دکتر حسین محمدی‌فام در گفت‌وگو با ایسنا، درباره ماهیت و کارکرد مرکز فرهنگی-دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی، اظهار کرد: اگر بخواهم رسالت اصلی این مرکز را در یک کلمه بیان کنم، باید بگویم آشنا کردن دانشجویان با مقوله انقلاب اسلامی و رهبران آن است.
وی ادامه داد: جهاددانشگاهی از همان ابتدا با رویکرد فرهنگی و به عنوان نهادی که قرار بود در دانشگاه فعالیت فرهنگی انجام دهد، شکل گرفت. پس از آن، به‌تدریج پژوهش به فعالیت‌های جهاد اضافه شد و ابعاد دیگری نیز به فعالیت‌های این نهاد افزوده شد.
محمدی‌فام با اشاره به اهمیت فعالیت فرهنگی در دانشگاه‌ها گفت: در حوزه فعالیت فرهنگی، یکی از مهم‌ترین موضوعات این است که دانشجویان ما بدانند انقلاب اسلامی اساساً چه ماهیتی دارد، مبانی آن چیست، برای چه تشکیل شده و چه تفاوتی با نظام‌های دیگر دارد. همچنین باید دانشجویان با رهبران انقلاب، نگاه، سیره، اندیشه و افکار آنان آشنا شوند.
وی افزود: رسالت اصلی ما این است که دانشجویان را با اندیشه‌های امام راحل، افکار امام شهید و رهبر جدیدمان آشنا کنیم و مبانی انقلاب اسلامی را برای آنها تبیین و نهادینه کنیم. این، خلاصه‌ترین شکل مأموریت و رسالت این مرکز است.
هم‌افزایی مراکز فرهنگی تخصصی جهاددانشگاهی
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی خاطرنشان کرد: وقتی این مرکز را در کنار سایر مراکز فرهنگی تخصصی جهاددانشگاهی قرار می‌دهیم، چیدمان خوبی شکل می‌گیرد. برای مثال، جهاددانشگاهی یک مرکز تخصصی گردشگری دارد که باید در حوزه خود رسالتش را انجام دهد.
وی ادامه داد: سازمان دانشجویان نیز باید زمینه حضور دانشجویان را در معاونت فرهنگی و بدنه جهاددانشگاهی فراهم کند. سازمان انتشارات هم می‌تواند کمک کند دانشجویان به‌تدریج دست به قلم شوند، بنویسند و کتاب منتشر کنند. جشنواره‌های پایان‌نامه سال و کتاب سال دانشجویی نیز در همین راستا برگزار می‌شوند.
محمدی‌فام بیان کرد: بنابراین وقتی می‌بینیم مدیریت جهاددانشگاهی برای همه ابعاد فرهنگی مورد نیاز دانشجویان برنامه‌ریزی کرده است، یکی از این ابعاد نیز همین مرکز فرهنگی دانشجویی امام و انقلاب اسلامی است که ان‌شاءالله بتوانیم در این زمینه وظایف خود را به‌درستی انجام دهیم.
بیانیه گام دوم؛ سند سیاستی حاکم بر فعالیت‌های مرکز
وی در پاسخ به پرسشی درباره توجه ویژه مرکز در دوره جدید فعالیت خود به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی گفت: ما در مرکز فرهنگی دانشجویی امام و انقلاب اسلامی سه رسالت اصلی داریم. یکی از آنها، همان‌طور که از سال ۱۳۸۳ به بعد به‌خوبی انجام شده، آشنا کردن دانشجویان با اندیشه‌های حضرت امام خمینی(ره) است.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی افزود: جشنواره طریق جاوید یکی از معروف‌ترین جشنواره‌های ملی و بین‌المللی بوده است. اردوهای طریق جاوید و دوره‌های آموزشی طریق جاوید نیز به‌صورت مفصل در این حوزه برگزار شده و در سال‌های متمادی فعالیت‌های زیادی انجام گرفته است.
وی ادامه داد: حوزه دوم، اندیشه‌های رهبر شهید است. به دلیل اینکه ایشان در قید حیات بودند، کمتر به این موضوع پرداخته شد. طبیعی است که بعد از شهادت ایشان، باب جدیدی به روی مرکز باز می‌شود تا بتوانیم دانشجویان را با افکار، اندیشه‌ها، مبانی فکری و ابعاد شخصیتی رهبر شهیدمان، آیت‌الله خامنه‌ای(ره)، آشنا کنیم.
محمدی‌فام با اشاره به سومین مأموریت این مرکز گفت: حوزه سوم، خود انقلاب اسلامی است؛ یعنی دانشجویان باید با موضوع انقلاب اسلامی آشنا شوند.
وی تصریح کرد: بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در حقیقت یک سند سیاستی حاکم بر همه این موضوعات است. ما باید نسبت همه فعالیت‌های خود را با بیانیه گام دوم بسنجیم.
ضرورت آشنایی نسل جوان با تاریخ پیش از انقلاب
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی با اشاره به محورهای مختلف بیانیه گام دوم گفت: این بیانیه بخش‌های مختلفی دارد و اگر بخواهم یکی از مهم‌ترین بخش‌های آن را بیان کنم، باید بگویم این است که گذشته را به دانشجویان نشان دهیم.
وی افزود: ما در این حوزه ضعف داشته‌ایم و اتفاقاً شما رسانه‌ای‌ها باید به ما کمک کنید. ما در جنگ رسانه‌ای با دشمن، در برخی موارد نتوانستیم آن‌گونه که باید عمل کنیم؛ چراکه در حوزه رسانه یا کم‌کاری کرده‌ایم یا اینکه دشمن ما به دلایلی قوی‌تر عمل کرده است.
محمدی‌فام ادامه داد: بسیاری از دانشجویان امروز ما از گذشته، به‌ویژه دوران پیش از جمهوری اسلامی، کم‌خبر یا بی‌خبرند و یا اینکه با مواردی از سفیدشویی تاریخ مواجه شده‌اند؛ به تعبیر خود آقای شهید، برخی دوره پهلوی را بزک کرده‌اند.
ضرورت تبیین دستاوردهای انقلاب برای نسل جوان
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی، در ادامه گفت‌وگو اظهار کرد: یکی از آموزه‌های بیانیه گام دوم انقلاب این است که گذشته را به جوانان نشان دهیم تا بدانند در دوران پهلوی چه فضایی حاکم بوده، چه فسادهایی وجود داشته، چه وطن‌فروشی‌ها و خیانت‌هایی اتفاق افتاده و چه شرایطی بر کشور حاکم بوده است.
وی افزود: بنابراین ما باید در همه ابعاد این موضوع را مدنظر قرار دهیم. موضوع دیگر، آگاهی جوانان از موفقیت‌هایی است که در طول این چهل و چند سال اتفاق افتاده است. دشمنان ما و متأسفانه برخی افراد در داخل، ضعف‌ها را بسیار بزرگنمایی می‌کنند. البته اینکه ضعف داریم، هیچ شکی نیست و هیچ آدم عاقلی را پیدا نمی‌کنید که بگوید ما هیچ ضعفی نداریم.
محمدی‌فام ادامه داد: بحث این است که بالاخره یک لیوان آبی که کنار من و شما می‌گذارند، بخشی از آن خالی و بخشی پر است. امروز در رسانه‌ها بیشتر به بخش خالی لیوان پرداخته و آن را بزرگنمایی می‌کنند و این موضوع بیشتر در مقابل چشم همه ما، به‌ویژه نسل جوان، قرار دارد.
وی تصریح کرد: یکی از رسالت‌های ما این است که بخش پر لیوان، یعنی زحماتی را که در طول این سال‌ها کشیده شده و دستاوردهایی را که به دست آمده است، به جوانان منتقل کنیم. بخشی از این دستاوردها اتفاقاً در همین ایام جنگ دیده شد.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی گفت: برای مثال، در همین ایام جنگ شاهد بودیم که یک پل یا زیرساخت مورد هدف قرار گرفت، اما به‌سرعت بازسازی شد و مسیر دوباره برقرار شد. یا ریل راه‌آهن مورد حمله قرار گرفت و دوباره بازسازی شد. اینها مواردی است که شاید حتی در برخی کشورهای دیگر نیز با این سرعت اتفاق نیفتد.
