به گزارش ایسنا، بسیاری از کشورها دستورالعمل نحوه برخورد با فناوری اینترنت ماهواره‌ای که از مرزهای جغرافیایی و نظارتی سنتی فراتر می‌رود را در قالب سندی برای خود تدوین کرده اند. از آنجایی که اینترنت ماهواره‌ای اجازه می‌دهد کاربر بدون نیاز به کابل یا دکل‌های مخابراتی داخلی، به شبکه جهانی متصل شود، دولت‌ها برای مقابله یا مدیریت آن، اسنادی با سه رویکرد مختلف تدوین می‌کنند که عمدتا رویکرد امنیتی و نظارتی یا رویکرد حقوقی و بین‌المللی است.
در کشور ما نیز سند نحوه مواجهه با اینترنت ماهواره‌ای در سال ۱۴۰۰ تدوین شد. شورای عالی فضای مجازی کشور آن زمان در جلسه‌ای با حضور رئیس جمهور وقت و رؤسای سایر قوا و اعضای حقیقی و حقوقی این شورا، سیاست‌ها و الزامات قانونی شدن استفاده از منظومه‌های ماهواره‌ای و چگونگی اتصال منظومه‌های ماهواره‌ای به شبکه ارتباطی کشور و شبکه ملی اطلاعات را مورد بحث و بررسی قرار داد و درباره نحوه فعالیت و ارائه مجوز برای استفاده مجاز از خدمات منظومه‌های ماهواره‌ای در کشور تبادل نظر شد.
مرکز ملی فضای مجازی در راستای توسعه فناوری اینترنت ماهواره‌ای، پیشنهاداتی مبنی بر سیاست‌ها و اقدامات کشور در راستای مواجهه با این فناوری در قالب سند به شورای عالی فضای مجازی ارائه کرد و پس از آن سند نحوه مواجهه با اینترنت ماهواره‌ای جهت تصویب نهایی با ارائه پیشنهاداتی برای اصلاح جدید به مرکز ملی فضای مجازی ارجاع شد.
پس از آنکه بسیاری از شرکت‌های آمریکایی و انگلیسی موضوع خدمات منظومه‌های ماهواره‌ای و ارائه اینترنت ماهواره‌ای را در دستور کار قرار دادند، این فناوری در بسیاری از کشورها فعال شد و تحت پوشش قرار گرفت. بر همین اساس در کشور ما مقرر شد که مانند سایر ماهواره‌ها که با اخذ مجوز در داخل کشور ارائه خدمات می‌کنند، این شبکه‌ها نیز تابع ضوابط و مقررات کشور جهت ارائه خدمات باشند. در واقع پیشنهاد شد که برای استفاده از این فناوری در کشور و نحوه ارتباط با شرکت‌های ارائه دهنده این خدمات، ضوابط و مقرراتی تعیین شود و وزارت امور خارجه و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در راستای حفظ حقوق و منافع کشور با شرکت‌هایی که این قبیل خدمات را ارائه می‌دهند، تعامل داشته باشند. همچنین بر تعامل با مجامع بین‌المللی برای تهیه مقررات بین‌المللی استفاده از اینترنت ماهواره‌ای مورد توافق همه کشورها تاکید شد.
محمد حافظ حکمی - معاون نوآوری، فناوری و امور بین الملل وزارت ارتباطات از پیگیری کشورمان برای نظام‌مند شدن منظومه‌های ماهواره‌ای و شبکه‌های ارتباطی ماهواره‌ای به عنوان یکی از دستاوردهای مهم عضویت ایران در اجلاس سران مختار نام برده و گفت: در هیات مقررات رادیویی، ایران با پیگیری چند ساله خود، ارائه دهندگان خدمات منظومه‌های ماهواره‌ای را موظف کرد که بدون داشتن مجوز سرزمینی، ارائه سرویس ندهند و این سند در تمام مجامع تخصصی به نام ایران شناخته می شود.
منظومه‌های ماهواره‌ای شامل مجموعه‌ای از ماهواره‌های مشابه هم هستند که به منظور به انجام رساندن یک ماموریت مشترک در یک الگوی مداری خاص توزیع شده‌اند. از منظومه‌های ماهواره ای معمولا برای به انجام رساندن ماموریت‌هایی مثل مخابرات جهانی، موقعیت‌یابی جهانی و سنجش از راه دور استفاده می‌شود.
