در استانی مانند خراسان رضوی که بخش‌هایی از آن با محدودیت منابع آب، خشکسالی‌های متوالی و آسیب‌پذیری برخی مناطق در برابر سیلاب روبه‌رو هستند، احتمال بارش‌های شدید و ناگهانی، اهمیت آمادگی پیش از وقوع بحران را دوچندان می‌کند؛ آمادگی که میزان اثربخشی آن نه در زمان صدور هشدار، بلکه هنگام عبور ایمن روان‌آب‌ها از شهرها و روستاها مشخص خواهد شد.
در روزهای اخیر، هشدارهای مربوط به احتمال تغییر الگوهای بارشی و مطرح شدن پدیده ال‌نینو، ضرورت توجه به سناریوهای مختلف جوی را در دستور کار مدیریت بحران قرار داده است. با این حال، باید توجه داشت که وقوع ال‌نینو به‌تنهایی به معنای قطعی بودن بارش‌های سیل‌آسا در یک منطقه مشخص نیست و ارزیابی خطر، مستلزم توجه به پیش‌بینی‌های به‌روز سازمان هواشناسی، وضعیت حوضه‌های آبریز، میزان اشباع خاک و شرایط محلی است. آنچه در این میان اهمیت دارد، پرهیز از غافلگیری و آماده بودن برای مواجهه با بارش‌هایی است که در صورت وقوع، ممکن است در مدت کوتاهی حجم قابل‌توجهی از روان‌آب را روانه مسیل‌ها و رودخانه‌ها کند.
آمادگی برای مقابله با سیلاب اولویت دستگاه‌های اجرایی کلات
فرماندار شهرستان کلات با اشاره به شرایط خاص جغرافیایی و اقلیمی این شهرستان و بالا بودن خطر وقوع سیلاب حتی در پی بارندگی‌های نسبتاً کم، بر ضرورت آمادگی مستمر دستگاه‌های اجرایی، تقویت زیرساخت‌های مدیریت بحران و افزایش هماهنگی میان نهادهای مسئول تأکید کرد و گفت: وجود حدود ۱۰۰ حوزه آبریز در شهرستان کلات، این منطقه را به یکی از مناطق حساس از نظر مدیریت روان‌آب‌ها و مقابله با سیلاب تبدیل کرده است.
ابوالفتح لشگری در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: شهرستان کلات به دلیل موقعیت جغرافیایی، ساختار طبیعی زمین، وجود ارتفاعات، دره‌ها، آبراهه‌ها و مسیرهای متعدد انتقال روان‌آب، از شرایط ویژه‌ای در زمینه وقوع سیلاب برخوردار است.
وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، حتی بارندگی‌هایی که در نگاه نخست چندان شدید به نظر نمی‌رسند، ممکن است در برخی مناطق به روان‌آب‌های قابل توجه و در نهایت سیلاب منجر شوند. از این رو، نباید میزان بارندگی در یک نقطه را به تنهایی ملاک ارزیابی خطر قرار داد، بلکه باید شرایط حوزه آبریز، وضعیت زمین، شدت و مدت بارش و مسیر حرکت آب نیز به صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: هر یک از حوزه‌های آبریز ویژگی‌های خاص خود را دارند و ممکن است در زمان بارندگی، واکنش متفاوتی از خود نشان دهند. به همین دلیل، مدیریت خطر سیلاب در کلات نیازمند شناخت دقیق حوزه‌های آبریز، شناسایی نقاط حادثه‌خیز، بررسی مسیرهای طبیعی جریان آب و اولویت‌بندی اقدامات پیشگیرانه بر اساس میزان خطر و جمعیت در معرض تهدید است.
فرماندار کلات با اشاره به موضوع پدیده ال‌نینو بازگشایی و لایروبی مسیل‌ها را ضروری دانست و اظهار کرد: با توجه به حساسیت شهرستان کلات در برابر سیلاب، لازم است تمامی دستگاه‌های اجرایی مرتبط، از جمله مدیریت بحران، هواشناسی، منابع طبیعی و آبخیزداری، امور آب، راهداری، شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و دستگاه‌های امدادی، با هماهنگی کامل برای شرایط احتمالی آماده باشند.