وی افزود: در ابعاد نظامی و علمی نیز در بسیاری از حوزه‌ها واقعاً پیشرفت‌های بسیار خوبی داشته‌ایم. در خود جهاددانشگاهی نیز فعالیت‌هایی مانند پژوهشگاه رویان و بسیاری از اقدامات دیگر، واقعاً جزو افتخارات اصلی کشور محسوب می‌شوند.
محمدی‌فام با تأکید بر اینکه این دستاوردها باید برای نسل جوان تبیین شود، خاطرنشان کرد: بیانیه گام دوم به ما می‌آموزد که این دستاوردها را به جوانان منتقل کنیم تا آنها از این موضوعات مطلع باشند. حتی ابعاد اخلاقی و معنوی که در بیانیه گام دوم به آنها اشاره شده است نیز باید حتماً ضمیمه کار ما باشد.
وی بیان کرد: اگر بخواهم در یک کلام بگویم، بیانیه گام دوم انقلاب، روح حاکم بر همه فعالیت‌های ماست. این‌گونه نیست که بگوییم فقط برای بیانیه گام دوم وارد یک رویداد خاص شویم؛ بلکه ما باید بیانیه را همواره مقابل خود قرار دهیم و تلاش کنیم در ریل بیانیه گام دوم حرکت کنیم.
تلاش برای یافتن زبان ارتباطی نسل جدید دانشجویان
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی در پاسخ به پرسشی درباره روش‌های این مرکز برای تبیین اندیشه‌های امام خمینی(ره)، مبانی انقلاب و معرفی رهبران انقلاب به نسل جدید دانشجویان گفت: از روزی که مسئولیت را بر عهده گرفتم، تقریباً از خردادماه به بعد، مهم‌ترین سؤالی که مقابل من قرار داشت این بود که اساساً مقوله کار فرهنگی برای دانشجویان امروز باید به چه شکلی باشد؟
وی ادامه داد: ما حتی در محتوا نیز گاهی نیازمند بازنگری و نوآفرینی هستیم و در شیوه، قالب و روش اجرا نیز باید تغییراتی ایجاد کنیم. به‌ویژه در حوزه مربوط به انقلاب اسلامی، معارف انقلاب و آشنا کردن جوانان با رهبران انقلاب، واقعاً به خلاقیت و نوآوری و پیدا کردن زبان مخاطب نیاز داریم.
محمدی‌فام افزود: بنابراین از همان روز اول شروع کردم به برگزاری نشست‌ها و گعده‌هایی با دانشجویان. با خود دانشجویان امروزی صحبت کردیم؛ برخی از آنها دانشجویان خود من بودند، برخی دانشجویان دانشگاه علم و فرهنگ جهاددانشگاهی و برخی نیز دانشجویان دانشگاه‌های دیگر بودند و چندین نشست برگزار کردیم.
وی خاطرنشان کرد: اخیراً نیز سفری استانی داشتم و دقیقاً با همین هدف این سفر را انجام دادم. گفتم نمی‌خواهم فقط حرف بچه‌های تهران را شنیده باشم، بلکه می‌خواهم حرف دانشجویان شهرستانی را هم بشنوم. این روند همچنان ادامه دارد و در حال تکمیل آن هستیم.
برای ارتباط با نسل جدید، باید زبان آنها را شناخت
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی درباره محور گفت‌وگوهای خود با دانشجویان گفت: سؤال اصلی من از دانشجویان این است که وقتی با آنها می‌نشینم، می‌گویم من متعلق به نسل‌های قبلی هستم و در زمان ما روش‌هایی مرسوم بود که اتفاقاً جواب هم می‌داد؛ برای مثال مسابقه کتاب‌خوانی، اردوهای مختلف، برگزاری جشنواره‌ها و مواردی از این دست.
وی افزود: اما امروز دنیای شما کاملاً متفاوت است. حتی ادبیات نسل جدید و این نسل با نسل ما گاهی تفاوت دارد و باید یک مترجم داشته باشیم تا ببینیم دقیقاً چه می‌گویند و چگونه فکر می‌کنند.
محمدی‌فام تصریح کرد: در این فضا، خلاقیت و نوآوری و شناخت اتمسفر و فضای زیستی جوانان، لازمه قطعی کار ماست. باید بدانیم جوانان امروز در چه فضایی زندگی می‌کنند و از چه ابزارها و زبان‌هایی استفاده می‌کنند.
طراحی رویدادی با محوریت هوش مصنوعی برای ارتباط با جوانان
وی ادامه داد: در حال حاضر در حال بررسی این موضوع هستیم و هنوز نمی‌توانم به یک پاسخ قطعی برسم، اما برای مثال یکی از رویدادهایی که تعریف کرده‌ایم، اساس و مبنای خود را بر فضای هوش مصنوعی گذاشته است.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی گفت: به این نتیجه رسیدیم که امروز باید جوانان را حتی در حوزه امام و انقلاب، از دریچه هوش مصنوعی وارد کنیم. یک رویداد را در حال طراحی و آماده‌سازی داریم که ان‌شاءالله پس از تکمیل، از آن رونمایی و فراخوان آن را منتشر خواهیم کرد.
وی افزود: امیدواریم در همین چند ماه آینده و با لطف خدا، این رویداد را به مرحله اجرا برسانیم.
استفاده از هوش مصنوعی برای تولید محتوای فرهنگی توسط دانشجویان
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی، اظهار کرد: یکی از برنامه‌های ما این است که دانشجو با هوش مصنوعی آشنا شود و با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای ما تولید محتوا کند.
وی افزود: یکی از دانشجویان در سفر اخیرم نکته جالبی به من گفت. او می‌گفت ما نسلی هستیم که حتی اگر بخواهیم یک ریلز ساده، مثلاً یک ویدئوی ۳۰ ثانیه‌ای یا یک دقیقه‌ای را در اینستاگرام ببینیم، آن را روی سرعت دو برابر می‌گذاریم تا در مدت کوتاه‌تری ببینیم.
محمدی‌فام ادامه داد: ذهن‌های ما دیگر حوصله نشستن یک‌ساعته و خواندن کتاب‌های عمیق و طولانی را ندارد. البته این اتفاق خطاست و متأسفانه بلایی است که سر همه ما آمده است؛ فارغ از نگرش‌های سیاسی و انقلابی، همه ما، چه افرادی که انقلابی هستند و چه کسانی که اساساً در این فضاها نیستند، گرفتار این مسئله شده‌ایم.
وی تصریح کرد: البته تغییر این شرایط در اختیار ما نیست. ما با نسلی مواجه هستیم که تغییر دادن این وضعیت، حداقل از عهده یک مجموعه فرهنگی به‌تنهایی خارج است و فعالیت فرهنگی ریشه‌دار و گسترده‌ای می‌خواهد تا بتوانیم دوباره دانشجو را از فضای ۳۰ ثانیه، یک دقیقه و دو دقیقه به این سمت ببریم که باید کتاب بخواند و برای مطالعه وقت بگذارد.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی گفت: با این حال، حداقل می‌توانیم محتوایی را که تولید می‌کنیم به سمتی ببریم که جذابیت بیشتری داشته باشد؛ چراکه هدف این است که این حرف‌ها به گوش دانشجو برسد، آنها را بشنود، درباره آنها بحث کند و نظر و نقد خود را مطرح کند. در نهایت باید این مفاهیم در وجود او، قلب، ذهن و نگاهش اثر بگذارد.
وی افزود: چاره‌ای نداریم جز اینکه از روش‌های سنتی که داشته‌ایم به سمت روش‌های نوین حرکت کنیم. هنر قطعاً یکی از ابعاد کار ما خواهد بود، فضای مجازی نیز بستر اصلی فعالیت‌های ما خواهد بود و هوش مصنوعی و مسیرهای جدیدتری را که روزبه‌روز در حال پیشرفت هستند، در اولویت کار خود قرار خواهیم داد.
