سیمین کاظمی - عضو گروه جامعه‌شناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه‌شناسی ایران - در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اعتراضات روزهای گذشته در کشور گفت: ماجرا از جایی آغاز شد که دولت ادعا کرد درحال انجام جراحی اقتصادی است ولی گویی نه تنها به عوارض این جراحی فکر نشده بود، بلکه حتی نتوانستند درمان مناسبی هم برای زخم‌های جراحی پیدا کنند.

او افزود: دولت‌ها معمولا در شرایطی به دنبال جراحی اقتصادی هستند که کمتر به تبعات این اقدامات در جامعه فکر می‌کنند. این درحالی است که به نظر می‌رسد در ایران پیش از جراحی اقتصادی نیازمند جراحی سیاسی هستیم. 

این جامعه‌شناس با تاکید بر لزوم تغییر اولویت‌ها، اظهار کرد: وقتی در سیاست خارجی و داخلی، اولویت‌هایی وجود داشته باشد که متناسب با واقعیت‌های اجتماعی و انتظارات جامعه نیست، شرایط سخت می‌شود و بیشترِ اعتراضات مردم هم به همین دلیل بود. به عنوان مثال در سیاست خارجی مردم انتظار دارند منافع ملی بیشتر درنظر گرفته شود. از سوی دیگر مردم در سیاست داخلی انتظار دارند که فضای باز سیاسی حاکم و با فساد و رانت‌خواری برخورد شود.

ضرورت تجدیدنظر در اولویت‌گذاری‌ها

او با بیان اینکه تمرکز بر اقتصاد بدون تفکر در پیش‌زمینه‌های سیاسی، کار را سخت می‌کند، گفت: قطعا جراحی عارضه می‌دهد و خون‌ریزی خواهد داشت که این موضوع نیز جامعه را درگیر کرد چون مردم با این شرایط اقتصادی نمی‌توانند چشم‌اندازی برای خود متصور باشند. اگر قرار باشد اوضاع به گونه‌ای پیش برود که آرامش نسبی برقرار شود، باید در اولویت‌گذاری‌ها تجدیدنظر شود و در ابتدا جراحی سیاسی انجام شود. 

این جامعه‌شناس با اشاره به اینکه یکی از راه‌های دولت برای کاهش چالش‌ها و نارضایتی‌ها از جراحی اقتصادی ارائه کالابرگ‌ بوده است،‌ توضیح داد: وقتی تورم در این حد افزایش یافته است،‌ مردم می‌دانند کالابرگ یک میلیون تومانی دردی از آنها درمان نخواهد کرد. ممکن است این کالابرگ را رد نکنند اما این پذیرش هم از روی اجبار است نه اینکه به آن به عنوان یک نقطه امید نگاه کنند. 

راه‌حل چیست؟

کاظمی افزود: تاکنون شرایط به نحوی پیش رفته است که به روزگار فعلی رسیده‌ایم، اما راه‌حل این است که تغییر رفتار به صورت محسوس و ملموس شکل گیرد. از سوی دیگر شاید در حد حرف و به عنوان تئوری بیان شود که اعتراضات مردم را به رسمیت می‌شناسند ولی در عمل شاهد چنین چیزی نیستیم و باید این حرف با حمایت قانونی، جامه عمل بپوشد.

مشکلات عمیق‌تر از آن است که با قطع اینترنت برطرف شود

او با اشاره به مسئله قطعی اینترنت اظهار کرد: این که از روز پنجشنبه (۱۸دی‌ماه) تاکنون اینترنت بین‌المللی قطع است نشان می‌دهد تنها راه‌حلی که برای برون‌رفت از مشکلات به ذهن برخی مسئولان می‌رسد، ایجاد محدودیت است و واضح است که این روند نارضایتی‌های بیشتری در پی خواهد داشت. وقتی هر انسانی را از امکاناتی که می‌تواند داشته باشد محروم کنیم، خشم و نارضایتی او بیشتر می‌شود. گاهی می‌بینیم که برخی از تصمیم به قطع اینترنت استقبال می‌کنند و آن را راه حل می‌دانند، اما این کار نمی‌تواند راه‌حل رفع مشکلات کشور باشد. مشکلات ما بسیار عمیق‌تر و ریشه‌دارتر از این هستند که با قطع شدن اینترنت برطرف شوند.

نحوه برخورد درست با خشم عمومی

این جامعه‌شناس درباره نحوه برخورد با خشم عمومی جامعه، توضیح داد: حاکمیت باید مطالبات مردم را به رسمیت بشناسد و برای آن راه حل داشته باشد. دولت کمی بیشتر از یک سال است که کار خود را آغاز کرده است بنابراین از این دولت توقع می‌رود که برنامه‌های مشخص و دقیق‌تری داشته باشد. بعد از جراحی اقتصادی لازم است که به جامعه پاسخ دهند که چه راه حلی دارند. باید با مردم صداقت داشته باشند. 

او با اشاره به تغییر شکل اعتراض‌ها در سالیان اخیر، گفت: اعترضات سال‌های قبل بر دو محور اقتصادی - معیشتی و آزادی‌های فردی و مطالبات فرهنگی بوده است. از طرفی در اعتراضات سال‌های ۹۶ و ۹۸ با نارضایتی فرودستان مواجه بودیم، اما در اعتراضات امسال هم شاهد اعتراض طبقه متوسط بودیم و هم اعتراض فرودستان رخ داده است.

خشم تلنبارشده رادیکال‌تر آزاد می‌شود

کاظمی بیان کرد: در طول این سال‌ها نه به مطالبات برای باز شدن فضای سیاسی و آزادی‌های مدنی و اجتماعی پاسخ درستی داده شده است و نه حتی پاسخ روشنی به مشکلات معیشتی داشتیم که عرصه را بر مردم تنگ‌تر می‌کند، و این خشمی که روی هم تلنبار می‌شود سنگین‌تر شده و در صورت عدم پاسخگویی ممکن است به شکل رادیکال‌تری آزاد شود. 

این جامعه‌شناس و پزشک در پایان تاکید کرد: باید همین حالا به مشکلات و راه‌حل‌های پیش‌ رو فکر کنیم. 

انتهای پیام