لشکری با تأکید بر ضرورت شناسایی نقاط پرخطر شهرستان گفت: بررسی وضعیت پل‌ها، آب‌نماها، دهانه آبروها، مسیل‌ها، کانال‌های هدایت آب و مسیرهای ارتباطی باید به صورت مستمر انجام شود. همچنین لازم است موانع احتمالی جریان طبیعی آب، رسوبات و انباشت پسماند در نقاط حساس شناسایی و در چارچوب ضوابط فنی و زیست‌محیطی برطرف شوند. هرگونه انسداد در مسیر عبور روان‌آب می‌تواند هنگام بارندگی، خطر آبگرفتگی، تخریب راه‌ها و آسیب به تأسیسات و مناطق مسکونی را افزایش دهد.
وی با اشاره به اهمیت اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری افزود: در شهرستانی با ویژگی‌های طبیعی کلات، مدیریت سیلاب صرفاً به زمان بارندگی محدود نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از اقدامات باید پیش از آغاز بارش‌ها و در قالب برنامه‌های اصولی مدیریت حوزه‌های آبریز انجام گیرد. اجرای طرح‌های آبخیزداری متناسب با شرایط هر منطقه، حفاظت از پوشش گیاهی، جلوگیری از تخریب اراضی و مدیریت صحیح روان‌آب‌ها می‌تواند در کاهش فرسایش خاک و تعدیل بخشی از پیامدهای سیلاب مؤثر باشد. البته انتخاب و اجرای هر طرح باید بر پایه مطالعات کارشناسی و ارزیابی شرایط واقعی حوزه آبریز صورت گیرد.
فرماندار شهرستان کلات همچنین بر ضرورت ارتقای آمادگی نیروهای عملیاتی تأکید کرد و گفت: تجهیزات امدادی، ماشین‌آلات مورد نیاز، امکانات ارتباطی و ظرفیت نیروهای خدمات‌رسان باید پیش از بروز شرایط بحرانی بررسی شوند تا در صورت صدور هشدار، امکان واکنش سریع و مؤثر وجود داشته باشد. همچنین دهیاران، شوراهای اسلامی، جوامع محلی و بهره‌برداران حوزه‌های آبریز باید در فرآیند اطلاع‌رسانی و پیشگیری مشارکت فعال داشته باشند؛ چراکه آگاهی مردم از مسیرهای پرخطر و رعایت هشدارهای رسمی، نقش مهمی در کاهش تلفات و خسارات دارد.
لشکری خاطرنشان کرد: یکی از اولویت‌های مهم در مدیریت سیلاب، اطلاع‌رسانی به‌موقع و انتقال دقیق هشدارها به مردم، به ویژه ساکنان مناطق روستایی، حاشیه رودخانه‌ها و مسیرهای عبور سیلاب است. شهروندان نیز باید از توقف و تردد غیرضروری در بستر و حاشیه رودخانه‌ها، عبور از آب‌نماهای دارای جریان آب و نزدیک شدن به مسیل‌ها در زمان بارندگی خودداری کنند. همچنین لازم است هشدارهای هواشناسی و توصیه‌های دستگاه‌های مسئول جدی گرفته شود و از هرگونه اقدام مخاطره‌آمیز برای عبور از مسیرهای سیلابی پرهیز شود.
آماده‌باش دستگاه‌های سبزوار باید فراتر از هشدار هواشناسی باشد
معاون استاندار و فرماندار ویژه سبزوار با تأکید بر ضرورت آمادگی همه‌جانبه دستگاه‌های اجرایی در برابر شرایط جوی پیش‌رو، خواستار پایش مستمر حوزه‌های آبریز، بررسی تجهیزات امدادی، تأمین سوخت جایگزین و پیش‌بینی تمهیدات لازم برای استمرار خدمات عمومی شد.