طریق جاوید؛ جشنواره‌ای که به شکل‌گیری مرکز امام و انقلاب کمک کرد
محمدی‌فام در پاسخ به پرسشی درباره جایگاه جشنواره طریق جاوید در عملکرد این مرکز و میزان اثرگذاری آن گفت: هدف جشنواره طریق جاوید این بوده است که جوانان با امام خمینی(ره) آشنا شوند. حتی قدیمی‌های جهاددانشگاهی می‌گویند ابتدا جشنواره طریق جاوید شکل گرفت و بعد این جشنواره آن‌قدر قوی شد که جهاددانشگاهی احساس کرد باید مرکزی برای موضوع امام خمینی(ره) ایجاد کند.
وی ادامه داد: بنابراین، به نظر می‌رسد جشنواره طریق جاوید حتی از خود مرکز امام و انقلاب اسلامی نیز قدیمی‌تر است و جشنواره بسیار اثرگذاری بوده است. من گزارش‌های این جشنواره را دیده‌ام و در سال‌هایی که در جهاددانشگاهی بودیم نیز همیشه آوازه طریق جاوید را می‌شنیدیم و مرکز امام و انقلاب اسلامی را بیش از هر چیز با طریق جاوید می‌شناختیم.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی تأکید کرد: ما اصلاً بنا نداریم که خدای ناکرده طریق جاوید را کنار بگذاریم یا ماهیت آن را تغییر دهیم، اما همان‌طور که در پاسخ به سؤال قبلی عرض کردم، قالب‌ها باید به‌روز شوند و چاره‌ای جز این نداریم.
وی افزود: تلاش می‌کنیم ماهیت اصلی و محتوای طریق جاوید سر جای خود باقی بماند. البته باید موضوع رهبر شهید نیز به آن اضافه شود، اما در شیوه اجرا، محورهایی که انتخاب می‌کنیم و بخش‌هایی که در جشنواره قرار می‌دهیم، باید مرتب به‌روز شوند.
حرکت طریق جاوید به سمت قالب‌های نوین تولید محتوا
محمدی‌فام با اشاره به تغییر شیوه‌های تولید محتوا گفت: برای مثال، تولید محتوا با هوش مصنوعی در سال‌های گذشته وجود نداشت، اما امروز باید چنین موضوعاتی به جشنواره طریق جاوید اضافه شود.
وی ادامه داد: در سال‌های گذشته ممکن بود به جوانان گفته شود از صحبت‌ها یا اشعار حضرت امام خطاطی کنند و آثار برگزیده پس از داوری، جایزه بگیرند و در قالب گالری و نمایشگاه به نمایش گذاشته شوند. اما امروز در دنیای جدید، شاید بسیاری از افراد دیگر به آن معنا دست به قلم نبرند و با استفاده از رایانه کار خود را انجام دهند.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی گفت: امروز موشن‌گرافیک، تولید انیمیشن، تولید فیلم کوتاه و قالب‌های مختلف دیگر روی میز دانشجویان و جوانان قرار دارد و آنها به این قالب‌ها علاقه‌مند هستند. حتی با استفاده از هوش مصنوعی می‌توانند بسیاری از این محتواها را تولید کنند.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین به‌تدریج جشنواره طریق جاوید را به این سمت می‌بریم؛ یعنی همان محتوای اصلی و همان رسالت اصلی حفظ شود، اما در قالب‌های جدید و نو ارائه شود.
ارزیابی فعالیت‌های فرهنگی مرکز متناسب با تغییرات نسلی
محمدی‌فام در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی فعالیت‌های مختلف مرکز از جمله تولید کتاب، فصلنامه، ویژه‌نامه، برگزاری نشست‌های تخصصی، اردوهای فرهنگی و دوره‌های دانش‌افزایی و اینکه کدام‌یک از این فعالیت‌ها با توجه به تغییرات نسلی اثرگذاری بیشتری دارند، گفت: در جهاددانشگاهی، در خود معاونت فرهنگی، یک دفتر برنامه‌ریزی وجود دارد که اساساً یکی از وظایف آن بررسی طرح‌های فرهنگی است.
وی ادامه داد: هر واحد، مرکز یا سازمان فرهنگی که طرحی برای فعالیت فرهنگی داشته باشد، آن را ارائه می‌کند و این طرح‌ها در فرآیند برنامه‌ریزی و بررسی قرار می‌گیرند.
اردوهای آموزشی؛ یکی از مؤثرترین قالب‌های ارتباط با دانشجویان
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی، درباره ارزیابی فعالیت‌های فرهنگی این مرکز اظهار کرد: در دفتر برنامه‌ریزی معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی، دوستان یک‌سری نقد و نظر نسبت به طرح‌ها دارند، آنها را بررسی و چکش‌کاری می‌کنند و پس از تصویب و اجرای طرح نیز بر روند انجام آن نظارت و آن را رصد و در نهایت ارزیابی می‌کنند.
وی افزود: دفتر نظارت و ارزیابی اساساً وظیفه‌اش همین است. تا جایی که ساختار قدیمی جهاددانشگاهی را به یاد دارم، یک بخش مسئول نظارت و ارزیابی و بخش دیگری مسئول برنامه‌ریزی بود. به هر حال، این مجموعه اساساً برای بررسی این فعالیت‌ها ایجاد شده است و داخل خود مراکز نیز چنین فرآیندی وجود دارد.
محمدی‌فام ادامه داد: بر اساس اطلاعاتی که در این مدتی که مسئولیت را بر عهده گرفته‌ام و از طریق ارتباط با دوستان در بخش‌های مختلف فرهنگی و همچنین در خود مرکز امام و انقلاب به دست آورده‌ام، یکی از فعالیت‌هایی که همچنان تأثیر و جذابیت گذشته خود را دارد، بحث اردو است.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی گفت: ما نیز در برنامه خود، اردو را به‌صورت جدی در نظر گرفته‌ایم؛ گاهی به‌صورت مستقل و گاهی با همکاری مرکز گردشگری، نهادهای بیرون از جهاددانشگاهی و نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها. همچنین با برخی واحدهای جهاددانشگاهی جلساتی داشته‌ایم تا بتوانیم یک‌سری فعالیت‌های مشترک انجام دهیم.
وی با اشاره به جذابیت سفر برای دانشجویان اظهار کرد: هنوز فضای سفر و اردو برای دانشجویان جذاب است. اتفاقاً گاهی در دنیای امروز که همه سرشان در گوشی است، اگر به دانشجویان بگویید گوشی‌های خود را کنار بگذارید و با هم به یک شهرستان برویم، چه مقصد مشهد مقدس یا قم و یک شهر مذهبی باشد، چه شمال و کنار دریا و چه بیت حضرت امام در خمین، برای آنها جذاب است.
محمدی‌فام افزود: حتی گاهی مقصد هم چندان مهم نیست؛ همین که دانشجویان احساس کنند از این دنیای مجازی کنده شده‌اند و بیرون آمده‌اند و به قول معروف بادی به سر و کله‌شان خورده است، همچنان اثرگذار است.
وی تصریح کرد: برنامه جدی ما در حال حاضر این است که آموزش‌های خود را، تا جایی که هزینه‌ها و مسائل دیگر اجازه دهد، در قالب سفر برگزار کنیم. یعنی می‌خواهیم آموزش‌ها را رسماً در قالب اردوهای آموزشی انجام دهیم و روی این موضوع تأکید داریم.
رئیس مرکز فرهنگی دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی ادامه داد: حتی اگر اردو هم نباشد، می‌توانیم از یک اردوگاه یا فضای متفاوت داخلی در تهران استفاده کنیم. احساس می‌کنیم فضاهای کلیشه‌ای، مانند برگزاری کلاس، دیگر چندان پاسخگو نیست.
عبور از قالب‌های رسمی به سمت گفت‌وگوی صمیمی با دانشجویان
وی گفت: در گذشته بسیاری از این کارها را به شکل کلاسیک انجام می‌دادیم؛ مثلاً استادی را دعوت می‌کردیم، درباره آرای حضرت امام(ره) در یک حوزه مشخص نشست برگزار می‌کردیم، استاد صحبت می‌کرد، دانشجویان می‌نشستند و در پایان نیز نقد و نظر مطرح می‌شد.
