استان ایلام با برخورداری از ذخایر معدنی قابل توجه، موقعیت مرزی ممتاز و دسترسی به بازارهای عراق، از ظرفیت‌های بالقوه‌ای برای توسعه بخش معدن برخوردار است. با این حال این ظرفیت‌ها در عمل به رونق اقتصادی و اشتغال پایدار منجر نشده و بخش عمده‌ای از معادن استان همچنان غیرفعال هستند.
ذخایری که خام می‌روند
بر اساس آمارهای رسمی، ذخایر معادن استان ایلام حدود یک میلیارد تن برآورد می‌شود و سالانه بیش از ۱۴ میلیون تن استخراج اسمی از این معادن انجام می‌شود. در استان ایلام ۱۵ نوع ماده معدنی شامل آلوویوم آهکی، بیتومین، خاک رس، سنگ آهک، سنگ گچ، شن و ماسه سیلیسی، شیل، کلسیت، مارن، سلستین، نمک سنگی و انیدریت شناسایی شده است.
احمد کرمی استاندار ایلام در این خصوص با اشاره به اینکه بخش عمده‌ای از معادن به‌صورت خام‌فروشی برداشت می‌شود، به ایسنا گفت: توجه به فرآوری می‌تواند ارزش افزوده بالاتر، اشتغال بیشتر و کمک شایان به توسعه استان به همراه داشته باشد.
وی افزود: در قانون برنامه هفتم، رشد اقتصادی ۸ درصد هدف‌گذاری شده که ۱۳ درصد آن مربوط به حوزه معدن است؛ بنابراین نباید از این ظرفیت بی‌نظیر غافل شویم.
استاندار ایلام بر ضرورت تدوین طرح جامع تفصیلی معادن و پهنه‌های معدنی توسط دستگاه‌های متولی تأکید کرد و گفت: سرمایه‌گذاری در این حوزه باید مبتنی بر مطالعه و با رویکرد حفظ محیط زیست انجام شود و لازم است برداشت از معادن همراه با برنامه‌های جایگزین نظیر جنگل‌کاری باشد تا از تخریب طبیعت جلوگیری شود.
اشتغالی که پاسخگوی انتظارات نیست
بر اساس آخرین آمارها، در حال حاضر ۵۴ فقره پروانه بهره‌برداری معتبر با ظرفیت اسمی استخراج حدود ۹ میلیون تن و اشتغال‌زایی ۴۷۰ نفر در استان فعال است. این در حالی است که تعداد پروانه‌های صنایع معدنی استان ۲۲۸ فقره شامل واحدهای تولید سیمان، گچ، آجر، شن و ماسه و آسفالت است.
عباس میرزاد معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری ایلام هم در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به چالش‌های پیش‌روی بخش معدن، گفت: مطالعات زمین‌شناسی و نقشه‌برداری در غرب کشور به‌ویژه استان ایلام به اندازه کافی انجام نشده است و نیازمند مطالعات دقیق‌تر از جمله تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی یک‌پنجاه‌هزارم در منطقه زاگرس هستیم.
وی افزود: متأسفانه نحوه استخراج معادن در استان ایلام هنوز مبتنی بر روش‌های سنتی است و باید به سمت تجهیز به فناوری‌های روز دنیا حرکت کنیم.
معارضان محلی و ماشین‌آلات فرسوده
این مسئول از مشکلات عمده بهره‌برداران معادن استان، وجود معارضان محلی و فرسودگی یا استیجاری بودن ماشین‌آلات حمل و نقل و بارگیری معادن است. بهره‌برداران انتظار دارند از سوی دولت حمایت‌هایی در قالب تسهیلات با سود پایین برای تعویض و جایگزینی ماشین‌آلات حمل و نقل ارائه شود.
میرزاد توضیح داد: مقاومت‌های محلی در برابر فعالیت معادن، علت اصلی این موضوع عدم مشارکت دادن مردم در پروژه‌های معدنی است و فعالان معدن باید در قالب مسئولیت اجتماعی، سهمی در توسعه فرهنگی و زیرساختی مناطق معدنی داشته باشند تا اعتماد مردم جلب شود.
معادنی که قفل شده‌اند
مراد یگانه فرماندار ویژه دهلران نیز چندی پیش هم با انتقاد از عملکرد شرکت‌های بزرگ دولتی گفت: با گذشت نزدیک به ۵۰ سال از پیروزی انقلاب اسلامی، متأسفانه شرکت‌های بزرگ دولتی و حاکمیتی زیرمجموعه وزارت صمت همچون ایدرو و ایمیدرو هیچ سرمایه‌گذاری کلانی در استان ایلام انجام نداده‌اند.
وی بیان کرد: سال‌ها قبل شرکت‌های دولتی به بهانه اکتشاف وارد استان شدند، اما پس از گذشت سال‌ها هیچ اقدام عملیاتی انجام نداده‌اند. این شرکت‌ها صرفاً با بلوکه‌کردن مناطق معدنی، مانع از ورود و فعالیت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی شده‌اند.
یگانه با اشاره به ظرفیت‌های معدنی دهلران تصریح کرد: شهرستان دهلران سرشار از معادن ارزشمند از جمله سلستین است که قابلیت فرآوری بالایی دارد. احداث کارخانه فرآوری سلستین در دهلران از مصوبات سفر ریاست‌جمهوری است و در حالی که زمین مورد نیاز آماده واگذاری است، نیازمند دستورات ویژه برای تسریع در روند اجرایی هستیم.
نگاه به آینده
به گزارش ایسنا، با وجود تمام چالش‌ها، ظرفیت‌های معدنی ایلام همچنان می‌تواند به موتور محرک توسعه اقتصادی استان تبدیل شود. تعداد ۳۱۱ فقره جواز تأسیس معتبر با پیشرفت فیزیکی از ۱۰ تا ۹۰ درصد در استان وجود دارد که حجم سرمایه‌گذاری مورد نیاز آن‌ها ۱۷ هزار میلیارد تومان و پیش‌بینی اشتغال ۱۶ هزار نفر است.
تحقق این ظرفیت‌ها نیازمند عزم جدی مسئولان استانی و ملی، تدوین طرح جامع معدنی، جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، تجهیز معادن به فناوری‌های نوین و رفع موانع محلی است.
در غیر این صورت، ثروت خفته در دل کوه‌های ایلام همچنان بدون بهره‌برداری باقی خواهد ماند و فرصت اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی برای مردم این استان از دست خواهد رفت.
انتهای پیام