حامد قربانی، با اشاره به هشدارهای هواشناسی و احتمال وقوع بارش‌های قابل ملاحظه، بر ضرورت آماده‌باش کامل دستگاه‌های خدمات‌رسان، امدادی و اجرایی تأکید کرد و گفت: آمادگی برای مواجهه با شرایط پیش‌رو نباید صرفاً به زمان صدور هشدارهای هواشناسی محدود شود، بلکه همه دستگاه‌ها باید پیش از وقوع هرگونه حادثه، تمهیدات لازم را برای پیشگیری از خسارات احتمالی و استمرار خدمات ضروری فراهم کنند.
وی با تأکید بر اهمیت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول اظهار کرد: ارتباط مستمر با اداره هواشناسی، رصد آخرین پیش‌بینی‌ها و اطلاع‌رسانی دقیق و به‌موقع به گروه‌های هدف باید در دستور کار قرار گیرد تا در صورت تغییر شرایط جوی، امکان تصمیم‌گیری سریع و متناسب با وضعیت موجود فراهم باشد.
قربانی افزود: دستگاه‌های اجرایی باید وضعیت تجهیزات، ادوات و ماشین‌آلات خود را بررسی کنند و از آمادگی عملیاتی آن‌ها برای حضور در میدان اطمینان داشته باشند. در شرایط بحرانی، به ویژه هنگام آبگرفتگی معابر، انسداد مسیرهای ارتباطی یا دشوار شدن دسترسی به برخی مناطق، سرعت واکنش نیروهای خدماتی و امدادی اهمیت زیادی دارد و هرگونه نقص در تجهیزات می‌تواند روند امدادرسانی را با اختلال مواجه کند.
فرماندار ویژه سبزوار همچنین بر ضرورت پایش وضعیت بندهای خاکی، مخازن، رودخانه‌ها و مسیرهای عبور روان‌آب‌ها تأکید کرد و گفت: شناسایی و رفع مخاطرات احتمالی باید با همکاری شهرداری‌ها، بخشداری‌ها و دهیاری‌ها دنبال شود. تعیین مناطق معین و تقویت هماهنگی میان دستگاه‌ها نیز از اقداماتی است که می‌تواند در زمان وقوع حادثه، روند مدیریت بحران و تقسیم مسئولیت‌ها را تسهیل کند.
وی اظهار کرد: مدیریت بحران تنها به مقابله با سیلاب و پیامدهای بارندگی محدود نمی‌شود، بلکه استمرار خدمات عمومی، تأمین انرژی، حفظ فعالیت واحدهای تولیدی و آمادگی مراکز امدادی و درمانی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
قربانی با اشاره به آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی در شرایط بحرانی، بر لزوم پیش‌بینی سوخت جایگزین برای نانوایی‌ها، واحدهای مرغداری و گلخانه‌ها تأکید کرد و گفت: تأمین سوخت مورد نیاز این واحدها باید با جدیت دنبال شود تا در صورت بروز اختلال در شبکه گاز یا کاهش فشار آن، فعالیت مراکز تولیدی و تأمین نیازهای ضروری مردم با مشکل مواجه نشود.
وی با اشاره به وضعیت واحدهای مرغداری شهرستان افزود: تأکید شده که مدیریت جهاد کشاورزی میزان تجهیز مرغداری‌ها به سوخت جایگزین را تا حصول نتیجه مطلوب پیگیری کند.
فرماندار ویژه سبزوار ادامه داد: اختلال در تأمین انرژی، به ویژه در روزهای سرد سال، می‌تواند فعالیت واحدهای تولیدی را تحت تأثیر قرار دهد. در واحدهای مرغداری و گلخانه‌ای، تأمین گرمایش مناسب از الزامات استمرار تولید است و هرگونه وقفه در این زمینه ممکن است خسارات اقتصادی به دنبال داشته باشد. از این رو، لازم است وضعیت تأمین سوخت جایگزین، میزان ذخایر و آمادگی واحدها پیش از بروز شرایط اضطراری بررسی و نواقص احتمالی برطرف شود.