محمدی‌فام افزود: امروز با توجه به همان دلایلی که عرض کردم، این مدل شاید برای دانشجویان چندان خوشایند نباشد؛ هم ممکن است خودشان استقبال نکنند و هم اثرگذاری لازم را نداشته باشد. اگر هم در جلسه حاضر شوند، ممکن است بعد از ۱۵، ۲۰ یا ۳۰ دقیقه دیگر دریافت و تمرکز لازم را نداشته باشند و یا سراغ گوشی خود بروند. متأسفانه همه ما به این مسئله گرفتار شده‌ایم.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی خاطرنشان کرد: من معتقدم گاهی باید فضاها از حالت رسمی خارج شود و به یک فضای صمیمی‌تر تبدیل شود. یعنی من، چه به عنوان استاد، چه مدیر فرهنگی یا مسئول یک مرکز، لازم نیست همیشه با همان چارچوب رسمی در مقابل دانشجو قرار بگیرم. می‌توانم در کنار دانشجو با یک لباس ساده بنشینم، با هم قهوه یا عصرانه‌ای بخوریم و گفت‌وگو کنیم و پرسش و پاسخ در همان فضا شکل بگیرد.
وی تصریح کرد: به جای اینکه من بیایم آرای و اندیشه‌های امامین انقلاب را به صورت رسمی تدریس کنم، در حالی که صدها دوره مانند این در کشور برگزار شده است، می‌توانیم به سمت گپ‌وگفت برویم؛ یعنی دانشجو با خیال راحت بنشیند، سؤال و شبهه خود را مطرح کند.
محمدی‌فام گفت: ما دشمن هم نیستیم و دعوایی با یکدیگر نداریم. اگر دانشجو سؤالی دارد و من پاسخ آن را می‌دانم، پاسخ می‌دهم و اگر نمی‌دانم، صادقانه می‌گویم نمی‌دانم و از فرد دیگری می‌پرسم. مسئله به همین سادگی است.
وی افزود: وقتی با دانشجویان گعده می‌کنیم، با توجه به اینکه خودم تجربه فعالیت فرهنگی و تدریس در این فضاها را داشته‌ام، کاملاً دیده‌ام که این روش بسیار اثرگذار است و نتیجه خوبی دارد.
ضرورت شکستن قالب‌های رسمی فعالیت فرهنگی
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی تأکید کرد: به همین دلیل داریم به این سمت حرکت می‌کنیم و امیدواریم بتوانیم تا حدی این قالب‌ها را بشکنیم. امروز جوانان نیاز دارند قالب‌های رسمی تا حدی شکسته شود و بتوانیم در یک فضای خودمانی‌تر با آنها گفت‌وگو کنیم و مفاهیم مورد نظر را منتقل کنیم.
بخشی از کاهش مشارکت دانشجویان ناشی از جذاب نبودن فعالیت‌های فرهنگی است
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی، درباره دلایل کاهش مشارکت دانشجویان در فعالیت‌های فرهنگی اظهار کرد: بخشی از کاهش مشارکت واقعاً به دلیل جذاب نبودن فعالیت‌هاست. حتی من که متعلق به نسل‌های قبلی هستم، علاقه‌مند به مطالعه و درس و بحثم و اکنون نیز در جایگاه استاد دانشگاه تدریس می‌کنم، با توجه به شرایط زندگی امروز، گاهی حوصله ندارم یک ساعت بنشینم و به سخنرانی گوش کنم.
وی افزود: مشکلات اقتصادی، کار، ترافیک تهران، آلودگی هوا و مسائل مختلف، شرایطی ایجاد کرده که حتی ما هم گاهی حوصله حضور در یک برنامه یک‌ساعته را نداریم. خود من هم گاهی اگر نشستی برگزار شود، اگر موضوعش خیلی مورد علاقه‌ام نباشد، با اکراه در آن شرکت می‌کنم. بنابراین باید این واقعیت را بپذیریم که قالب‌ها باید متناسب با شرایط روز به‌روز و تغییر کنند.
محمدی‌فام ادامه داد: ما گاهی نمی‌خواهیم قالب‌ها را بشکنیم و نوآوری کنیم و در برخی موارد حتی از این کار می‌ترسیم. برای مثال، من خیلی وقت‌ها با آستین کوتاه در نشست‌هایی که با دانشجویان داشتم، حاضر می‌شدم و می‌دیدم که چقدر برای آنها تعجب‌آور است. در حالی که این موضوع عجیب نیست؛ نه شرعاً اشکالی دارد و نه دلیلی وجود دارد که چون من رئیس مرکز یا استاد دانشگاه هستم و درباره امام و انقلاب صحبت می‌کنم، حتماً باید کت و شلوار بپوشم.
وی تصریح کرد: گاهی شکستن همین قالب‌های کوچک و جزئی می‌تواند برای دانشجو جذاب باشد. ما در قالب‌های ریشه‌ای و اصلی فعالیت فرهنگی کار می‌کنیم، اما باید در شیوه ارائه نیز به این مسائل توجه داشته باشیم.
تغییر قالب می‌تواند محتوای فرهنگی را برای مخاطب جذاب کند
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی برای توضیح اهمیت تغییر قالب فعالیت‌های فرهنگی به برنامه‌های قرآنی صداوسیما اشاره کرد و گفت: در حوزه‌های مختلف نیز همین مسئله وجود دارد. برای مثال، در صداوسیما گاهی گفته می‌شد که مردم از تلاوت‌های قرآن که در میان برنامه‌ها پخش می‌شود استقبال نمی‌کنند و حتی برخی شبکه‌ها پخش این برنامه‌ها را متوقف کردند.
وی ادامه داد: بعد، یک برنامه خلاقانه و جدید مانند محفل روی آنتن آمد و دیدیم که عموم مردم چقدر از آن استقبال کردند. چرا؟ چون قالب شکسته شد و موضوع تلاوت قرآن در فضای دیگری ارائه شد.
محمدی‌فام خاطرنشان کرد: محتوای برنامه محفل، محتوای قرآنی و فاخر بود؛ از استادان قرآن، فعالان قرآنی شاخص کشور و حافظان قرآن در آن استفاده می‌شد، اما همین که قالب تغییر کرد، برنامه جذاب‌تر و تا حدی امروزی‌تر شد و دیدیم که استقبال بسیار خوبی از آن صورت گرفت.
وی تأکید کرد: بنابراین می‌خواهم بگویم بخشی از کاهش مشارکت دانشجویان، تقصیر ماست و به جذاب نبودن فعالیت‌ها برمی‌گردد.
همه مجموعه‌های فرهنگی باید دغدغه مشترک خود را بر ساختارهای سازمانی مقدم کنند
محمدی‌فام در ادامه درباره همکاری مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی با سایر مجموعه‌های فرهنگی گفت: در چند ماهی که این مسئولیت را بر عهده گرفته‌ام، با هرکسی که نشسته‌ام، این موضوع را مطرح کرده‌ام و تا اینجا همه از آن استقبال کرده‌اند و با من هم‌فکر بوده‌اند. امیدوارم وقتی وارد مرحله عملیاتی کار می‌شویم نیز با مشکل خاصی مواجه نشویم.
وی افزود: امروز در فضای فرهنگی کشور با هجمه‌های فرهنگی گسترده‌ای مواجه هستیم. رهبر شهید ما حدود ۳۰ سال پیش درباره شبیخون فرهنگی هشدار دادند و گفتند باید مراقب هجمه و تهاجم فرهنگی باشیم، اما متأسفانه آن زمان این موضوع را آن‌گونه که باید جدی نگرفتیم. امروز می‌بینیم که سبک و سیاق زندگی‌ها در حال تغییر است و در برخی موارد واقعاً کوتاهی کرده‌ایم.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی تصریح کرد: اکنون زمان آن رسیده است که در حوزه فرهنگ، این مسائل را کنار بگذاریم. اینکه این مجموعه متعلق به من است، این آرم باید روی کار باشد یا نام من باید مطرح شود، نباید موضوع اصلی باشد. دغدغه مشترک باید در مرکز توجه قرار بگیرد.
