معصومه توانگر در گفت‌وگو با ایسنا با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکردهای برنامه‌ریزی گردشگری استان، اظهار کرد: تمرکززدایی از توسعه گردشگری مشهد و توجه به ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی، تمدنی و طبیعی سایر شهرستان‌ها، همچنان از اولویت‌های برنامه‌ریزی توسعه گردشگری خراسان رضوی است.
وی با اشاره به ضرورت تدوین این برنامه، اضافه کرد: در زمان ارائه پیشنهاد این طرح، مدیریت گردشگری استان با فقدان نقشه راه روشن برای برنامه‌ریزی علمی مواجه بود. نبود طرح جامع گردشگری استان، ناموفق بودن تجربه‌های پیشین واگذاری این مسئولیت به مشاوران مختلف و پیامدهای گسترده بحران کرونا، به‌ویژه در سال ۱۳۹۹، ازجمله عواملی بودند که ضرورت اجرای این مطالعه را دوچندان کردند.
عضو هیات علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی ادامه داد: اعلام نیاز اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان به انجام این طرح و همچنین مسئولیت اجتماعی و ظرفیت‌های علمی و پژوهشی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی، زمینه شکل‌گیری تعامل چندجانبه با عناصر کلیدی مدیریت گردشگری استان را فراهم کرد که تدوین و اجرای برنامه بر مبنای مطالعات علمی و مشارکت ذی‌نفعان دنبال شود.
توانگر با اشاره به برخی دستاوردهای این طرح، بیان کرد: خوشبختانه بخشی از پروژه‌های پیشنهادی آن از سوی دستگاه‌های اجرایی در حال اجرا یا پیگیری است و سناریوهای توسعه گردشگری در افق میان‌مدت و بلندمدت نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. همچنین می‌توان تأثیر نتایج علمی و عملی طرح را در ادبیات برنامه‌ریزی برخی دستگاه‌ها و مدیران گردشگری مشاهده کرد.
وی خاطرنشان کرد: توجه به ظرفیت‌های معرفی‌شده در شهرستان‌های استان برای صدور مجوزهای تأسیس و توسعه واحدهای متنوع گردشگری نیز ازجمله زمینه‌هایی است که در بخش دولتی و خصوصی مورد توجه قرار گرفته است.
مجری طرح «برنامه راهبردی ـ عملیاتی توسعه گردشگری خراسان رضوی» در تشریح اولویت‌های همچنان مطرح در توسعه گردشگری استان، ادامه داد: تمرکززدایی از توسعه گردشگری در مشهد و توجه به توان‌ها و ظرفیت‌های بالقوه سایر مناطق و شهرستان‌ها، همچنان یکی از محورهای مهم برنامه‌ریزی گردشگری خراسان رضوی است، رویکردی که می‌تواند زمینه بهره‌گیری متوازن‌تر از جاذبه‌های متنوع استان را فراهم کند.
توانگر نگاه بخشی به گردشگری را از چالش‌های اساسی سیاست‌گذاری در این حوزه دانست و گفت: گردشگری صرفاً موضوع مسئولیت یک وزارتخانه یا دستگاه اجرایی نیست، بلکه فعالیتی بین‌بخشی است که با حمل‌ونقل، اقتصاد، سرمایه‌گذاری، محیط‌زیست، فرهنگ، مدیریت شهری و روستایی، فناوری و ارتباطات بین‌المللی پیوند دارد. از این رو، تحقق اهداف توسعه گردشگری به هماهنگی میان این بخش‌ها وابسته است.
وی با اشاره به تأثیر بحران‌های اقتصادی و اجتماعی و شرایط ناشی از جنگ بر برنامه‌ریزی توسعه گردشگری، اضافه کرد: در شرایطی که بحران‌ها بخش‌های مختلف مدیریت ملی و منطقه‌ای را تحت تأثیر قرار می‌دهند، امکان پیشبرد برنامه‌ریزی‌های بلندمدت با محدودیت مواجه می‌شود.
عضو هیات علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی بیان کرد: با این حال گردشگری فعالیتی اقتصادی و مولد است که می‌تواند از میراث فرهنگی، طبیعت، آداب‌ورسوم و ظرفیت‌های اجتماعی ارزش اقتصادی ایجاد کند، به اشتغال‌زایی و جذب سرمایه کمک کند و زمینه ارتباط فرهنگی ایران با جهان را فراهم آورد. از این منظر، توجه به گردشگری می‌تواند به حفظ امید و پویایی فعالان این حوزه نیز کمک کند.
توانگر درباره ضرورت بازنگری احتمالی در برنامه توسعه گردشگری استان، خاطرنشان کرد: اگر امروز قرار باشد این طرح بازنگری شود، یکی از نخستین تغییرات مورد نظر، حرکت از الگوهای پیشین برنامه‌ریزی به سمت مدل‌های بازارمحور است، رویکردی که در آن شناخت تقاضا، ترجیحات گردشگران، رفتار مخاطبان و طراحی تجربه‌های متناسب با نیازهای آنان جایگاه پررنگ‌تری پیدا می‌کند.
وی با اشاره به ظرفیت فناوری‌های نوین در بازاریابی گردشگری، ادامه داد: بهره‌گیری از اقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR)، واقعیت ترکیبی (MR)، ویدیوهای ۳۶۰ درجه، محتوای تعاملی، بازی وارسازی(گیمیفیکیشن) و تجربه‌های شخصی‌سازی‌شده می‌تواند به معرفی مؤثرتر جاذبه‌های گردشگری استان و ایجاد ارتباط عمیق‌تر میان مقاصد گردشگری و مخاطبان کمک کند.
مجری طرح «برنامه راهبردی ـ عملیاتی توسعه گردشگری خراسان رضوی» اضافه کرد: چنین رویکردهایی، در مقایسه با روش‌های متکی بر تبلیغات انبوه و کانال‌های سنتی، امکان ارائه تجربه‌هایی تعاملی‌تر و متناسب‌تر با ترجیحات گردشگران را فراهم می‌کنند.
توانگر در ادامه تصریح کرد: آینده توسعه گردشگری خراسان رضوی مستلزم پیوند میان برنامه‌ریزی علمی، هماهنگی بین‌بخشی، توجه به ظرفیت‌های شهرستان‌ها و شناخت تحولات بازار و فناوری است، مسیری که می‌تواند زمینه بهره‌برداری پایدارتر از توانمندی‌های متنوع استان را فراهم کند.
انتهای پیام