قربانی با تأکید بر ضرورت آمادگی برای مدیریت ناترازی انرژی در ماه‌های سرد سال اظهار کرد: برنامه‌ریزی برای جلوگیری از بروز اختلال در گرمایش منازل شهروندان و استمرار فعالیت دستگاه‌های خدمات‌رسان باید از اولویت‌های دستگاه‌های مسئول باشد.
وی تصریح کرد: تأمین ملزومات گرمایشی مورد نیاز مراکز خدماتی و امدادرسان، پیش‌بینی اقلام ضروری برای شرایط اضطراری و مدیریت مصرف انرژی از جمله اقداماتی است که باید با هماهنگی دستگاه‌های مرتبط دنبال شود.
فرماندار ویژه سبزوار همچنین بر ضرورت ذخیره اقلام اضطراری در جمعیت هلال‌احمر و پیش‌بینی محموله‌های دارویی مورد نیاز از سوی دانشگاه علوم پزشکی تأکید کرد و مدیریت اشتراک‌های پرمصرف برق و گاز را از دیگر موضوعات مهم در زمینه آمادگی برای شرایط پیش‌رو دانست.
قربانی با اشاره به اهمیت پیش‌بینی شرایط احتمالی در حوزه اسکان اضطراری گفت: دستگاه‌های مسئول باید متناسب با شرایط شهرستان، ظرفیت‌های موجود را شناسایی کرده و هماهنگی لازم را برای استفاده از امکانات اسکان اضطراری انجام دهند.
وی ادامه داد: مشخص بودن وظایف کمیته‌های تخصصی، تعیین مسئولیت دستگاه‌های اجرایی و ایجاد هماهنگی میان بخش‌های مختلف، از بروز موازی‌کاری و اتلاف زمان در هنگام وقوع حوادث جلوگیری می‌کند. در شرایط بحرانی، تصمیم‌گیری سریع و برخورداری از سازوکار روشن برای ارتباط میان دستگاه‌ها می‌تواند نقش مهمی در کاهش خسارات و تسریع خدمات‌رسانی داشته باشد.
فرماندار ویژه سبزوار همچنین بر ضرورت توجه به اطلاع‌رسانی عمومی تأکید کرد و گفت: مردم باید از آخرین هشدارها و توصیه‌های ایمنی مطلع باشند و دستگاه‌های مسئول نیز اطلاعات مورد نیاز را از مسیرهای معتبر و به‌موقع در اختیار جامعه هدف قرار دهند.
پیش‌بینی ۱۳ نقطه برای اسکان اضطراری و تأکید بر ذخیره اقلام ضروری در تربت‌جام
در تربت‌جام، یکی از محورهای اصلی آمادگی برای شرایط بحرانی، پیش‌بینی ظرفیت‌های اسکان اضطراری و اطمینان از تداوم خدمات حیاتی در فصل سرماست.
دبیر کمیته پدافند غیرعامل شهرستان تربت‌جام از پیش‌بینی ۱۳ نقطه در سطح شهرستان برای اسکان اضطراری در شرایط بحرانی خبر داد و گفت: از این تعداد، پنج نقطه تجهیز و برای بهره‌برداری آماده خواهد شد.
رضا تبنا در گفت و گو با ایسنا با تأکید بر ضرورت آمادگی همه دستگاه‌های خدمات‌رسان اظهار کرد: شرایط بحرانی و حوادث غیرمترقبه ممکن است در هر زمان رخ دهد و به همین دلیل، آمادگی پیشگیرانه و برنامه‌ریزی دقیق باید پیش از وقوع بحران انجام شود.