وی ادامه داد: من احساس می‌کنم کلیدواژه مشترک میان همه افرادی که می‌خواهند در این حوزه فعالیت کنند، همین دغدغه فرهنگی است. برای مثال، اگر فردی در معاونت فرهنگی وزارت علوم فعالیت می‌کند و در یک موضوع خاص دغدغه فرهنگی دارد، من باید در کنار او قرار بگیرم. اصلاً مهم نیست چه کسی رئیس است و چه کسی زیرمجموعه یا مسئول دیگری است و چه کسی باید سخنرانی کند یا کار دیگری انجام دهد.
محمدی‌فام گفت: ما می‌خواهیم یک کار فرهنگی را قوی انجام دهیم. بسیج دانشجویی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها و سایر مجموعه‌ها نیز باید وارد کار شوند. وقتی من با این ادبیات موضوع را مطرح می‌کنم، همه استقبال می‌کنند و می‌گویند ما نیز به این نقطه رسیده‌ایم که نباید این مسائل باعث موازی‌کاری، هدررفت انرژی یا ایجاد رقابت میان مجموعه‌ها شود.
رقابت فرهنگی جای خود را به همکاری و هم‌افزایی بدهد
وی تأکید کرد: اصلاً نباید واژه رقابت در اینجا مطرح باشد. همه ما یک دغدغه داریم و آن هم این است که برای دانشجو کار فرهنگی انجام دهیم. اگر شما کاری را بهتر انجام می‌دهید، من در کنار شما قرار می‌گیرم و کمک می‌کنم و اگر من کاری را بهتر انجام می‌دهم، شما در کنار من قرار بگیرید و کمک کنید.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی خاطرنشان کرد: اگر این فضا در عمل شکل بگیرد، اتفاقات بسیار خوبی رخ خواهد داد. به‌ویژه با توجه به اینکه بودجه‌های فرهنگی در بسیاری از مجموعه‌ها محدود است، نیروی انسانی محدودی داریم و همه نیز درگیر مسائل و گرفتاری‌های مختلف هستند، به نظر می‌رسد اگر دغدغه مشترک در مرکز کار قرار گیرد و ساختارهای رسمی تا حدی کنار گذاشته شود، می‌توانیم دوستانه، جهادی، همدلانه و با روحیه همکاری کار کنیم.
وی افزود: در این صورت، هم شیرینی کار بیشتر می‌شود و هم مخاطب احساس می‌کند افرادی که وارد این عرصه شده‌اند، با دل و انگیزه واقعی آمده‌اند. من دیگر به عنوان مسئول یک مرکز وارد کار نمی‌شوم، بلکه به عنوان کسی که امام خمینی(ره) و انقلاب را دوست دارد، آستین‌ها را بالا می‌زنم و وارد میدان می‌شوم؛ دیگری نیز همین‌طور و فرد دیگری نیز همین مسیر را دنبال می‌کند.
محمدی‌فام در ادامه این بخش از سخنان خود گفت: اگر این اتفاق بیفتد، فضای کار بسیار بهتر خواهد شد و فکر می‌کنم مشارکت دانشجویان نیز به شکل قابل توجهی افزایش پیدا خواهد کرد.
همکاری راهبردی با مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی، درباره تعامل این مرکز با سایر مجموعه‌های فرهنگی اظهار کرد: مرکز امام و انقلاب اسلامی از همان آغاز فعالیت خود تا امروز، یکی از مهم‌ترین شرکای راهبردی و حامیان آن در خارج از جهاددانشگاهی، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) بوده است.
وی افزود: دوستان ما در مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) علاقه‌مند بودند در حوزه نشر آثار و اندیشه‌های حضرت امام(ره) فعالیت کنند و این اندیشه‌ها را به داخل دانشگاه‌ها ببرند. از طرف دیگر، جهاددانشگاهی هم یک شبکه کشوری دارد و این مرکز نیز به محتوا نیازمند است؛ بنابراین همکاری میان دو مجموعه، یک نیاز متقابل بوده است.
محمدی‌فام ادامه داد: در طول سال‌های گذشته، الحمدلله همکاری خوبی میان دو مجموعه شکل گرفته است. از روزی که مسئولیت را بر عهده گرفتم، با دوستان مؤسسه جلسه داشته‌ایم و ارتباط بسیار خوبی با معاونت فرهنگی مؤسسه داریم. در حال حاضر نیز دو تا سه طرح را به‌صورت مشترک پیش می‌بریم که از جمله آنها می‌توان به جشنواره طریق جاوید، اردوها و فعالیت‌های دیگر اشاره کرد.
وی خاطرنشان کرد: یک کارگروه مشترک نیز تشکیل داده‌ایم و تقریباً هر هفته یا دست‌کم یک هفته در میان با یکدیگر جلسه داریم تا کارها را مشترکاً پیش ببریم.
تلاش برای توسعه همکاری با مؤسسه تنظیم و نشر آثار رهبر شهید
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی درباره تعامل با مجموعه متولی نشر آثار رهبر شهید نیز گفت: با مؤسسه تنظیم و نشر آثار رهبر شهید نیز صحبت‌های تلفنی داشته‌ایم. به دلیل شرایط سختی که وجود داشته، فرصت نشده است ارتباطات را به شکل گسترده‌تری دنبال کنیم، اما دوستان آن مجموعه نیز در کلیت موضوع اعلام آمادگی و همراهی کرده‌اند.
وی افزود: باید حتماً با دوستان آن مؤسسه نیز همین ارتباط را برقرار کنیم تا بتوانیم در این حوزه فعالیت‌های مشترک و مؤثری داشته باشیم.
ظرفیت واحدهای جهاددانشگاهی در سراسر کشور برای اجرای فعالیت‌های فرهنگی
محمدی‌فام با اشاره به ظرفیت واحدهای جهاددانشگاهی در سراسر کشور اظهار کرد: واحدهای جهاددانشگاهی در سراسر کشور، چه واحدهای استان تهران و چه واحدهای سایر استان‌ها، آماده همکاری هستند. بالاخره همه ما از گذشته با یکدیگر رفاقت و ارتباط داشته‌ایم و مهم این است که یک طرح خوب و قابل اجرا روی میز بیاید.
وی ادامه داد: با توجه به تعداد و امکانات محدودی که یک مرکز دارد، قرار نیست اجرای طرح‌ها فقط بر عهده خود مرکز باشد؛ بلکه اجرای بخش مهمی از فعالیت‌ها بر عهده واحدهای جهاددانشگاهی قرار می‌گیرد.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی افزود: برای مثال، سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی طرح ملی بزرگ مناظره را که یکی از افتخارات فرهنگی جهاددانشگاهی است، به‌تنهایی اجرا نمی‌کند. واحدهای جهاددانشگاهی در سراسر کشور تیم تشکیل می‌دهند، در این طرح شرکت می‌کنند، داوری انجام می‌دهند و در نهایت مراحل مختلف مسابقات طی می‌شود و حتی مرحله نهایی نیز در یکی از واحدها برگزار می‌شود که اخیراً در اصفهان برگزار شد.
وی تصریح کرد: جنس فعالیت‌های ما نیز همین‌گونه است. برای مثال، در خود جشنواره طریق جاوید، بخش ادبی را در اختیار واحد زنجان قرار داده‌ایم و دوستان آن واحد در حال انجام فعالیت‌های مربوط به این بخش هستند. با واحد هنر نیز جلساتی داشته‌ایم و قرار شده است با دوستان آن واحد مجموعه‌ای از فعالیت‌ها را انجام دهیم.
محمدی‌فام ادامه داد: اخیراً نیز در چهارمحال و بختیاری بودم و با دوستان آن واحد درباره همکاری‌های مشترک صحبت کردیم. هرکسی دغدغه کار فرهنگی دارد و توانایی انجام آن را نیز دارد، وارد میدان می‌شود و همه با یکدیگر کار می‌کنیم.
