امامزادگان جدای از جایگاه معنوی آنها، نماد اعتقادات عمیق مردم ایران به اهل بیت رسول اعظم(ص) هستند و از این رو در دوره های مختلف توجه ویژه‌ای به آنها شده است.

گذشته از اینکه این امامزادگان، کانون‌های معنوی بوده‌اند، معماری و هنر به کار رفته در این بقاع و امزادگان، تجلی هنر و معماری در آن دیار نیز بوده است و درست از این منظر است که از هر منظری که به این بقاع متبرکه نگاه کنیم، از اهمیتی مضاعفی برخوردارند.

امامزاده علی اشرف

حضرت امامزاده علی اشرف از نوادگان حضرت امام زین العابدین(ع) است. نام شریفش علی اشرف، فرزند عمر اشرف بن امام زین العابدین (ع)، از علماء علم حدیث بوده است. وی جد اعلی مادری سید مرتضی و سید رضی(گردآورنده نهج البلاغه) است و ناصر کبیر، پادشاه دیلم و طبرستان فرزند اوست. بقعه متبرکه حضرتش در محلات خیابان امام حسین(ع) زاوقان و در غرب شهر سمنان واقع شده است.

عمر اشرف، پدر علی اشرف از روحانیون و عباد و زهاد عالیقدر بود. مادر امامزاده اشرف، ام سلمه دختر حضرت امام حسن(ع) است و از این رو امامزاده علی اشرف از طرف مادر حسنی و از طرف پدر حسینی است.

شیخ مفید درباره علی اشرف می گوید: "او فاضل جلیل، پارسا، با سخاوت و متولی صدقات حضرت رسول(ص) و حضرت علی(ع) بوده است. "

صاحب کتاب بحر الانساب در ذکر اولاد حضرت امام زین العابدین(ع) می‌نویسد: "... اما رضی و اشرف در شهر سمنان افتادند و در محلۀ زاوقان وطن ساختند و ذریات ایشان بسیار شد به القاب حسینی".

بقعه امامزاده علی اشرف

بنای بقعه شامل حرم، رواق، ایوان و صحن و گنبد است. حرم مطهر به صورت محوطه چهارگوشی است به ضلع 4.5 × 4.5 متر که در سال 64 پس از ساخت و نصب ضریح فلزی مشبک نفیس اقدام و ضمن ساخت درب چوبی بزرگ و بازسازی قبر با سنگ مرمر در قسمت جلوی درب ورودی به داخل حرم توسعه یافته نصب شده است.

در طرفین حرم دو رواق وجود دارد که رواق سمت چپ حرم را اتاقی به طول 7 متر و عرض 4 متر و رواق سمت راست مستطیل شکل که درب جدیدی نیز در ضلع شمالی آن نصب و آن را به گورستان جدید ارتباط داده است دارای طول 6 متر و عرض 3.5متر است. این رواق ها به دو گوشواره طرفین ایوان باز می شود.

در چهار گوشۀ حرم چهار تربنه و در چهار ضلع حرم چهار طاق نما دیده می‌شود که گنبد بر روی آن ساخته شده و بر وسط طاق نماهای بالای حرم پنجره‌هایی برای نورگیری تعبیه شده است.

گنبد دارای گریو کوتاه و استوانه‌ای شکل است که گنبد مخروطی کوتاهی بر روی آن استوار است. نمای خارجی گنبد را کاشی‌های فیروزه‌ای زیبایی می پوشاند.

صحن امامزاده مستطیل شکل و محل دفن اموات و شهدای گرانقدر محلات سمنان است، به همین دلیل هر هفته تعداد زیادی از زائرین و خانواده‌های معظم شهداء خصوصاً در ایام تعطیل به زیارت امامزاده علی اشرف می‌شتابند.

مدیر کل اوقاف و امور خیریه استان در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا منطقه سمنان، گفت: امور بقعه توسط هیئت امناء منتخب زیر نظر مدیریت اوقاف و امور خیریه استان سمنان اداره می‌شود.

حجت الاسلام و المسلمین عبدالله واحدی افزود: همه امامزاده‌های شهرستان سمنان دارای 5 هیئت امنا هستند که این افراد مراکز فرهنگی و قرآنی امامزاده‌ها را نیز اداره می کنند.

وی با بیان اینکه حضور گلزار شهدا باعث شده هر روزه تعداد زیادی زائر به دیدار این امامزاد