وی افزود: فصل سرما به دلیل احتمال بارش‌های سنگین، برودت هوا، اختلال در شبکه‌های انرژی و دشواری دسترسی به برخی مناطق، نیازمند پیش‌بینی‌های ویژه است و در شرایط جنگی نیز ضرورت آمادگی دستگاه‌ها برای حفظ و تداوم خدمات‌رسانی دوچندان می‌شود.
دبیر کمیته پدافند غیرعامل شهرستان تربت‌جام با اشاره به مصوبات این نشست ادامه داد: بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، ۱۳ نقطه در سطح شهرستان برای اسکان اضطراری پیش‌بینی شده است که از این تعداد، پنج نقطه در اولویت تجهیز قرار گرفته و برای استفاده در شرایط اضطراری آماده خواهد شد.
تبنا تصریح کرد: ایجاد ظرفیت‌های مناسب برای اسکان اضطراری، یکی از اقدامات مهم در مدیریت بحران است و این اماکن باید از نظر امکانات اولیه، شرایط گرمایشی و دسترسی به خدمات مورد نیاز، آمادگی لازم را داشته باشند تا در صورت بروز شرایط اضطراری، امکان اسکان و حمایت از شهروندان فراهم باشد.
وی همچنین بر ضرورت رسیدن دستگاه‌های خدمات‌رسان به آمادگی کامل تأکید کرد و گفت: بر اساس تصمیمات اتخاذ شده، دستگاه‌های مرتبط موظف هستند ظرف مدت ۱۰ روز اقدامات لازم را برای رسیدن به آمادگی ۱۰۰ درصدی انجام دهند و نقاط ضعف احتمالی خود را برطرف کنند.
دبیر کمیته پدافند غیرعامل شهرستان تربت‌جام تأمین انرژی و پیش‌بینی سوخت‌های جایگزین را از دیگر موضوعات مهم مطرح شده در این جلسه عنوان کرد و افزود: برای تأمین گرمایش مراکز و اماکن ضروری، نباید صرفاً به یک منبع سوخت متکی بود و لازم است سوخت‌های جایگزین دوم و سوم نیز از قبل پیش‌بینی و تهیه شود تا در صورت بروز اختلال در تأمین سوخت اصلی، روند خدمات‌رسانی متوقف نشود.
تبنا ادامه داد: آمادگی در حوزه سلامت تنها به فراهم کردن تجهیزات درمانی محدود نمی‌شود، بلکه تأمین مستمر دارو، ملزومات پزشکی و اقلام مورد نیاز مراکز بهداشتی و درمانی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. بر همین اساس، با توجه به احتمال استمرار شرایط سخت در تأمین اقلام پزشکی، برنامه‌ریزی برای ذخیره‌سازی این اقلام تا سقف ۶ ماه مورد تأکید قرار گرفته است.
وی خاطرنشان کرد: تداوم ارائه خدمات سلامت در شرایط بحرانی نیازمند پیش‌بینی دقیق نیازها، مدیریت منابع و همکاری مستمر میان بخش‌های مختلف است و نمی‌توان مدیریت بحران را به زمان وقوع حادثه موکول کرد.
دبیر کمیته پدافند غیرعامل شهرستان تربت‌جام همچنین از تشکیل ستادهای فرعی برای مدیریت شرایط بحرانی خبر داد و گفت: این ستادها با هدف ایجاد هماهنگی بیشتر، تقسیم وظایف و افزایش سرعت تصمیم‌گیری در زمان بحران تشکیل خواهند شد.
وی از آمادگی کامل تمامی بیمارستان‌ها و مراکز درمانی این شهرستان برای فصل سرما خبری داد و تأکید کرد: آمادگی واقعی زمانی محقق می‌شود که همه دستگاه‌ها وظایف خود را به صورت دقیق بشناسند، تجهیزات و امکانات مورد نیاز را از قبل فراهم کنند و برای سناریوهای مختلف برنامه عملیاتی داشته باشند.