در حال حاضر ضرورت حفظ حاکمیت کشور در مواجهه با اینترنت ماهواره‌ای از اهمیت بسیاری برخوردار است. همانطور که روی شبکه‌های ماهواره‌ای زمینی اعمال حاکمیت صورت می‌گیرد و اگر شرکتی بخواهد روی این ماهواره‌ها در ایران پوشش داشته باشد باید برای دریافت فرکانس با رگولاتوری هماهنگی‌های لازم را انجام دهد و مجوز بگیرد، اعمال حاکمیت بر خدمات اینترنت ماهواره‌ای نیز مانند سایر خدمات ماهواره‌ای و مخابراتی با مجوز در داخل کشور قابل انجام است و باید روند اخذ مجوز آن طی شود.
ایران با پیگیری چند ساله خود، ارائه دهندگان خدمات منظومه‌های ماهواره‌ای را موظف کرد که بدون داشتن مجوز سرزمینی، ارائه سرویس ندهند.
در سال ۱۴۰۲ تست اولیه اینترنت ماهواره‌ای در ایران کلید خورد و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اعلام کرد که فرایند ارائه اینترنت ماهواره‌ای به نوع همکاری اپراتور ارائه‌دهنده خدمت مرتبط است. آن زمان در خصوص ارائه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در کشور مسائلی در هیات مقررات رادیویی (RRB) که زیرمجموعه اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) است، مطرح و در فروردین ۱۴۰۲ مستندات اولیه مبنی بر فعالیت شرکت اسپیس ایکس در ایران به RRB ارائه شد.
ایران اعلام کرد که خواهان همکاری این شرکت و این سرویس است به شرطی که مستندات و اطلاعات دقیق‌تری در اختیار گیرد تا همکاری صورت گیرد. وزارت ارتباطات وقت نیز از ارائه انترنت ماهواره‌ای در کشور استقبال و اعلام کرد که استفاده از این فناوری در برخی از نقاط کشور ضروری است و این موضوع باید در قالب همکاری با جمهوری اسلامی ایران در راستای قطعنامه و بخشنامه‌های ITU به مرحله اجرا درآید.
تا مدتها برای دسترسی به اینترنت ماهواره‌ای به تجهیزاتی مانند رسیور نیاز بود ولی اکنون در برخی از تلفن‌های همراه شرایط برای دریافت اینترنت ماهواره‌ای مهیاست و در آینده نیز شاهد این خواهیم بود که ارسال،دریافت و برقراری ارتباطات با اینترنت ماهواره‌ای بدون نیاز به هیچ تجهیز اضافه دیگری جدای از گوشی کاربر فراهم شود.
اینترنت ماهواره‌ای نوعی اتصال به شبکه اینترنت است که به‌جای اتکا به زیرساخت‌های زمینی مانند کابل فیبر نوری،خطوط تلفن یا دکل‌های مخابراتی، از ماهواره‌ها برای انتقال داده استفاده می‌کند. در این فناوری، تجهیزات گیرنده در محل کاربر با ماهواره‌های مستقر در مدار زمین ارتباط برقرار می‌کنند. داده‌ها پس از انتقال از طریق ماهواره‌ها و زیرساخت‌های زمینی متصل به اینترنت، به مقصد می‌رسند. به این ترتیب، امکان دسترسی به اینترنت در مناطقی که توسعه شبکه‌های زمینی در آن‌ها دشوار یا پرهزینه است نیز فراهم می‌شود.
این فناوری به ویژه برای مناطق روستایی و دورافتاده، کشتی‌ها، هواپیماها، مناطق بحران‌زده و مکان‌هایی که دسترسی به زیرساخت‌های ارتباطی محدود است، اهمیت دارد.
به گزارش ایسنا، اخیرا رئیس مرکز ملی فضای مجازی از راه‌اندازی اینترنت ماهواره‌ای بومی خبر داد و درباره برنامه ایران برای ایجاد اینترنت ماهواره‌ای داخلی گفت: این پروژه شروع شده و متولیان مربوطه آن را اعلام خواهند کرد. البته این پروژه زمان می برد ولی مسیری که درحال طی شدن است،مسیر خوبی است و اعلام می‌کنیم که به زودی اینترنت ماهواره‌ای بومی خودمان را خواهیم داشت.
انتهای پیام
