نتایج پژوهش اولیه نشان می‌دهد ترکیب گشاد شدن موقت رگ‌های خونی با ارتعاش کل بدن، ممکن است به خروج پروتئین‌ها از مغز انسان کمک کند. این روش، حرکت فیزیکی مایعاتی را هدف قرار می‌دهد که در انتقال و دفع مواد تولید شده در جریان فعالیت طبیعی مغز نقش دارند.

پژوهشگران امیدوارند شناخت این فرایند در نهایت راه‌های جدیدی برای بررسی سازوکار پاکسازی مواد زائد از مغز و اختلالاتی مانند بیماری آلزایمر فراهم کند. با این حال، یافته‌های فعلی فقط به تغییرات کوتاه‌مدت در افراد سالم مربوط می‌شود و شواهدی مبنی بر بهبود حافظه یا درمان زوال عقل با این روش ارائه نمی‌دهد.

گروهی از پژوهشگران دانشگاه «اولو» (Oulu) و بیمارستان دانشگاه «اولو» در فنلاند، این روش را روی ۲۹ فرد بزرگسال سالم آزمایش کردند. این پژوهش با استفاده از طرح متقاطع تصادفی انجام شده است به این ترتیب، شرکت‌کنندگان در شرایط آزمایشی مختلف قرار گرفتند تا نتایج با یکدیگر مقایسه شوند.

این روش درمانی آزمایشی، ترکیبی از یک دارو بود که رگ‌های خونی را گشاد می‌کرد و به‌طور موقت فشار خون را کاهش می‌داد و ارتعاش مکانیکی را نیز شامل می‌شد. پژوهشگران بررسی کردند که آیا این عوامل می‌توانند بر حرکت مایعات و پروتئین‌ها میان مغز و جریان خون تاثیر بگذارند یا خیر.

رگ‌های خونی فقط وظیفه انتقال اکسیژن و مواد مغذی را بر عهده ندارند. حرکت این رگ‌ها و فضاهای مایعی اطراف آن‌ها نیز در فرایندهای پاکسازی مغز اهمیت دارد. همین موضوع باعث شده دانشمندان بررسی کنند که آیا تغییر در سازوکار مکانیکی عروق می‌تواند بر دفع مواد زائد تاثیرگذار باشد یا خیر.

گروه پژوهشی برای بررسی تغییرات ایجاد شده از چندین روش استفاده کرد که از جمله آن‌ها می‌توان به «تصویربرداری تشدید مغناطیسی» (MRI) و اندازه‌گیری سیگنال‌های الکتریکی مرتبط با مغز و جریان خون اشاره کرد. این ابزارها امکان بررسی واکنش بدن از جنبه‌های مختلف را فراهم کردند و پژوهشگران به یک اندازه‌گیری واحد پیش و پس از درمان اکتفا نکردند.

پژوهش‌های مرتبط نیز به بررسی این موضوع پرداخته‌اند که خواب و تفاوت‌های ژنتیکی در ژن AQP۴ چگونه ممکن است با تغییرات اولیه مغز در بیماری آلزایمر ارتباط داشته باشند.

پس از انجام این روش، سطح خونی چندین پروتئین مرتبط با مغز افزایش یافت. از جمله این پروتئین‌ها می‌توان به آمیلوئید بتا ۴۰ و ۴۲ و «پروتئین اسیدی فیبریلاری گلیال» (GFAP) اشاره کرد که با سلول‌های پشتیبان مغز ارتباط دارد.

پژوهشگران مجموعه یافته‌ها را شواهدی سازگار با افزایش انتقال پروتئین‌ها از مغز به بیرون تفسیر کردند. همچنین، تصاویر «تصویربرداری تشدید مغناطیسی» (ام‌آرآی) تغییراتی را در رفتار مایعات در نزدیکی سیاهرگ‌های بزرگ نشان دادند که به توضیح احتمالی نحوه عملکرد این روش کمک می‌کند.

با این حال، افزایش سطح پروتئین‌های اندازه‌گیری‌ شده در خون به معنای اثبات حذف رسوبات زیان‌بار از مغز نیست. نتایج این پژوهش نشان نداد که روش مورد آزمایش می‌تواند پلاک‌های آلزایمر را پاک کند، روند پیشرفت بیماری را کُند سازد یا به بهبود پایدار عملکرد مغز منجر شود.

بر اساس گزارش وب‌سایت مدیکال نیوز، تعداد کم افراد سالم شرکت‌کننده در پژوهش و کوتاه‌ بودن دوره مشاهده، از محدودیت‌های مهم این پژوهش هستند. افراد مبتلا به زوال عقل، بیماری‌های عروقی یا سایر مشکلات سلامتی ممکن است واکنش متفاوتی به این روش نشان دهند. بنابراین، پژوهش‌های آینده باید مزایا و خطرات احتمالی آن را در این گروه‌ها نیز بررسی کنند.

این روش در شرایط پزشکی کنترل‌ شده مورد آزمایش قرار گرفته است، بنابراین، یافته‌های آن مبنایی برای تغییر داروهای فشار خون یا استفاده از ارتعاش به‌عنوان روشی برای درمان زوال عقل فراهم نمی‌کند. ارزش این پژوهش در مرحله کنونی، ارائه روشی جدید برای بررسی تعامل میان مایعات مغزی و نیروهای عروقی در بدن انسان است.

نتایج این پژوهش در نشریه Nature Communications منتشر شده است.

انتهای پیام