همه بخش‌های جهاددانشگاهی باید در فعالیت فرهنگی کنار یکدیگر باشند
وی با اشاره به همکاری میان بخش‌های مختلف جهاددانشگاهی گفت: در داخل ستاد معاونت فرهنگی نیز ما، مرکز گردشگری، سازمان دانشجویان، ایکنا و ایسنا در واقع انگشتان یک دست هستیم. یک دست باید به‌عنوان معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی بالا برود و همه ما باید در کنار یکدیگر قرار بگیریم تا یک اتفاق خوب رقم بخورد.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی افزود: شما در حوزه رسانه زحمت می‌کشید، دوستان ایکنا در حوزه رسانه و فعالیت‌های قرآنی فعالیت می‌کنند. با آقای نصیری نیز یکی دو جلسه داشته‌ام و درباره همکاری‌ها صحبت کرده‌ایم.
وی ادامه داد: حتی خارج از معاونت فرهنگی نیز همین نگاه را داریم. دوستان معاونت آموزشی برای همکاری اعلام آمادگی کرده‌اند و گفته‌اند در فضای آموزشی هر کمکی از دست ما برمی‌آید، انجام می‌دهیم. کار جهادی اساساً همین است؛ همه دست به دست هم می‌دهند و کار را پیش می‌برند.
حرکت از کمیت‌گرایی به سمت کیفیت‌گرایی؛ شاخص اصلی ارزیابی فعالیت‌ها
محمدی‌فام در پاسخ به پرسشی درباره شاخص‌های سنجش موفقیت و اثرگذاری فعالیت‌های مرکز و ارزیابی عملکرد دو دهه گذشته گفت: برای ارزیابی دقیق دو دهه گذشته، فعلاً خیلی وارد موضوع نشده‌ام. یک دلیل آن این است که آن‌قدر کار پیش روی ما وجود دارد که فرصت نکرده‌ام گذشته را به‌صورت دقیق و علمی ارزیابی کنم.
وی افزود: البته یک کلیت از آسیب‌شناسی فضای فرهنگی، چه در حوزه امام و انقلاب و چه در حوزه‌های دیگر، در ذهنم وجود دارد. با توجه به اینکه حدود یک سال و چند ماه نیز مدیرکل راهبری فرهنگی بودم، این آسیب‌ها را می‌دیدم و در جلسات متعدد با دوستان بررسی می‌کردیم.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی ادامه داد: پیش از آن نیز مدتی در دفتر مطالعات فرهنگی جهاددانشگاهی فعالیت داشتم و با مجموعه‌های فرهنگی خارج از جهاددانشگاهی نیز ارتباط داشته‌ام و دارم. بنابراین برخی از این مسائل را از قبل می‌شناختم.
وی با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد در فعالیت‌های فرهنگی گفت: همان‌طور که عرض کردم، قالب‌ها باید شکسته شوند، در برخی موارد ساختارها باید کنار بروند و مأموریت و دغدغه در مرکز کار قرار گیرد. همچنین باید از فضای رسمی به سمت فضای غیررسمی‌تر حرکت کنیم.
محمدی‌فام تصریح کرد: چه در مرکز امام و انقلاب اسلامی و چه در هر مرکز فرهنگی دیگری که در حوزه و موضوع خاصی فعالیت می‌کند، باید این اتفاقات رخ دهد و ما نیز به دنبال این هستیم که ان‌شاءالله این تغییرات را رقم بزنیم.
وی در ادامه این بخش تأکید کرد: مهم‌ترین شاخصی که برای ما وجود دارد، این است که از فضای کمیت‌گرایی به سمت کیفیت‌گرایی حرکت کنیم.
حرکت از کمیت‌گرایی به سمت کیفیت‌گرایی و استمرار ارتباط با دانشجویان
محمدی‌فام با تأکید بر اینکه تعداد شرکت‌کنندگان در یک برنامه فرهنگی نباید معیار اصلی ارزیابی فعالیت‌ها باشد، گفت: به جای اینکه دنبال این باشیم که مثلاً ۵۰ نفر یا ۵۰۰ نفر در یک رویداد یا برنامه شرکت کرده‌اند، باید به میزان اثرگذاری آن برنامه توجه کنیم. من و همکارانم هر بار که درباره این موضوع صحبت می‌کنیم، تأکید داریم که زیاد بودن تعداد شرکت‌کنندگان لزوماً مهم نیست.
وی افزود: برای مثال، اگر در محیط دانشگاه یک مشوق ساده قرار دهید و بگویید بعد از این نشست به همه دانشجویان یک ناهار خوب می‌دهیم، سالن پر می‌شود و همه به خاطر ناهار می‌آیند. ما قرار نیست با چنین روش‌هایی خودمان را گول بزنیم و صرفاً عکس‌هایی از یک سالن شلوغ منتشر کنیم و بگوییم چه جمعیتی در برنامه حضور داشته‌اند. آنچه اهمیت دارد، اثرگذاری و همراهی دانشجو با ماست.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی ادامه داد: برای من بسیار مهم است که این‌گونه نباشد که دانشجو صرفاً در یک رویداد شرکت کند و بعد خداحافظی کنیم. مقوله اثرگذاری فرهنگی و تربیت فرهنگی و همچنین آشنایی دانشجویان با حوزه‌ای که ما در آن فعالیت می‌کنیم، به استمرار ارتباط نیاز دارد.
وی با اشاره به اهمیت حفظ ارتباط با دانشجویان پس از برگزاری برنامه‌ها، اظهار کرد: یکی از شاخصه‌های مهم این است که وقتی برنامه‌ای برگزار می‌کنید و دانشجویان در آن حضور پیدا می‌کنند، ارتباط خود را با آنها ادامه دهید و به‌تدریج پیش بروید. برای مثال، در کنار مرکز گردشگری جهاددانشگاهی، در سفر دانشجویی اربعین که اخیراً برگزار شد، دانشجویان را به نجف، کربلا و کاظمین بردیم. در طول آن سفر تلاش کردیم با دانشجویان رفیق شویم و ارتباطمان را با آنها حفظ کنیم. هنوز هم با این دانشجویان چندین نشست داشته‌ایم و برخی کارها را با آنها دنبال می‌کنیم و اگر قرار باشد برای فعالیت‌های دانشجویی افرادی را انتخاب کنیم، از میان همین دانشجویان انتخاب خواهیم کرد.
محمدی‌فام خاطرنشان کرد: باید با دانشجو یک یا دو سال جلو رفت. یکی از شاخص‌های بسیار مهم ما در سنجش اثرگذاری این است که دانشجو ما را رها نکند و دوباره در برنامه‌های بعدی ما شرکت کند. این موضوع نشان می‌دهد که فعالیت ما بر او اثر گذاشته است؛ اما اگر دانشجو بعد از یک برنامه ما را رها کرد و دیگر سراغمان نیامد، نشان می‌دهد آن‌قدر که باید برای او اثرگذار نبوده‌ایم که دوباره به سمت ما بیاید.
وی اضافه کرد: شاخص‌های دیگری نیز وجود دارد که در حال تدوین آنها هستیم و ان‌شاءالله تلاش می‌کنیم بتوانیم در این مسیر موفق باشیم.
اجرای طرح‌ها بدون محدودیت زمانی؛ از ساختارشکنی در برنامه‌های فرهنگی تا «موج امید»
محمدی‌فام در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌ها و اولویت‌های مرکز در سال پیش‌رو و طرح‌های جدید برای تبیین آرمان‌های انقلاب برای نسل جوان و پاسخگویی به نیازهای فکری دانشجویان، گفت: در حال حاضر حدود ۱۰ طرح روی میز داریم که می‌خواهیم آنها را اجرا کنیم، اما خیلی مقید نیستیم که یک طرح حتماً متعلق به یک سال تحصیلی، سال شمسی یا سال قمری باشد. طرح را آغاز می‌کنیم و جلو می‌رویم تا زمانی که احساس کنیم به نقطه اشباع رسیده است؛ در آن زمان ممکن است طرح را به پایان برسانیم.