تبنا گفت: هدف از مجموعه این اقدامات، افزایش آمادگی شهرستان در برابر شرایط اضطراری، حفظ زیرساخت‌های ضروری و مهم‌تر از همه، تداوم خدمات‌رسانی به مردم است؛ بنابراین لازم است تمامی دستگاه‌های مسئول، موضوع آمادگی و پیشگیری را به عنوان یک اولویت جدی دنبال کنند.
ضرورت تقویت سازه‌های خاکی برای مهار روان‌آب‌ها و کاهش خطر سیلاب
فرماندار شهرستان گناباد، با تأکید بر ضرورت صیانت از منابع آبی و آمادگی در برابر بارش‌های احتمالی، خواستار همکاری همه‌جانبه دستگاه‌های اجرایی برای تسریع اقدامات آبخیزداری، تأمین ماشین‌آلات سنگین و تقویت سازه‌های خاکی شهرستان شد.
ابوالفضل حکیم‌پور با اشاره به اهمیت مدیریت روان‌آب‌ها و کاهش مخاطرات ناشی از بارندگی‌های فصلی اظهار کرد: استفاده حداکثری از ظرفیت دستگاه‌های اجرایی، تأمین تجهیزات مورد نیاز و تسریع در اجرای اقدامات پیشگیرانه، از ضرورت‌های مدیریت بحران و حفاظت از منابع آب شهرستان است.
وی افزود: در کنار لایروبی مسیل‌ها و رفع موانع عبور آب، تقویت بندها و خاکریزهای خاکی، افزایش ظرفیت مهار و نفوذ روان‌آب‌ها و ایجاد زیرساخت‌های ذخیره‌سازی آب باید با جدیت دنبال شود تا ضمن کاهش بخشی از خطرات احتمالی سیلاب، زمینه تقویت منابع آب زیرزمینی نیز فراهم شود.
فرماندار گناباد ادامه داد: با توجه به شرایط اقلیمی منطقه و اهمیت منابع آب در پایداری کشاورزی و قنوات، اجرای طرح‌های اصولی آبخیزداری می‌تواند نقش مؤثری در کنترل فرسایش خاک، کاهش سرعت روان‌آب‌ها و افزایش فرصت نفوذ آب به سفره‌های زیرزمینی داشته باشد؛ البته تحقق این اهداف مستلزم اجرای فنی طرح‌ها، تأمین اعتبارات و استمرار نظارت و نگهداری سازه‌هاست.
وی با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی دستگاه‌های مسئول تصریح کرد: پشتیبانی همه‌جانبه نهادهای اجرایی، به ویژه در زمینه تأمین ماشین‌آلات سنگین و تجهیزات موردنیاز، برای پیشبرد سریع‌تر عملیات ضروری است.
فرماندار شهرستان گناباد همچنین از پیگیری اقدامات مکمل برای مدیریت روان‌آب‌ها خبر داد و گفت: لایروبی مسیل‌های شهرستان از سوی امور منابع آب در دستور کار قرار گرفته و بررسی وضعیت و استحکام‌بخشی بندهای خاکی متعلق به منابع طبیعی نیز دنبال می‌شود.
حکیم‌پور خاطرنشان کرد: ایمنی بندها و سازه‌های خاکی در برابر بارش‌های شدید، نیازمند ارزیابی‌های فنی دقیق، بررسی ظرفیت عبور و ذخیره آب، کنترل وضعیت سرریزها و شناسایی نقاط ضعف احتمالی است؛ بنابراین، استحکام‌بخشی این سازه‌ها باید به صورت مستمر دنبال شود و به اقدامات مقطعی محدود نماند.
تربت‌حیدریه؛ آغاز پاکسازی مسیل‌ها و تأکید بر مسئولیت شهرداری‌ها و دهیاری‌ها
در تربت‌حیدریه، عملیات لایروبی و بازگشایی مسیل‌ها با هدف کاهش خطرات ناشی از سیلاب‌های احتمالی آغاز شده است؛ اقدامی که در کنار شناسایی نقاط حادثه‌خیز و رفع موانع مسیر عبور آب، از جمله ضرورت‌های آمادگی برای بارش‌های شدید به شمار می‌رود.
