس گزارش وب‌سایت استرلینگ هاسپیتال، افرادی که پس از زمین‌خوردن ساده دچار شکستگی می‌شوند یا عوامل خطر پوکی استخوان را دارند، بهتر است برای ارزیابی وضعیت استخوان‌های خود با پزشک مشورت کنند.
متخصصان اعلام کردند: تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم و تشخیص زودهنگام می‌تواند به حفظ سلامت استخوان‌ها و استقلال افراد در دوران سالمندی کمک کند. مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم، ازجمله شیر، ماست، پنیر، کنجد، بادام و سبزیجات دارای برگ‌سبز، به حفظ استحکام استخوان‌ها کمک می‌کند.
ویتامین «دی» نیز برای جذب کلسیم ضروری است و می‌توان آن را از طریق برخی مواد غذایی، غذاهای غنی‌شده و قرار گرفتن ایمن در معرض نور خورشید دریافت کرد. پیاده‌روی، تمرین‌های تحمل وزن، فعالیت‌های تقویت عضلات و تمرین‌های تعادل از دیگر راهکارهای حفظ سلامت استخوان‌ها و کاهش خطر زمین‌خوردن هستند. تشخیص به‌موقع می‌تواند به کاهش خطر شکستگی، حفظ توان حرکتی و کاهش نیاز به بستری و توان‌بخشی طولانی‌مدت کمک کند.
پوکی استخوان در زنان شایع‌تر است
پوکی استخوان در زنان، به‌ویژه پس از یائسگی، شیوع بیشتری دارد با این حال، مردان نیز با خطر قابل‌توجه شکستگی‌های ناشی از ضعف استخوان روبه‌رو هستند و احتمال مرگ آنان در نخستین سال پس از شکستگی لگن بیشتر از زنان گزارش شده است.
پوکی استخوان، بیماری است که با کاهش تراکم و استحکام استخوان‌ها، احتمال شکستگی را افزایش می‌دهد. اگرچه این بیماری اغلب به‌عنوان مشکلی مرتبط با زنان شناخته می‌شود، مردان نیز به‌ویژه در سنین بالاتر در معرض ابتلا و عوارض آن قرار دارند.
بر اساس آمارهای ارائه‌شده در گزارش، حدود یک‌سوم زنان و یک‌پنجم مردان بالای ۵۰ سال در طول عمر خود دچار شکستگی ناشی از پوکی استخوان می‌شوند. همچنین، میزان شیوع این بیماری در زنان بالای ۵۰ سال حدود ۲۰ درصد و در مردان این گروه سنی حدود ۵ درصد برآورد شده است.
کاهش هورمون استروژن پس از یائسگی، روند تحلیل استخوان را در زنان تسریع می‌کند. بیشترین کاهش تراکم استخوان معمولا در پنج تا ۱۰ سال نخست پس از یائسگی رخ می‌دهد. یائسگی زودرس نیز می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
در مردان، کاهش تراکم استخوان معمولا روندی تدریجی‌تر دارد و با افزایش سن، به‌ویژه پس از ۶۰ تا ۶۵ سالگی، شدت می‌گیرد. کمبود هورمون تستوسترون و برخی درمان‌های سرطان پروستات نیز می‌توانند خطر پوکی استخوان را افزایش دهند. در زنان، یائسگی زودرس و جثه کوچک‌تر اهمیت بیشتری دارند و در مردان نیز کمبود تستوسترون و برخی درمان‌های هورمونی از عوامل تاثیرگذار محسوب می‌شوند.
سن بالاتر هنگام شکستگی و ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای بیشتر ازجمله عواملی هستند که می‌توانند در افزایش خطر مرگ در مردان نقش داشته باشند. همچنین، افت توانایی حرکتی پس از شکستگی ممکن است در مردان شدیدتر باشد اما این عارضه در هر دو جنس می‌تواند استقلال فرد را کاهش دهد.
بر اساس گزارش مدیکال، پوکی استخوان معمولا تا زمان بروز شکستگی علائم مشخصی ندارد، بنابراین، ارزیابی عوامل خطر و انجام آزمایش سنجش تراکم استخوان در افراد واجد شرایط می‌تواند به تشخیص زودهنگام و کاهش احتمال شکستگی کمک کند. این بیماری اگرچه در زنان شایع‌تر است نباید در مردان نادیده گرفته شود، زیرا شناسایی به‌موقع و درمان مناسب می‌تواند به حفظ سلامت استخوان‌ها، تحرک و کیفیت زندگی کمک کند.
انتهای پیام