وی با اشاره به ضرورت فاصله گرفتن از چارچوب‌های زمانی ثابت در فعالیت‌های فرهنگی، اظهار کرد: یکی از ساختارهایی که معتقدیم باید از آن فاصله بگیریم، همین زمان‌بندی‌های سخت و ثابت است. بسیاری از برنامه‌های فرهنگی ما یک زمان مشخص دارند و گاهی همین زمان‌بندی تبدیل به ترمز کار می‌شود؛ مثلاً می‌گوییم یک برنامه حتماً باید در یک ماه آغاز و در یک ماه دیگر تمام شود. در حالی که گاهی لازم است زمان اجرای یک برنامه تمدید شود تا ایده پخته‌تر و خروجی آن بهتر شود.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی با اشاره به طرح «موج امید» گفت: یکی از طرح‌هایی که در دست اجرا داریم، «موج امید» است. همان‌طور که گفتم، در این طرح دانشجویان در حوزه هوش مصنوعی آموزش می‌بینند و برای ما تولیدات محتوایی خواهند داشت. موضوع امید نیز یکی از کلیدواژه‌های مهم رهبر شهید ما بوده و امروز نیز جامعه ما به آن نیاز دارد.
وی افزود: «موج امید» خودش یک طرح نسبتاً ساختارشکنانه است؛ قرار نیست فصلی، ترمی یا سالانه باشد. موج را که دیده‌اید؛ یک موج کوچک می‌آید و بعد یک موج بلندتر و این موج همین‌طور ادامه پیدا می‌کند. گاهی دریا آرام‌تر است؛ مثلاً در ایام امتحانات که دانشجویان درگیر درس هستند، موج ما آرام می‌شود و فتیله کار پایین می‌آید. گاهی هم مثلاً در تابستان که دانشجویان آزادتر هستند، موج ما اوج می‌گیرد.
محمدی‌فام ادامه داد: این فضایی است که می‌خواهیم در آن همین‌طور جلو برویم تا ببینیم به خروجی‌هایی که مدنظرمان است می‌رسیم یا نه.
«بانوان میدان؛ انسجام ایران»؛ استخراج مؤلفه‌های انسجام اجتماعی از تجربه دانشجویان دختر
وی از آغاز یک طرح جدید با عنوان «بانوان میدان؛ انسجام ایران» خبر داد و گفت: یک کار را همین الان آغاز کرده‌ایم و امروز صبح نیز در کنار دوستان، پیگیر همین کار بودم. این طرح با عنوان «بانوان میدان؛ انسجام ایران» و با کمک اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی جهاددانشگاهی و با همکاری جهاددانشگاهی واحد الزهرا(س) و مرکز ما در حال اجراست.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی توضیح داد: در این طرح، مصاحبه‌های عمیقی با دختران دانشجویی که در تجمعات و فعالیت‌های اجتماعی ماه‌های اخیر و پس از آغاز جنگ و شهادت رهبری کنشگری داشته‌اند، انجام می‌شود. در بسیاری از این میدان‌ها و تجمعات، حضور بانوان پررنگ بوده و بخش قابل توجهی از این افراد را نیز جوانان دانشگاهی تشکیل می‌دهند. ما بخش دانشگاهی این طرح را بر عهده گرفته‌ایم.
وی افزود: جلسات متعددی با دوستان اندیشکده برگزار کردیم و به یک مدل رسیدیم که بر اساس آن، با دختران دانشجویی که در این میدان‌ها حضور داشته‌اند، مصاحبه‌های عمیق انجام دهیم. تعداد این افراد بیش از ۴۰، ۵۰ یا ۶۰ نفر خواهد بود و تلاش می‌کنیم از میان قشرهای مختلف، با پوشش‌های مختلف و با نگاه‌های سیاسی و فکری متفاوت، افراد را انتخاب کنیم.
محمدی‌فام خاطرنشان کرد: در این مصاحبه‌ها سؤالاتی مطرح می‌کنیم تا مشخص شود مؤلفه‌های انسجام اجتماعی به صورت علمی چیست و از این یافته‌ها، به تعبیر خودمان، پالیسی‌پیپر یا اوراق سیاست‌گذاری استخراج کنیم. این اوراق سیاستی می‌تواند برای مسئولان و سیاست‌گذاران قابل استفاده باشد.
استخراج مؤلفه‌های انسجام اجتماعی برای سیاست‌گذاری فرهنگی
محمدی‌فام ادامه داد: منِ فعال فرهنگی وقتی می‌خواهم یک برنامه فرهنگی تدوین کنم، به نتایج این پژوهش نگاه می‌کنم و می‌بینم روی چه نقاطی باید دست بگذارم تا دانشجویان بیشتری با ما همراه شوند و مؤلفه‌های انسجام اجتماعی پررنگ‌تر شود. در کنار این کار، شاید چند کلیپ رسانه‌ای نیز تولید کنیم. البته اساتید دانشگاه نیز می‌توانند در لایه بعدی این طرح مورد توجه قرار گیرند.
برگزاری اردوهای آموزشی با رویکرد جذابیت‌بخشی به فعالیت‌های فرهنگی
وی درباره دیگر طرح‌های مرکز گفت: یکی دیگر از طرح‌های ما، اردوهای آموزشی است که درباره آن توضیح دادم و به‌صورت جدی در حال رایزنی هستیم تا بتوانیم آن را اجرا کنیم. البته قرار نیست صرفاً یک اردو برگزار کنیم؛ بلکه می‌خواهیم این اردوها به همین شکل، مثلاً هر دو ماه یک‌بار و در بدترین حالت هر سه ماه یک‌بار برگزار شود.
رئیس مرکز فرهنگی دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی افزود: در حال حاضر به‌شدت روی جذابیت این اردوها کار می‌کنیم. حتی برای انتخاب محل اردو، خودم برخی موقعیت‌ها و لوکیشن‌ها را از نزدیک بررسی کرده‌ام و وقتی دیدم برای دانشجو جذابیت کافی ندارد، گفتم جای دیگری را انتخاب کنیم. به دوستان واحد مازندران نیز گفته‌ام که در شمال کشور یک اردوگاه خوب و تمیز پیدا کنند.
وی تصریح کرد: می‌خواهم وقتی دانشجو در این اردو شرکت می‌کند و برای او درباره امام، رهبر شهید و انقلاب اسلامی کلاس برگزار می‌کنیم، به او خوش بگذرد و از حضور در آن محیط لذت ببرد. در کنار این فضای جذاب، چند بحث آموزشی، دو نشست و گفت‌وگو و پرسش و پاسخ نیز برگزار می‌کنیم. این هم یکی دیگر از طرح‌های جدی ماست که در حال پیگیری و اجراست.
برگزاری دوره‌های فرهنگی برای اعضای هیئت علمی
محمدی‌فام با اشاره به برنامه‌های مرکز برای اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها گفت: اعضای هیئت علمی را نیز فراموش نکرده‌ایم و قصد داریم برای آنها دوره‌هایی برگزار کنیم. ما در نهایت یک رسالت آموزشی نیز داریم و اعضای هیئت علمی که تمایل دارند در این دوره‌ها شرکت کنند، می‌توانند از دوره‌های مرتبط با امام، انقلاب اسلامی، رهبر شهید و موضوعات مرتبط استفاده کنند تا ارتقای فرهنگی آنها نیز مورد توجه قرار گیرد.
طرح «مکث»؛ گفت‌وگوی صمیمانه دانشجویان با اساتید
وی با اشاره به طرح دیگری که به معاونت فرهنگی ارائه شده است، اظهار کرد: در کنار گعده‌هایی که با دانشجویان داریم، طرحی با عنوان «طرح مکث» به معاونت فرهنگی ارائه کرده‌ایم که اگر ان‌شاءالله تصویب شود، جلسات گعده‌ای و دوستانه‌ای با حضور اساتید برگزار خواهیم کرد. البته نام آن ممکن است تغییر کند.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی ادامه داد: می‌خواهیم این جلسات در محیطی کاملاً دوستانه و راحت برگزار شود؛ حتی شاید دوربین و رسانه‌ای هم در کار نباشد. دانشجویان هر سؤال، شبهه یا انتقادی که دارند، مطرح کنند و اساتیدی حضور داشته باشند که بتوانند به‌راحتی با دانشجویان ارتباط بگیرند و دانشجو نیز بتواند بدون دغدغه سؤال خود را بپرسد و با استاد گفت‌وگو کند.
وی خاطرنشان کرد: نمی‌خواهیم این جلسات شکل کلاس درس پیدا کند؛ بلکه هدف، گفت‌وگو و گپ‌وگفت صمیمانه میان استاد و دانشجوست. این هم یکی دیگر از طرح‌هایی است که به‌صورت جدی در حال پیگیری و اجرا هستیم.