معاون استاندار و فرماندار ویژه تربت‌حیدریه از آغاز عملیات لایروبی و پاکسازی مسیل‌های شهرستان خبر داد و بر ضرورت آمادگی شهرداری‌ها و دهیاری‌ها برای پیشگیری از خسارات احتمالی ناشی از بارندگی‌های پیش‌رو تأکید کرد.
مجتبی شجاعی با اشاره به اهمیت اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خطر وقوع سیلاب، اظهار کرد: با توجه به شرایط اقلیمی، پیش‌بینی‌های مربوط به بارش‌های پاییزی و زمستانی و احتمال تأثیر پدیده ال‌نینو بر الگوهای بارشی، پاکسازی و بازگشایی مسیل‌ها و آبراهه‌ها باید پیش از آغاز بارندگی‌ها با جدیت دنبال شود.
وی افزود: عملیات پاکسازی مسیل‌های شهرستان، به ویژه در محدوده شهری تربت‌حیدریه، توسط امور منابع آب آغاز شده است و لازم است سایر دستگاه‌های مسئول نیز متناسب با وظایف خود، اقدامات لازم را برای رفع موانع مسیر عبور آب و کاهش خطرات ناشی از سیلاب انجام دهند.
شجاعی با تأکید بر اینکه پیشگیری از خسارات سیلاب نیازمند اقدام به موقع و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی است، بیان کرد: در زمان بارندگی‌های شدید، وجود موانع در مسیر مسیل‌ها و آبراهه‌ها می‌تواند جریان طبیعی روان‌آب‌ها را مختل کرده و زمینه آبگرفتگی معابر، آسیب به زیرساخت‌ها و بروز خسارت در مناطق شهری و روستایی را فراهم کند؛ بنابراین، شناسایی نقاط حادثه‌خیز، پاکسازی مسیرهای عبور آب و رفع موانع احتمالی باید در اولویت برنامه‌های دستگاه‌های متولی قرار گیرد.
فرماندار ویژه تربت‌حیدریه با اشاره به مسئولیت شهرداری‌ها در مدیریت و نگهداری مسیل‌های واقع در محدوده‌های شهری، تصریح کرد: شهرداری‌های تربت‌حیدریه، رباط‌سنگ، بایگ و کدکن باید با بررسی وضعیت مسیل‌ها، آبراهه‌ها و مسیرهای هدایت روان‌آب در محدوده تحت مدیریت خود، اقدامات لازم را برای لایروبی، پاکسازی و رفع موانع موجود انجام دهند.
وی ادامه داد: صرف آغاز عملیات پاکسازی کافی نیست و لازم است همه نقاط پرخطر شناسایی شوند و وضعیت مسیرهای انتقال آب به صورت مستمر مورد بررسی قرار گیرد. همچنین باید از باقی ماندن نخاله‌های ساختمانی، پسماندها و سایر موانعی که ممکن است جریان روان‌آب‌ها را با اختلال مواجه کنند، جلوگیری شود.
شجاعی خاطرنشان کرد: آمادگی در برابر سیلاب باید بر اساس شرایط واقعی هر منطقه و با توجه به نقاط آسیب‌پذیر انجام شود. در این زمینه، شهرداری‌ها باید با استفاده از ظرفیت‌های موجود، وضعیت آبروها و مسیرهای هدایت آب را بررسی کرده و در صورت مشاهده هرگونه نقص یا مانع، برای رفع آن پیش از آغاز بارندگی‌ها اقدام کنند.
معاون استاندار و فرماندار ویژه تربت‌حیدریه همچنین با تأکید بر نقش دهیاری‌ها در کاهش خطرات ناشی از سیلاب، گفت: دهیاری‌ها باید در محدوده روستاهای تحت مدیریت خود، مسیل‌ها، آبراهه‌ها و مسیرهای عبور روان‌آب را شناسایی و نسبت به پاکسازی و رفع موانع احتمالی اقدام کنند.
