حسین میرزایی در گفت‌وگو با ایسنا، با مقایسه سبک زندگی دانشجویان امروز با دانشجویان دهه‌های ۷۰ و ۸۰ اظهار کرد: در سال‌های گذشته تغییرات زیادی در سبک زندگی دانشجویان اتفاق افتاده است. نحوه تعامل دانشجویان دختر و پسر با یکدیگر و همچنین نوع ارتباط آن‌ها با استادان، نسبت به گذشته تفاوت کرده است. به نظر می‌رسد دانشجویان امروز در مقایسه با نسل‌های قبل، احساس تعهد کمتری نسبت به استادان و محیط دانشگاه دارند؛ دست‌کم این برداشتی است که از حضور در فضای دانشگاه به دست می‌آید.
وی افزود: در جامعه‌شناسی از حرکت جامعه به سمت فردگرایی صحبت می‌شود و به نظر می‌رسد این روند در ابعاد مختلف رفتار دانشجویان امروز نیز خود را نشان می‌دهد. نگاه دانشجویان به خانواده، آینده و شغل تغییر کرده است، اما این تغییرات لزوماً به معنای بد بودن نسل جدید یا منفی بودن همه تحولات نیست؛ بلکه می‌توان آن‌ها را متناسب با اقتضائات زمانه و شرایطی دانست که نسل امروز در آن رشد کرده است.
این عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد درباره مهم‌ترین عوامل تغییر سبک زندگی دانشجویان بیان کرد: گسترش ارتباطات، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، امکان دسترسی جوانان به اطلاعات و مقایسه شرایط زندگی خود با دیگران، از جمله عوامل مؤثر در این تغییرات است. دانشجویان امروز در مقایسه با نسل‌های گذشته، آگاهی و دسترسی بیشتری به اطلاعات دارند و همین مسئله باعث شده است منتقدتر و پرسشگرتر باشند و مطالب مطرح‌شده از سوی استادان یا والدین را به‌سادگی نپذیرند و درباره آن‌ها پرسش کنند.
میرزایی با اشاره به تغییرات ساختاری جامعه ایران ادامه داد: جامعه ایرانی نسبت به گذشته شهری‌تر شده است. در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ و پیش از آن، بخش قابل‌توجهی از دانشجویان زمینه‌های روستایی داشتند، اما به نظر می‌رسد بخش بیشتری از جوانانی که امروز وارد دانشگاه می‌شوند، خاستگاه شهری دارند. این تغییر در ساختار اجتماعی جامعه نیز می‌تواند بر سبک زندگی و نگرش دانشجویان تأثیر بگذارد.
خواب، تغذیه و تفریح؛ مؤثر بر موفقیت تحصیلی و اجتماعی
وی درباره تأثیر تغییر الگوی خواب، تفریح، تغذیه، روابط اجتماعی و شیوه گذران اوقات فراغت بر وضعیت تحصیلی دانشجویان خاطرنشان کرد: این موضوع ابعاد مختلفی دارد و درباره تأثیر هر یک از این عوامل بر وضعیت تحصیلی، پژوهش‌های متعددی انجام شده است. به‌طور کلی، دانشجویی که خواب کافی و منظم، تغذیه مناسب، تفریح سالم و روابط اجتماعی مطلوب‌تری دارد، از شرایط بهتری برای موفقیت تحصیلی و اجتماعی برخوردار است.
این جامعه شناس تأکید کرد: برای بررسی دقیق این موضوع باید به یافته‌های پژوهشی معتبر مراجعه کرد، اما در یک پاسخ کلی می‌توان گفت که برخورداری از سبک زندگی متعادل و اوقات فراغت سالم، در کنار روابط اجتماعی مناسب، می‌تواند به بهبود وضعیت تحصیلی و اجتماعی دانشجویان کمک کند.
میرزایی با اشاره به ضرورت برنامه‌ریزی دانشگاه‌ها متناسب با نیازها و سبک زندگی دانشجویان امروز گفت: بر اساس مشاهداتم در دانشگاه فردوسی مشهد، به نظر می‌رسد مسئولان حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی برای شناخت نسل جوان و تنظیم برنامه‌ها متناسب با نیازهای دانشجویان تلاش می‌کنند. همکارانی که در این حوزه‌ها فعالیت دارند، به دنبال شناخت نیازهای دانشجویان و طراحی برنامه‌هایی متناسب با شرایط آن‌ها هستند.
وی با بیان اینکه سرعت تحولات اجتماعی، سازگاری با تغییرات را دشوار کرده است، افزود: در دنیایی زندگی می‌کنیم که تغییرات با سرعت زیادی اتفاق می‌افتند؛ به‌گونه‌ای که گاهی حتی خود نسل جوان نیز نمی‌تواند هم‌پای این تحولات حرکت کند و برخی گروه‌های جوانان از دیگران عقب می‌مانند. در چنین شرایطی، شناخت نیازهای دانشجویان و به‌روزرسانی برنامه‌های دانشگاهی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: هرچه مدیران دانشگاهی از نظر سنی به نسل دانشجو نزدیک‌تر باشند، احتمالاً بهتر می‌توانند شرایط و نیازهای آن‌ها را درک کنند و برنامه‌های متناسب‌تری طراحی کنند. البته جوان بودن مدیران به‌تنهایی کافی نیست و تجربه نیز اهمیت دارد، اما کاهش فاصله نسلی می‌تواند به سازگاری بیشتر دانشگاه با سبک زندگی دانشجویان کمک کند.
نیازسنجی مستمر و مشارکت دانشجویان در تصمیم‌گیری‌ها
میرزایی درباره وظایف دانشگاه‌ها برای هماهنگی با تغییرات سبک زندگی دانشجویان اظهار کرد: یکی از اقدامات ضروری، نیازسنجی مستمر از نسل جوانی است که وارد دانشگاه می‌شود. دانشگاه‌ها باید به‌صورت مداوم نیازها، خواسته‌ها، انتظارات و سبک زندگی دانشجویان را بررسی کنند تا بتوانند برنامه‌های خود را با شرایط واقعی آن‌ها هماهنگ سازند.
وی افزود: استفاده از دانشجویان به‌عنوان مشاوران مدیران دانشگاهی نیز می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد. مشارکت دادن دانشجویان در فرایند شناخت مسائل و برنامه‌ریزی، به مسئولان کمک می‌کند تا از نگاه خود دانشجویان با نیازها و انتظارات آن‌ها آشنا شوند و تصمیم‌های متناسب‌تری بگیرند.
این عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: نیازسنجی مستمر، نزدیک‌تر شدن مدیران به نسل دانشجو و استفاده از دیدگاه‌های خود دانشجویان، از اقداماتی است که می‌تواند به دانشگاه‌ها در شناخت بهتر نسل جدید و هماهنگی با تغییرات سبک زندگی آن‌ها کمک کند.
انتهای پیام