محمدی‌فام افزود: خود من نیز نشست‌های متعددی با دوستان و مجموعه‌های مختلف دارم. برای سالگرد حضرت آقا نیز در حال طراحی یک برنامه هستیم که هنوز نهایی نشده و فعلاً جزئیات آن را اعلام نمی‌کنم، اما ان‌شاءالله برنامه خوبی خواهد بود و از همین حالا در حال تدوین آن هستیم.
وی گفت: در مجموع، حدود هفت، هشت تا ۱۰ طرح بسیار جدی داریم و همین فردا نیز جلسه دیگری خواهیم داشت تا این طرح‌ها را بیشتر پخته و نهایی کنیم و ان‌شاءالله بتوانیم با قوت کار را جلو ببریم.
شهادت رهبر شهید و ضرورت توجه به فطرت جوانان در فعالیت فرهنگی
محمدی‌فام در جمع‌بندی سخنان خود با اشاره به اتفاقات پس از شهادت رهبر شهید، اظهار کرد: نکته‌ای که فکر می‌کنم لازم است به آن اشاره کنم، اتفاقی است که پس از شهادت حضرت آقا رخ داد و همه ما شاهد آن بودیم. اگر ایشان به شکل عادی از دنیا می‌رفتند، شاید این اتفاق به این شکل رخ نمی‌داد، اما شهادت ایشان به دست استکبار جهانی و دشمنان اصلی ما، آن هم پس از همه اتهاماتی که علیه ایشان مطرح می‌شد، شرایط متفاوتی ایجاد کرد.
وی ادامه داد: پیش از این، دشمنان اتهاماتی در مورد رهبر شهید مطرح می‌کردند اما بعد مشخص شد ایشان در محل کار خود و در کنار خانواده، نوه و دخترشان به شهادت رسیده‌اند.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی گفت: به نظر من، این اتفاق به فطرت بسیاری از جوانان ما تلنگر زد و تحولی در آنها ایجاد کرد. اگر در فضای مجازی و اینستاگرام جست‌وجو کنید، نمونه‌های زیادی از دختران و پسران جوان را می‌بینید که خودشان صراحتاً می‌گویند تا پیش از این نگاه دیگری به ایشان داشتند و بسیاری از دروغ‌های دشمن را باور کرده بودند، اما بعد از این اتفاق اشک می‌ریزند، طلب حلالیت می‌کنند و وارد فضای دیگری شده‌اند.
وی تأکید کرد: من احساس می‌کنم این اتفاق به ما یک هشدار می‌دهد؛ اینکه برای معرفی امام، انقلاب اسلامی و موضوع بسیار مهم شهدا که درخت این انقلاب با خون شهدا آبیاری شده است، لزوماً همیشه نیاز نیست دوره‌های آموزشی رسمی برگزار کنیم و مثلاً دوره ولایت فقیه، مبانی انقلاب اسلامی یا اندیشه‌های مختلف را به همان شیوه‌های گذشته تدریس کنیم.
محمدی‌فام خاطرنشان کرد: شاید لازم باشد از این فضاها کمی فاصله بگیریم و به سراغ دل‌ها و فطرت‌های مردم برویم. گاهی اگر فطرت یک جوان تلنگر بخورد، خودش مسیر را پیدا می‌کند و خودش می‌رود و مطالعه می‌کند. در چنین شرایطی شاید اصلاً نیازی نباشد که ما برای او دوره آموزشی برگزار کنیم.
بیدار کردن فطرت جوانان؛ مقدمه‌ای برای آشنایی با اندیشه انقلاب
محمدی‌فام در ادامه گفت: اینکه بخواهیم دائماً به دانشجو بگوییم ولایت فقیه این است، تفاوتش با آن نظام دیگر چیست و مبانی آن چیست، لزوماً راهکار مؤثری نیست. خود ما وقتی در ابتدا نسبت به حضرت امام دلباختگی و علاقه پیدا کردیم و عاشق این شخصیت شدیم، بعد از آن رفتیم کتاب‌های ایشان را خریدیم، زندگی‌نامه‌شان را خواندیم و آثارشان را مطالعه کردیم. گاهی ما مسیر را برعکس می‌رویم و ابتدا می‌خواهیم حجم زیادی از محتوا را در ذهن دانشجو بریزیم، در حالی که دانشجو هنوز علاقه‌ای به آن شخصیت پیدا نکرده است.
وی افزود: این علاقه اولیه باید به وجود بیاید. این موضوع در کار فرهنگی بسیار مهم است؛ دل باید بلرزد و فطرت باید بیدار شود تا جوان ببیند در عالم چه خبر است و در این آخرالزمان چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است. مستکبرانی وجود دارند که می‌خواهند به همه عالم زور بگویند و هر کاری که می‌خواهند انجام دهند. این همه زن و بچه را در غزه و فلسطین کشتند و در مقابل این جریان، حکومتی ایستاده است.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی ادامه داد: وقتی دانشجو به این درک برسد که چه کسی در برابر این جریان ایستاده و مسیر حق و باطل را تشخیص دهد، خودش می‌رود و می‌پرسد این شخصیت چقدر دوست‌داشتنی است، چه کتاب‌هایی داشته و چه آثاری برای معرفی اندیشه‌هایش وجود دارد و بعد خودش به سراغ مطالعه می‌رود.
وی خاطرنشان کرد: به نظر من این نکته بسیار مهمی است و جنگ اخیر به ما نشان داد که این مسیر باز است و می‌توان از این طریق وارد شد. ما مدیران فرهنگی باید تلاش کنیم این مسیر را پیدا کنیم.
شهدا؛ پلی میان جوانان، امام و انقلاب
محمدی‌فام با تأکید بر ظرفیت موضوع شهدا در فعالیت‌های فرهنگی گفت: اگر بخواهم حرف آخرم را با این مصاحبه با شما مطرح کنم، به نظرم موضوع شهدا بسیار مهم است. شهدایی که با دلباختگی به حضرت امام وارد دفاع مقدس شدند و به شهادت رسیدند، شهدایی که با دلباختگی به حضرت آقا در جبهه مدافعان حرم شهید شدند و همچنین شهدای جنگ‌های اخیر، از جمله جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و شهدایی که همین امروز نیز گاهی در جنوب تقدیم می‌کنیم.
وی افزود: پرداختن به موضوع شهدا می‌تواند کار فرهنگی را بسیار آسان کند. اگر ما شهدا را ابزار فرهنگی خودمان قرار دهیم، گاهی غافل می‌شویم که کافی است دست جوان را در دست یک شهید بگذاریم؛ دیگر کار تمام است. دست او به دست رهبر می‌رسد، دستش به دست امام می‌رسد، با انقلاب آشنا می‌شود و مسیر هدایت را خودش پیدا می‌کند.
سرپرست مرکز فرهنگی- دانشجویی امام و انقلاب اسلامی جهاددانشگاهی اظهار کرد: امیدواریم خداوند کمک کند تا بتوانیم این حرف‌ها را به منصه ظهور برسانیم و بتوانیم فطرت‌های پاک جوانان را به این مسیر هدایت کنیم. من در سال‌های تدریس با دانشجویان متعددی کار کرده‌ام و یادم نمی‌آید بتوانم بگویم فلان دانشجو ذاتاً بد بوده است. فطرت دانشجویان واقعاً پاک است.
وی ادامه داد: حتی گاهی دانشجویی را می‌بینم که از نظر سیاسی کاملاً نقطه مقابل من است، از نظر فکری با من تفاوت دارد و حتی در زمینه پوشش نیز کاملاً متفاوت است، اما وقتی یک ترم با هم کار می‌کنیم، گفت‌وگو و تعامل داریم و با هم رفیق می‌شویم، می‌بینم در بسیاری از زمینه‌ها این دانشجویان از ما جلوتر و بهتر هستند.
محمدی‌فام در پایان گفت: بسیار امیدواریم که این اتفاق بیفتد و بتوانیم در کنار دانشجویان این مسیر را با یکدیگر طی کنیم.
انتهای پیام