وی افزود: مدیریت سیلاب نیازمند همکاری مستمر میان شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و دستگاه‌های تخصصی از جمله امور منابع آب است؛ چراکه مسیر حرکت روان‌آب‌ها به محدوده‌های اداری شهرها و روستاها محدود نمی‌شود و هرگونه اختلال در یک بخش از مسیر می‌تواند بر مناطق پایین‌دست نیز تأثیر بگذارد.
شجاعی ادامه داد: هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول باید به‌گونه‌ای باشد که اقدامات پاکسازی در بخش‌های مختلف یک مسیر آبریز به صورت منسجم انجام شود و هیچ نقطه پرخطری به دلیل مشخص نبودن مسئولیت یا تأخیر در اجرای اقدامات پیشگیرانه بدون رسیدگی باقی نماند.
فرماندار ویژه تربت‌حیدریه با اشاره به ضرورت نظارت بر اجرای اقدامات پیشگیرانه اظهار کرد: عملکرد دستگاه‌های مسئول در زمینه لایروبی، پاکسازی و آماده‌سازی مسیل‌ها در جلسات ستاد مدیریت بحران شهرستان بررسی خواهد شد و دستگاه‌های متولی باید نسبت به انجام وظایف خود و پیگیری اقدامات محوله اهتمام داشته باشند.
وی با تأکید بر اهمیت زمان‌بندی اجرای اقدامات پیشگیرانه بیان کرد: پاکسازی مسیل‌ها باید پیش از ورود سامانه‌های بارشی و با اولویت نقاط حادثه‌خیز انجام شود. هرگونه تأخیر در رفع موانع مسیر عبور آب می‌تواند در زمان بارندگی، فرصت مدیریت شرایط را کاهش دهد و خطر بروز خسارت را افزایش دهد.
فرماندار ویژه تربت‌حیدریه خاطرنشان کرد: در کنار پاکسازی اولیه، لازم است وضعیت مسیل‌ها پس از انجام عملیات نیز مورد توجه قرار گیرد تا در صورت ایجاد موانع جدید، اقدامات اصلاحی در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود.
شجاعی بر ضرورت همکاری همه دستگاه‌های مسئول برای افزایش آمادگی شهرستان در برابر بارش‌های پیش‌رو تأکید کرد و گفت: مدیریت مؤثر خطر سیلاب مستلزم برنامه‌ریزی پیش از وقوع حادثه، تقسیم روشن مسئولیت‌ها، نظارت بر اجرای اقدامات و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی است.
آمادگی تمامی شهرستان‌های خراسان رضوی در برابر سیلاب نیازمند نگاهی جامع، هماهنگ و فراتر از اقدامات مقطعی است؛ نگاهی که در آن، پیشگیری، تقویت زیرساخت‌ها، تأمین تجهیزات و آمادگی نیروهای امدادی به عنوان حلقه‌های مکمل مدیریت بحران مورد توجه قرار گیرند.
لایروبی و بازگشایی مسیل‌ها، شناسایی نقاط حادثه‌خیز، ایمن‌سازی سازه‌های خاکی، مدیریت اصولی حوزه‌های آبریز و پیش‌بینی امکانات اسکان اضطراری و ذخایر ضروری، از جمله اقداماتی است که باید پیش از وقوع بارندگی‌ها با جدیت دنبال شود. در این میان، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، تعیین دقیق مسئولیت‌ها، تأمین اعتبارات و ماشین‌آلات موردنیاز و نظارت مستمر بر اجرای مصوبات، نقشی تعیین کننده در کاهش خسارات احتمالی دارد. همچنین، اطلاع‌رسانی به‌موقع، مشارکت مردم و توجه به شرایط جغرافیایی و میزان آسیب‌پذیری مناطق مختلف باید در کانون برنامه‌ریزی‌ها قرار گیرد.
انتهای پیام
